Alle oude blogs van Reinier Sonneveld zijn hier verzameld, in omgekeerd chronologische volgorde: De spectalairste vondst ooit 10 april 2011 Het had de spectaculairste archeologische vondst ooit kunnen zijn: de loden boekjes uit Jordanië: tientallen plaatjes van creditcard-formaat, van christelijke oorsprong en... uit het jaar 33 n.Chr., het jaar dat Jezus stierf. Zeker twintig jaar ouder dus dan de oudste christelijke bronnen. Dit zou een uniek inkijkje kunnen vormen in de allereerste kerk. En misschien wel iets zeggen over de opstanding. Dit bericht werd overal overgenomen, van grote zenders als de BBC tot kwaliteitskranten als Trouw. Hoewel met enig googelen al had gebleken dat de berichtgevers nogal dubieus waren: ze beweerden bijv. archeologen te zijn en zijn dat niet. Na twee weken is nu de conclusie duidelijk. Prof. Jim Davila zegt kortweg: 'Het Grieks is nonsens, gehaald uit een inscriptie die in 1958 is gepubliceerd. De vervalser kende het verschil tussen de Griekse letters Alpha en Lambda niet. Het Hebreeuws komt uit dezelfde inscriptie. Het staat in 'code', d.w.z., het is gebazel. Het 'Jezus'-gezicht komt van een bekend mozaïek. De wagenmenner komt van een nep-munt. De krokodil lijkt verdacht veel op een plastic stuk speelgoed... Deze vervalser rotzooide maar wat aan.' Davila concludeert: 'Dat maakt het des te zuurder dat de media hier zo massaal voor vielen.' Waar ik aan toevoeg: ongeveer alle media berichtten over de 'vondst', maar ik heb nog nergens berichten gezien over de vervalsing. Waarom is dat? Uw domie 28 maart 2011 De komende weken zoet met een project onder de tijdelijke naam Preach It. Om het heel kort te typeren: hippe internetpreken. Lijkt een beetje op Nooma van Rob Bell. Ik besta 26 maart 2011 Zoals we allemaal weten, is de digitale wereld het eeuwige leven. En in de jachtvelden van wikipedia te worden opgenomen... Ik ben in de zevende cyberhemel. Ik ben een moordenaar 25 maart 2011 Ik ben opgegroeid in Delft in de aanblik van lange files van bussen vol Japanners: ze springen eruit, klikklikklik foto's nemen, en doorsjezen naar de Keukenhof. De laatste jaren zijn de meeste hoogopgeleide Nederlanders Japanse toeristen geworden: een ervaring bestaat niet zonder die te communiceren: erover te facebooken en te twitteren. Daar sta ik natuurlijk niet los van, dus bij deze. Ik ben vegetariër en hieronder zie je het bewijs dat ik een dier heb vermoord. Dat lijkt me noodzakelijk. Een vegetariër die nooit een dier heeft vermoord is geen echte vegetariër. Dat is zoiets als een maagd die een boek over seks schrijft. Of echtscheiding afkeuren zonder ooit huwelijksproblemen te hebben gehad. Atheïst zijn zonder religieuze gevoelens. Vleeseter zijn zonder ooit te hebben gevast. Vleeseters die nooit zonder vlees hebben geleefd, zijn geen echte vleeseters. Dus bij deze voel ik mezelf gepromoveerd tot een echte vegetariër. Het soort met recht van spreken. Boven Utrecht 17 maart 2011 Het wordt saai 11 maart 2011 Nog even en het wordt saai, maar deze maand sta ik twee keer in de BCB Top 10. Die vier keer van vorige maand was ook een beetje al te belachelijk. Het leven staat op 2. Dat is leuk. Geen boekje heb ik zo intensief aan gewerkt (per woord gerekend dan) als dat. Tien versies heb ik geschreven voordat het naar de pers ging. De bijbel lijkt ook een blijvertje en staat op 8. Verder is de vertaling van De kern, The Core, net uit. Het voordeel van schuld 5 maart 2011 Sinds de jaren ’70 wordt aan Westerse mensen verteld dat schuldgevoelens ongezond zijn. En inderdaad, dit soort gevoelens kunnen veel kapot maken. Maar dat betekent niet dat ze meteen allemaal overbodig zijn. Schuld is niet voldoen aan een reële norm. En dat doen we nu eenmaal allemaal. De emotie die erbij hoort is natuurlijk niet prettig, maar het kan wel degelijk gezonde, productief en authentieke zijn: * Schuld hebben mensen altijd natuurlijkerwijs ervaren. Dat proberen uit te bannen is net zo ongezond als seksualiteit en religiositeit onderdrukken. * Schuld geeft je een eerlijker zelfbeeld. Mensen schiet nu eenmaal tekort en er zijn reële normen. * Schuld maakt begripvol. Je zult meer in anderen herkennen, je hart zal opener zijn en je zult meer van anderen houden. * Schuld beschermt de zwakkeren. Als er geen hogere norm is, zijn zij overgeleverd aan of onze pet toevallig goed staat. Wat ik niet weet 1 maart 2011 Een aardige methode om nederig te worden is de random-knop op Wikipedia. Als je daarop drukt, verschijnt er een willekeurig artikel uit de database. Bij mij waren de eerste 10 hits deze: Robert Wilder is an American businessman, environmental activist, and academic. Wei Te-Sheng is the director of Cape No. 7, the 2nd top-selling film in Taiwanese history. Tumbleweed Communications Corp. provided secure messaging and secure file transfer solutions for enterprise and government customers. Whither Shall I Wander? is the final episode of the fifth series of the period drama Upstairs, Downstairs, and the concluding episode of the original 1970s run of the programme. Ghamkol Shariff Masjid is a major mosque in the Small Heath area of Birmingham, England. The Roman-Etruscan Wars were a series of wars fought between ancient Rome and the Etruscans, from the earliest stages of the history of Rome. Cathedral High School is an all-girls, private, Roman Catholic high school in the borough of Manhattan in New York City. Selective catalytic reduction (SCR) is a means of converting nitrogen oxides, also referred to as NOx with the aid of a catalyst into diatomic nitrogen, N2, and water, H2O. Alberto Perlman is the co-founder and CEO of Zumba Fitness. Donald Steele Potter was an English sculptor, wood carver, potter and teacher. Alleen die Romeins-Etruskische oorlog kon ik iets over vertellen. Hoewel niet veel meer dan dat het een oorlog tussen Romeinen en Etrusken moest zijn... Moraal van het verhaal: Dagelijks ontmoet ik talloze stukjes informatie, maar hoe maak ik daar één verhaal van? Hoe selecteer ik uit de enorme informatieberg? Hoe weet ik of ik werkelijk iets weet? The Great Minimum - G.K. Chesterton 20 februari 2011 In a time of sceptic moths and cynic rusts, And fattened lives that of their sweetness tire In a world of flying loves and fading lusts, It is something to be sure of a desire. Lo, blessed are our ears for they have heard; Yea, blessed are our eyes for they have seen: Let the thunder break on man and beast and bird And the lightning. It is something to have been. It is something to have wept as we have wept, It is something to have done as we have done, It is something to have watched when all men slept, And seen the stars which never see the sun. It is something to have smelt the mystic rose, Although it break and leave the thorny rods, It is something to have hungered once as those Must hunger who have ate the bread of gods. To have seen you and your unforgotten face, Brave as a blast of trumpets for the fray, Pure as white lilies in a watery space, It were something, though you went from me today. To have known the things that from the weak are furled, Perilous ancient passions, strange and high; It is something to be wiser than the world, It is something to be older than the sky. Zekerheid baart twijfel 15 februari 2011 De grote mystici hebben ervaren dat hoe dichter je bij God bent, hoe meer je beseft hoe weinig je over hem weet. Teruggedacht betekent dit dat atheïsten het meest over hem denken te weten. Als ik mijzelf onderzoek, merk ik dat mijn twijfels voortkomen uit een waan van kennis. Ik ga aan God twijfelen doordat ik denk veel te weten over hem. Ik denk dat hij per se dit-of-dat moet doen, en als hij dat niet doet, klopt er iets niet. Ik denk dat hij per se zus-of-zo is, en als hij dat niet blijkt, ga ik twijfelen. Maar wat als God nu groter is dan mijn gedachten? Wat als zelfs de logica geen vat op hem heeft? Was de kruisiging niet een zoveelste poging hem te fixeren? Bizar 11 februari 2011 Ik (ik bedoel, m'n boekkies) sta vier keer in de BCB Top 10: met Het leven op 1, Het goede leven op 3, De crux op 5 en De bijbel op 7. Reclameblok 9 februari 2011 ‘Hoe lukt het [Reinier Sonneveld] toch om in 48 pagina’s uit te leggen waar het in dit leven echt om draait? Hoe lukt het hem om het geloven in Jezus te beredeneren als iets dat volkomen logisch is? Ik kreeg tijdens het lezen een steeds bredere glimlach op mijn gezicht… Koop er zes en geef er vijf weg.’ (Peter van Dijk in CV.Koers) ‘Een fantastisch en geniepig boekje... Fantastisch omdat Reinier erin geslaagd is om in 48 zeer leesbare pagina’s een complete verzoeningsleer neer te pennen. Pakkende voorbeelden en grappige wendingen buitelen over elkaar heen. Het boekje is ook geniepig: De emotionele zinnen en geladen alinea’s dragen het in zich om de lezer aan te grijpen en te veranderen.’ (Nico-Dirk van Loo op zijn blog) ‘Sonneveld... speelt het klaar om in eenvoudige taal en zonder ook maar een woord teveel te gebruiken de kern van het christelijk geloof op een verfrissende en relevante manier neer te zetten...’ (Peter Tuin op zijn blog) ‘Reinier Sonneveld... momenteel dé bestsellerauteur van christelijk Nederland... schrijft over vragen waar hij zelf tegenaan loopt. Bij hem geen gemakkelijke antwoorden, en zo weinig mogelijk christelijk jargon.’ (Maarten Nota in Visie) Waarom dorpelingen en stedelingen elkaar nodig hebben 5 februari 2011 In discussies helpt het om te beseffen hoezeer je woonomgeving je denkwereld bepaalt. Een discussie ontaardt minder snel, als beide partijen hun geschiedenis erkennen. Mannen komt van Mars, vrouwen van Venus, zeg maar. Of groepsgevoeligen komen uit de klei, individualisten van het beton. Typerend voor een stad is de hogere specialisatiegraad. Je vindt (zie de kansberekening) eerder en meer gelijkgestemden. Negatief gezegd kun je elkaar eenvoudiger ontlopen. Ik geloof niet in het beeld van de stedelijke smeltkroes. Er zijn wel meer verschillende subculturen, maar die raken ook eerder naar binnen gekeerd. In een dorp moet de ene Turk/punker/darter wel gewone Nederlandse vrienden hebben - in een stad kan hij in een straat gaan wonen met louter andere Turken/punkers/darters. In een dorp kun je elkaar minder ontlopen en minder gelijkgestemden vinden, en zul je dus meer balanceerkunst moeten ontwikkelen om met sluimerende conflicten om te gaan. In die zin is een dorpscultuur opener dan een stad. In mijn opa's dorp kwam de ene gek op elke bruiloft party crashen; die hoorde er bij en daar moest je mee zien te dealen. In een stad komen de 'gekken' niet op je bruiloft. Dorpen zijn door dit soort processen conflictvermijdender en geneigd tot een algemene groepscultuur. Zie daar hoe je leefomgeving je waarden gaat bepalen. Een stedeling kan het zich permitteren individualist te zijn en gaat ook zo denken. Hij heeft meer gelijkgestemden gevonden en ontwikkelt met hen een eigen, uniek wereldbeeld. De dorpeling kijkt daar verbijsterd naar: die weet uit eigen ervaring dat zulke 'rare' ideeën alleen maar tot chaos en verdeeldheid leiden. Op zijn beurt gaapt de stedeling met open mond terug: die plattelanders durven zich nauwelijks te uiten en 'leven' in zijn ogen niet echt. Door deze verschillen, zijn de steden de broedplaatsen van vernieuwingen, en de dorpen de schatkamers van wijsheden. Traditie is, via een lang proces van trial and error, de menselijke natuur leren kennen. In de steden wordt dit, door de kleinere verbanden, voortdurend door elkaar geschud, met alle misstanden vandien. Maar met (zie kansberekening) ook werkelijke innovaties. Daarom begint het christendom altijd in de steden en eindigt het in de dorpen. Zoals mannen en vrouwen, hebben ook dorpelingen en stedelingen elkaar nodig. Dorpelingen zijn het DNA, stedelingen de mutaties. Zeg ik als volbloed stedeling. Of de Titanic al aan het zinken is 3 februari 2011 Mijn inbox stroomt over van lieve en boze mailtjes, in de verhouding tweederde-eenderde. Afgelopen zaterdag (29 januari 2011) stond er een column van me in het Nederlands Dagblad (niet digitaal vindbaar). Mijn belangrijkste punt is dat 58 procent van de kinderen die nu christelijk wordt opgevoed, het geloof zal verlaten. Daarmee is de Nederlandse kerk sociologisch gezien een zinkend schip. Mijn waarneming is dat we doorleven alsof er niets aan de hand is. We discussiëren ons bijvoorbeeld misselijk over de precieze invulling van de doop en het avondmaal, maar de Titanic is bijna ten onder. Het is alweer even geleden dat ik boze mailtjes kreeg. De laatste (en eerste) keer was anderhalf jaar geleden, toen ik vond dat Boele Ytsma de orthodoxie (wat mij betreft bewust een ideaalbeeld, iets om naar te streven) geen recht deed. Ytsma heeft veel voor veel mensen betekent, dus dan krijg je veel mailtjes met veel uitroeptekens. Nu zijn enkele medestanders van een andere roerganger, prof. Jochem Douma, boos. Douma is een gepensioneerde professor in de ethiek. Ik heb nog een paar colleges van hem gehad, in mijn eerste jaar en in zijn laatste jaar. In die tijd gold hij als vooruitstrevend en ik herinner me dat hij dat imago koesterde. In de laatste dertien (schatting) jaar is dat omgeslagen. Hij maakt zich ernstig zorgen en ziet overal sporen van verval in een van de Nederlandse kerken, namelijk waar hij zelf kerkt, de gereformeerd-vrijgemaakte. Ik stoor me aan die drang, dus ik maakte in mijn column de volgende opmerking: 'Ik preek soms in vrijgemaakte kerkdiensten. Dat zal prof. Jochem Douma ongetwijfeld duiden als een teken van de nadererende Apocalyps (of iets dergelijks), dus ik zeg maar niet welke.' Een stekelig grapje. Een hyperbool. Door tweederde van de mailers inderdaad zo gelezen, maar door eenderde als een arrogante belediging. De ironie is natuurlijk, dat zij focussen op een detail en daarmee de hoofdzaak overslaan, terwijl dat precies het punt van de hele column was. Enfin. Omdat humor lastig valt uit te leggen, een waarneming. Vrijwel alle critici komen uit dorpen, vrijwel alle toejuichers uit de steden. Het verschil platteland-Randstad is in Nederland een van de diepste sociologische kloven, en dat blijkt nu weer. Stedelingen vinden plattelanders conservatieve groepsbuigers, en die vinden hen weer vrijzinnige individualisten. Politieke partijen zijn volgens deze lijnen verdeeld. GroenLinks is een stedelingen-partij, CDA een plattelands-partij, ChristenUnie wordt verscheurd door beide groepen. Idem het Nederlands Dagblad. Dit verschil in mijn mailbox wordt nog groter, omdat het punt van mijn column over secularisatie ging en dat in de dorpen voorlopig meevalt. Dorpelingen kennen relatief weinig 'afvalligen'. Stedelingen kennen weinig anders. In de vriendenkring van mijn vrouw en ik zit precies één persoon die zijn hele leven in dezelfde kerk heeft gezeten. Als ik dorpelingen spreek, is het andersom. Zij kennen zelden meer dan één kerkverlater. Het gevoel van urgentie is in de Randstad veel groter ('De Titanic is bijna ten onder!') dan in de dorpen ('Hoezo is dit een Titanic?'). Het is uiteraard een veel te grove indeling, en er zijn talloze uitzonderingen, maar hier zit wel iets. Het zijn twee groepen mensen die elkaar op sommige punten nauwelijks meer begrijpen. Maar er is een groep die de overhand heeft. Het valt mij op dat enkele kritische mailers hun brief ook naar de Nederlands Dagblad-redactie stuurden, terwijl geen van de instemmende mailers dat deed, de meerderheid. Kennelijk is kritiek op Douma sociaal in deze context minder geaccepteerd en 'gevaarlijker' dan kritiek op die kritiek. Het suggereert, wat groter gedacht, dat in de Nederlandse kerken de stedelingen hun stem verliezen en in de verdachte hoek zitten. Dat is niet nodig. Beide groepen zijn essentieel en kunnen niet zonder elkaar. De rand en de kern 30 januari 2011 Een van de eerste maanden toen ik theologie studeerde, leerde ik een fantastisch woord: adiafora. Het is jargon voor zoiets als: de zaken die er niet zo toe doen. Dat kwam mij uitstekend uit. Meteen was de vaat van twee weken oud gepromoveerd tot adiafora. Wat kern is en wat adiafora, wisselt per situatie. Als je de Titanic aan het bouwen bent, zijn heel andere zaken belangrijk dan als de Titanic zinkt. Bij het bouwen maak je je druk over likjes verf hier en daar, of de gouden trapleuning wel glimt, of je haar wel goed zit. Als de Titanic zinkt, is de kern een stuk helderder. De Nederlandse kerk is in veel opzichten de Titanic. En toch zitten we ons druk te maken over het aantal dagen van de schepping, of je kinderen dan wel volwassenen moet dopen, of homo's 'het' mogen. Althans, dat zijn volgens Willem Ouweneel de dingen waarin we onderling verschillen. Dat is zoiets als een discussie op het dek van een zinkende Titanic: 'Die vetkuif van jou is echt zóóóó uit.' De enige verklaring die ik heb, is ontkenningsgedrag. Het gevaar is onhandelbaar groot en we zoeken naar menselijker proporties. Daar kunnen we ons dan in vastbijten, terwijl het water al tot onze middel staat. In een mini-reservaat van kennis 24 januari 2011 Verreweg het meeste wat bestaat, weet ik niet. Ik weet niet wat er de komende minuut in dit huis gebeurt. Laat staan morgen. Laat staan bij de buren. Laat staan bij de rest van de wereld. Laat staan bij de rest van het heelal. Er zijn momenten dat ik dat niet-weten raak. Of beter gezegd, dat het mij raakt. Als ik overvallen wordt door een regenbui. Als ik een geplande bus mis en ik een afspraak niet haal. Als er een kind geboren wordt met zijn onvoorspelbare DNA-mix. Als iemand sterft. Als ik sterf. Cultuur is de poging het weten te koloniseren en af te grenzen tegen de overmacht van het niet-weten. Hoe verder cultuur vordert, hoe meer utopieën ontstaan waarin verwacht wordt dat we ooit alles zullen weten en controleren. We herkennen vertrouwen niet meer als een oerhandeling, een basishouding. We trainen onszelf niet meer in de tuimelkunst van het vertrouwen. Geloof wordt dan voor de marges. De nog niet-gekoloniseerde gebieden van het bestaan: kinderen en 'primitieve' culturen. Tot het niet-weten weer ons leven binnendendert. In de vorm van een overstroming. Of een baby. Roman en cd inéén 22 januari 2011 Ponoka komt over een maand met een uniek multimedia-project, Nineve: roman, cd, strip en filmpjes ineen. Maker Rick de Gier legt hier uit waarom. 2 x top 10 17 januari 2011 Leuk, nog steeds in de BCB Top 10, nu dubbel: met De crux op 4, Het leven op 6. Er kan weer pindakaas worden gegeten in huize Sonneveld. Is atheïsme onvrijer? 13 januari 2011 Door atheïsten wordt regelmatig geroepen dat een religieuze opvoeding 'kindermishandeling' is. Bij nader inzien blijkt een atheïstische opvoeding echter eerder indoctrinatie dan met andere achtergronden. Uiteraard is alle opvoeding beïnvloeding. Iedere verzorger geeft het kind het eigen wereldbeeld mee. Christelijk, agnostisch, boeddhistisch, atheïstisch - de kinderen nemen het allemaal vrijwel klakkeloos over. En als ouders het kind 'vrij' proberen op te voeden, staan er duizend tv-programma's en internetsites klaar om dat vacuüm te vullen. Wie zelf niet durft te sturen, laat de reclames opvoeden. Een atheïstische opvoeding maakt kinderen hierin het minst zelfstandig, omdat de gezinscultuur dan het dominante wereldbeeld van de omliggende cultuur imiteert. Het kind leert daartegenover geen kritische distantie in te nemen. Zijn ouders huilen mee met de wolven in het bos. Bij andere kinderen volgen er flinke confrontaties, waarin zij hun eigen positie moeten leren bepalen. Atheïstische kinderen zullen hun aangeleerde ideeën het minst bevragen, deze het meest klakkeloos vanzelfsprekend vinden, en ook nog denken dat deze van henzelf zijn. Veelschrijvers 11 januari 2011 Er zijn woorden die met een klein zuchtje betekenis omslaan van compliment naar kritiek en weer terug. 'Vroom' is zo'n woord, evenals 'ambachtelijk' en 'commercieel'. Laat ik aan de lijst dergelijke tuimelwoorden 'veelschrijver' toevoegen. In drie recente recensies is een interessante evolutie waarneembaar. Rick Timmermans wil mij 'gerust dé christelijke veelschrijver van Nederland noemen'. Even daarna overtreft Nico-Dirk van Loo dat, en inmiddels staat Peter Tuin op kop met: 'Reinier Sonneveld (de onbetwiste kampioen christelijke veelschrijverij)...' Allemaal sympathieke recensies hoor, maar het klopt niet. In 2010 verschenen er 108 pagina's van mijn hand, nauwelijks een half boek. Dit jaar wordt dat nog minder, voorspel ik. Als ik al de kampioen ben, vrees ik met grote vreze voor de Nederlandse christelijke uitgevers. Clip-tip 8 januari 2011 Voorproefje De man die donderdag was 5 januari 2011 Ook onze strip vordert. Hieronder even voorproefje: En dit is de website van de tekenaar, Roy Bergsma. Voorproefje Jakob Kusdrager 3 januari 2011 Ons prentenboek is bijna af. Hieronder een voorproefje: En dit is de website van de tekenaar, Tirza Beekhuis. De bijbel is geen individueel leesboek 31 december 2010 Gerard den Hertog schreef gisteren een recensie van De crux in het Nederlands Dagblad. De strekking is positief, aan het eind echter een opvallende kanttekening: ‘Het vreemde is dat ik in geen enkele bijdrage lees hoe een Bijbelgedeelte [bij tot geloof komen] een rol heeft gespeeld. Dat maakt dat ik als lezer niet te horen krijg hoe ik zelf ervaring met God kan opdoen. En hoe geloven ‘hangt’ aan het Woord van God. ‘Neem het Woord weg en je houdt geen geloof meer over’, las ik ooit bij Calvijn en dat heb [sic] ik nooit vergeten.’ Den Hertog vertolkt hier wat ik de ‘protestantse mythe’ noem. Centraal in deze mythe is het beeld van een individueel mens die afgesloten in een kamer de bijbel leest en in geloof groeit en God ervaart. Daarbij horen dan ideeën als dat de heilige Geest exclusief in die situatie werkt, plus wanneer deze bijbel (meestal ‘Woord van God’ genoemd) op de kansel wordt uitgelegd. Het kernprobleem zit in het verborgen individualisme. Er bestaat eenvoudigweg geen lezer alleen met zijn bijbeltje. Die lezer is altijd onderdeel van een cultuur, een gemeenschap, een geschiedenis. Al zit je alleen in je kamertje, er lezen duizenden anderen mee. En belangrijker nog: verreweg de meeste christenen zijn niet door de bijbel te lezen tot geloof gekomen. Denk aan kinderen, culturen zonder boekdrukkunst, lageropgeleiden, analfabete volken, communistische landen, enzovoorts. Vrijwel iedereen komt via mondelinge overdracht en sociale contacten tot geloof. De bijbel is een boek van een groep. Zo is het ook bedoeld: het is geschreven in een grotendeels analfabete cultuur met de vooronderstelling dat de teksten voorgelezen zouden worden en dan meteen in de groep uitgelegd. Zo functioneert de bijbel nog steeds. Er zijn in de meeste kerken een paar fanatieke bijbellezers, maar de meeste christenen leren zo niet hun geloof: zij leren het via die fanatieke bijbellezers en -uitleggers. De bijbel corrigeert, informeert, inspireert een groep – en die groep corrigeert, informeert en inspireert individuen. Zo heeft het altijd gewerkt en zo is het ook bedoeld. Den Hertog maakt van de bijbel een individueel leesboek en dat is het niet. Multimedia-project van Ponoka 25 december 2010 Ponoka, een Utrechtse band waarvoor ik twee keer een clipje mocht maken, komt over twee maanden met een uniek multimedia-project, Nineve: roman, cd, strip en filmpjes ineen! Klik op de cover hieronder voor voorproefjes: Drie keer in Top 10 19 december 2010 Woeha, dit is bizar: ik sta met drie boeken tegelijk in de landelijke BCB Top 10: met De crux op 2, De bijbel op 5 en Het goede leven op 8. Raar, raar, raar. Veel meer commentaar heb ik niet. Waarom twitter ik niet? 15 december 2010 Een jaar of tien geleden begonnen mensen, van de ene op de andere dag, boos op me te worden omdat ik 'nog steeds' geen mobieltje had. Omdat ik het liefst alle confrontaties vermijd, heb ik er toen snel eentje gekocht. Prepaid. Na een paar maanden werd dat een abonnement. Gisteren begon de geschiedenis zich te herhalen. Op Twitter. Ik Twitter niet. Soms lees ik wel de tweets van mensen die me boeien. Zoals gisteren. Die mensen zeiden dit: Jos Douma: Waarom twittert @reiniersonneveld niet? #durftevragen. Oh nee, 'waarom' kan beschuldigend klinken;-) Wat maakt het dat @reiniersonneveld niet twittert? #durftevragen. Jos Strengholt: Wie niet twittert heeft iets hooghartigs. Hij/zij zegt me: jij bent slecht, jij zou je tijd beter moeten besteden. #holierthanthou. Henk Medema: @JosStrengholt kweenie, maar dit commentaar heeft iets hooghartigs... ;-). Jos Strengholt: @medema ja nu je het zegt... :-). Iets zegt me dat Strengholt zich zelfs aangevallen zal voelen door een straattegel: 'Wie niet ademhaalt heeft iets hooghartigs. Het zegt me: jij bent slecht, jij zou je tijd beter moet besteden.' Maar enfin. Ik kan nu wel terugbluffen, maar eigenlijk word ik hier onrustig van. Ik wil graag bij de club horen. Toffe jongen zijn. Ik ben doodsbang dat iemand me stom vindt. Misschien moet ik toch maar gaan twitteren. Flash mob 14 december 2010 Recensie en gratis hoofdstukken 12 december 2010 Recensie van De bijbel in het Nederlands Dagblad: ‘…een helder geschreven, zeer toegankelijk werkje… Voorwaar een prestatie.’ En die in Opbouw: ‘…een boeiende en inspirerende inleiding… die mij zeer heeft verrast.’ Het eerste hoofdstuk van dit boekje kun je gratis hier downloaden. Evenals fragmenten uit De crux en Het leven. Meer Wikileaks 10 december 2010 Even door op Wikileaks (zie hieronder). Assange is dus opgepakt en heeft een kleine kans op de doodstraf, in Amerika wegens hoogverraad. Het bevestigt zijn Messias-achtige trekjes alleen maar. Dat geldt ook voor hoeveel groter dit is geworden dan zijn enkele persoon. Bij Jezus is een van de klassieke theologische problemen hoe die enkele geschiedenis ooit van kosmische betekenis kan zijn. Wat er nu met Assange gebeurt, kan helpen dat duidelijker krijgen. Want hoe wordt Assange precies groter? Het wordt een 'veldslag' genoemd, tussen 'arrogante staten die al veel te veel over ons weten', en het 'vrije internet' inclusief 'de vrijheid van meningsuiting'. Assange wordt dan dus groter dan een individu doordat: 1. hij symbool staat voor waarden; 2. hij een grote groep mensen leidt; 3. hij een veel grotere groep beïnvloedt; 4. hij veranderingen in gang zet die nog meer mensen raken. Natuurlijk zijn er grote verschillen, maar zoiets was ook met Jezus aan de hand. Ik verwacht niet dat er over 2000 jaar een Assange-wereldkerk zal zijn (sommige internet-profeten zullen me nu uitlachen), maar dat zijn relatieve lijden een bepaalde redding veroorzaakt, staat buiten kijf. In de top 10 7 december 2010 Vreemd. Begin dit jaar bungelde Het goede leven een paar maanden onderaan de BCB top 10, maar de laatste maanden opeens bovenin! Dat is ver na alle recensies en advertenties. Het suggereert dat het nu vooral mond-op-mond-reclame is, en dat is een mooi idee. Het messiaanse van Wikileaks 4 december 2010 Waar denkt een theoloog aan bij al de herrie rondom Wikileaks? Hij denkt aan de messiaanse trekjes van oprichter Julian Assange. Jezus was de ultieme uitdager van het Romeinse rijk. Hij had claimde de rechten en titels die alleen de keizer zichzelf toedichtte. Daarmee daagde hij de fundamenten van de hele maatschappelijke orde uit. Hij was dus staatsgevaarlijk en hij stierf dan ook aan de typische straf voor opstandelingen en guerillastrijders: kruisiging. De hysterie van Amerika op dit moment doet denken aan de paniek van het Romeinse rijk toen zij christenen ging vervolgen. Het is absurd een Assange bovenaan de Interpol-lijst te zetten, als net zo gezocht en gevaarlijk als Bin Laden c.s. - met als schaamlap dat het eigenlijk een aanrandingszaak zou zijn, maar aanranders zet je niet bovenaan de Interpol-lijst. Ook christenen werden ooit met de belachelijkste aanklachten opgepakt en gedemoniseerd: de werkelijke reden was dat zij langzamerhand het Romeinse rijk ondergraafden en dat wisten de machthebbers donders goed. Maar misschien is Assange inderdaad wel net zo gevaarlijk als Bin Laden - met die aantekening dat Bin Laden zo gevaarlijk niet is. In elk geval wordt hij kennelijk als even gevaarlijk ervaren. Hoe kan een wereldrijk dat alle goorste troep op internet laat bestaan onder het mom van 'vrijheid van meningsuiting', nu opeens moord en brand roepen nu voor het eerst zij zelf wordt geraakt? Het is de typische arrogantie van wereldrijken, die ooit ultiem werd geprovoceerd door Jezus, en in wiens traditie Assange nu treedt. Onbeholpen en halfslachtig, maar toch. In mijn handen! 1 december 2010 Aah! 'Het leven' in handen! Wat een mooi boekje is het geworden. Ik ben dik trots. Drie boekies dus 24 november 2010 M'n mini-boekje De kern bleek zo'n succes (oplage 30.000), dat we besloten hebben er een serie van te maken. Steeds 48 pagina's en 11.000 woorden, heel basic en helder. Er zijn nu drie boekjes van: Binnenkort komt de vertaling van De kern uit, het e-book ook (in beide talen), de luisterboek-versie is al een tijdje op de markt (ingesproken door Leo de Vos). Het tweede deeltje heet De bijbel en gaat over... inderdaad. Het gaat over vragen of het wel historisch is, of het niet ouderwets en saai is, enzovoorts. Het derde deeltje gaat over Jezus en heet Het leven, naar een van de titels die Jezus zichzelf gaf. Het laat zien hoe hij in situaties leven brengt. Meer deeltjes 'in voorbereiding', zoals dat heet. Eindelijk ingeleverd bij uitgever 21 november 2010 Fragment: ‘De baby, nog druipend van het vruchtwater, zegt: ik wil leven! De bizon die onder vier leeuwinnen door z’n poten zakt, zegt: ik wil leven! De bultrug die tienduizenden kilometers met haar jong trekt, zegt: ik wil leven! De man, eenzaam in de file, zegt: ik wil leven! De hommel die van bloem naar bloem huppelt, zegt: ik wil leven! De tienermeid met de veel te korte rok, zegt: ik wil leven! De ijsbeer die uit haar winterslaap ontwaakt en zich uit de sneeuw graaft, zegt: ik wil leven! De hangjongeren die fluiten naar elke voorbijgangster, zeggen: ik wil leven! De vrouw die host bij André Hazes, zegt: ik wil leven! De pinguïn die een poolnacht lang bij min 50 graden wacht, zegt: ik wil leven! De jongen die zich in de armen snijdt, zegt: ik wil leven! De bejaarde die 8 uur televisie kijkt, zegt: ik wil leven! Alles wat zoemt en gonst en huppelt en zweeft en dartelt en neerstort en sterft, zegt: ik wil leven! En ergens tussen al die miljoenen krioelende wezens staat een mens, de wonderlijkste van allemaal. Als een dier een volle maag heeft, gaat het liggen en slapen. En als mensen kijken we daar jaloers naar. Konden wij maar zo eenvoudig tevreden zijn. Een mens wil meer. Een mens wil liefde krijgen en geven, genieten van schoonheid, zichzelf ontplooien, waardering ontvangen en weggeven, bij een groep horen, vrijheid beleven, betekenisvolle daden doen, avonturen aangaan, kennis verwerven en aanbieden… We verlangen naar betekenis en zin. Het is alsof we met een leegte zijn geboren die alleen daarmee gevuld kan worden. En zolang dat niet gebeurd is, zullen we altijd een ‘honger’ voelen, een knagende onrust. De enige leegte die een dier voelt, is een lege maag. Dieren stellen zich geen levensvragen. Maar een mens kan niet leven van brood alleen. Leven is voor ons meer dan overleven.’ Meer informatie en achtergronden... Het meest ongeëmancipeerde boek 19 november 2010 De prijs voor het meest ongeëmancipeerde boek van 2010 gaat naar Elma Drayer voor haar Verwende prinsesjes. Drayer zingt keurig mee in het koor van babyboom-dames die zelf veel te hard hebben gewerkt en daar alles voor hebben opgeofferd, en nu jaloers kijken naar de nieuwe generatie veel zelfstandiger vrouwen die daarvoor passen. 'Jullie moeten, net als wij, ook de klok rond werken!' is de strekking van haar betoog. Haar redenering stoelt op twee joekels van misverstanden. De eerste is dat emancipatie vooral blijkt uit arbeidsparticipatie. Dat klopt deels. Maar er is een zekere bovengrens aan. Emancipatie is keuzevrijheid. En het interessante is dat Nederlandse vrouwen wel meer kúnnen werken (zo blijkt uit vele onderzoeken), maar dat niet wíllen. Ze zijn bijzonder tevreden met hun parttime baan en storen zich nauwelijks aan het zogenaamd 'glazen plafond'. Roepen dat ze meer moeten werken (en anders ben je een 'verwend prinsesje'), is een nieuwe vorm van onderdrukking. Verder haalt Drayer welvaart en welzijn door elkaar, zoals ongeveer elke VVD-er tegenwoordig. Nederlandse vrouwen zijn wereldwijd gezien zeer gelukkig. Drayer is bang dat onze salarissen erop achteruit gaan, als niet iedereen fulltime gaat werken. Uiteraard zal dat zo zijn. Maar wat is nu het probleem? Ging het er niet om gelukkig te zijn? En als Nederlandse vrouwen nu zo vrij zijn dat ze eindelijk kunnen kíezen minder te werken, wie is Drayer dan dit belachelijk te maken en hen een nieuwe kooi in te jagen, die van de gestresste carrièrejager, die wel rijk is, maar doodongelukkig? De PVV verslaat zichzelf wel (bis) 18 november 2010 En aan de vorige lijst kan inmiddels worden toegevoegd: - James Sharpe was directeur van een bedrijf dat nogal vieze sites exploiteerde en de hoogste straf kreeg voor sms-fraude, en hij is zelf geschorst wegens geweld. - Richard de Mos heeft gejokkebrokt over zijn CV. 9 extreme gevallen dus nu al, waarbij andere partijen het meestal bij 0 laten of hooguit 1. En vooral geweld gelieerde kwesties, wat zeer zeldzaam is voor kamerleden. Dat had de oppositie niet durven dromen. Het bizarre is echter dat de PVV-stemmers nog massaal loyaal blijven. 94 procent geeft aan nog steeds op opperhoofd Wilders te zullen stemmen. Wat moet ik daar nu weer van maken? Vinden ze de daden van hun kamerleden normaal en vanzelfsprekend? Maar wat zegt dit dan over hen? Of vinden ze dat het hogere doel alles overstemt? Maar dan mag dat wel een heel erg hoog doel zijn. Zo hoog, dat het vooral geweldplegers aantrekt. De PVV verslaat zichzelf wel 15 november 2010 De lijst PVV-criminelen wordt langer en langer: – Mellony van Hemert trekt zich voor de verkiezingen terug. Zij beweerde onterecht 'psycholoog/gezinstherapeut, gepromoveerd op het onderwerp kindermishandeling’ te zijn. – Ook Gidi Markuszower trad terug; bleek in 2008 te zijn aangehouden met een vuurwapen op zak. – Idem dito met Arjan Brogt, die had ook een veroordeling aan de broek had: hij kreeg vergoedingen voor een universiteitsklus waar hij nooit kwam opdagen. Na de verkiezingen gaat het in hoog tempo door: – Marcial Hernandez bracht een nacht in de politiecel door, nadat een kopstoot zou hebben uitgedeeld. – Hero Brinkman had ruzie met een barman en bekende een drankprobleem te hebben. Vervolgens had hij mot met zijn aannemer en werden over en weer aangiftes gedaan. – Twee ex-partners van Kamerlid Dion Graus werden mishandeld of bedreigd en deden aangifte. – En dan nu Eric Lucassen, die zijn buren intimideerde en als militair leerlinges misbruikte (wat heel braaf ‘ontucht’ wordt genoemd). Deze lijst is een aardige illustratie bij het gegeven, dat je aantrekt wie je bent. Dat wordt in de bedrijfskunde, maar ook in de missiologie herkend. Wilders krijgt wat hij geeft. Of, zoals Jezus zei, 'een boom herken je aan zijn vruchten'. Het enige wat de andere partijen nu nog hoeven te doen, is niet hun ziel verkopen en rustig wachten. De PVV verslaat zichzelf wel. Twelve point guide for ripostes to militant atheists 13 november 2010 by Kim Fabricius —Your faith is unreasonable. —Your reason is unreasonable – and you have such faith in your scepticism. —So, you’ve had a religious experience? —What’s that? And what’s it got to do with God? —The Gospels contain inconsistencies A, B, and C. —You forgot X, Y, and Z. —Darwin made the argument from design completely untenable. —Er, Hume beat him to it. —Creationists are morons. —That smart? —Theodicies are invariably unconvincing. —Worse than that, they are inherently evil. —Prayer plainly doesn’t work. —Thank God! —Religion is the opium of the people; it’s a crutch. —Yeah, but science and technology are the crack cocaine; and you don’t limp? —Who can believe in a God who sends his Son to die to appease his anger? —Only the seriously disturbed. —Religion is inherently violent. —You mean violence is inherently religious. —Give me one good reason to believe in the existence of God. —The existence of atheists: the protest kind because they take God seriously, the petulant kind because God doesn’t take them seriously at all. Oh, and more conclusively: cats and baseball. —You’re a f**king fool! —Alas, you’re half right. Waardoor komen kerkscheuringen? 9 november 2010 Waarom scheuren kerken? Sinds de eerste in 1054 volgden de afsplitsingen steeds korter achter elkaar en in steeds kleinere onderdelen: een soort fragmentatiebom is toen afgegaan. Hoe kan dat? Het kan niet liggen aan dat de verschillen onderling zijn toegenomen. Vergelijk hoe Petrus, Paulus en Jakobus konden botsen. De meningsverschillen tussen hen zijn vele malen groter dan tussen bijvoorbeeld de PKN en de RK. Datzelfde geldt voor de eeuwen die volgen. Toch bleven zij bij elkaar. Dus nogmaals, hoe kan dat? Het kan er ook niet aan liggen dat we verschillen zwaarder wegen. De botsingen in de eerste eeuwen zijn buitengewoon heftig en er wordt veel zwaardere taal gebruikt als tegenwoordig. Vergelijk de keurige woorden die de paus in onze eeuw gebruikt met hoe een Tertullianus te keer kon gaan. We zijn alleen maar netter geworden. En toch splitsen we veel sneller. Ik blijf me afvragen, hoe kan dat? Kerkscheuringen zijn daarmee grotendeels een virtueel probleem. Er is meer wederzijds contact dan ooit en de taal onderling is vriendelijk dan ooit. We noemen alleen onze organisaties niet hetzelfde. Maar ook dat doen we meestal wel: bijna iedereen kan tegenwoordig over 'de wereldkerk' spreken. Waarmee ik me afvraag: wat is nu écht het probleem van de zogenaamde kerkelijke verdeeldheid? Boekpresentatie done 3 november 2010 Wat een ontzettend aangename avond was dat, gisteren. Hier een uitstekend verslag. De zaal zat barstenvol: drie keer zoveel mensen als verwacht. De crux bestaat nu officieel. Yeah! Én een van onze auteurs (Anmar Hayali) zit vanavond bij Moraalridders, Nederland 2, 21:20. En... hier een Youtube-filmpje van de presentatie zelve. Voor wie het niet bijhoudt... 28 oktober 2010 Wat er dit najaar dus uitkomt is: De bijbel, waarom zou je die lezen? Een beknopte kennismaking. Ligt nu in de winkels De crux, Christenen over de kern van hun geloof Een spectaculair, full colour koffietafelboek. Komende dinsdagavond de boekpresentatie! Iedereen welkom! Hoe laat gaat de zee dicht? Een bundel straatgedichten die ik heb samengesteld. En wordt verwacht: Het leven, waar gaat het echt om? Kennismaking met de grote levensvragen. Eind november in de winkels. The Core, What Do Christians Believe? Vertaling van De kern. Begin december in de winkels. Rond die tijd volgen ook van de meeste boeken de ebook-versie. Eindelijk, na 2000 jaar, is de bijbel klaar 26 oktober 2010 Het goede leven uitverkocht 25 oktober 2010 Het goede leven is bijna uitverkocht! Zit het nu snel door te nemen op foutjes voor de 2e druk. Het is nu bijna een jaar uit en stond opeens weer bovenin de CLK top 10. Nice. Bestellen Boekpresentatie De crux 23 oktober 2010 Een grappige en diepzinnige avond gaat het worden, 2 november in Delft, waar Cees Dekker en ik ons boek presenteren. Iedereen welkom! Kopen De straatdichtersbundel is beschikbaar 20 oktober 2010 Poe, wat was gisteren een mooie dag. Ik heb honderden uurtjes van mijn leven zitten ploeteren met een groep dak- en thuislozen om hen tot schitterende poëzie te krijgen voor de Utrechtse straatkrant, en zowaar, er is nu een bundel van uit, Hoe laat gaat de zee dicht?. Gisterochtend in Trouw een leuke reportage (sorry, geen link gevonden, maar het gedicht van Steven hieronder stond er ook in) en gisteravond de presentatie. Al die gasten dodelijk nerveus, maar ze stonden er en waren dik trots. Mooi moment waar we maanden naar toe hebben geleefd. Hier kun je de bundel krijgen, voor een lousy 8,95, en dan krijg je 1. 24 mooie gedichten, plus 2. een goed gevoel. En dat voor die lousy 8,95! Waar ziet een mens dat nog tegenwoordig? Nou, wat ik je brom. Gedicht uit de straatdichtersbundel, van Steven Spaapen 18 oktober 2010 Niet te tellen Eén keer trouw ik Twee keer bedrijf ik de liefde Drie keer geef ik iets Vier keer neem ik iets Vijf keer zeg ik hallo Zes keer zeg ik tot ziens Zeven keer steel ik iets Acht keer krijg ik iets Negen keer zie ik jou Tien keer doen wij het weer Gedicht uit de straatdichtersbundel, van Fred .O. Oamen 17 oktober 2010 Ik vergeef Ik vergeef mijn ouders dat ze mij geboren lieten worden zonder geld om voor mij te zorgen Ik vergeef God die mijn ouders de kracht gaf om een lijf te schenken aan deze wereld waar zo weinig hulp te vinden is Ik vergeef de regering die van Nigeria die haar bevolking haar uitkering ontzegt Ik vergeef de blanke mensen die ons slaven maakten Ik vergeef de tong in mijn mond Gedicht uit de straatdichtersbundel, van Mariska 16 oktober 2010 De zee Ik weet niet meer hoe de zee ruikt hoe het zand voelt hoe een meeuw duikt Ik weet niet eens meer waar ze ligt Wat kost een ticket? Hoe laat gaat de zee dicht? Presentatie bundel straatdichters 14 oktober 2010 Komende dinsdagavond verschijnt de nieuwe bundel van Utrechtse straatdichters, Hoe laat gaat de zee dicht?, onder mijn redactie. Hier te koop voor een prikkie. Gedicht van Alexis de Roode 11 oktober 2010 Makkelijk raadsel Wie zingt in boomtoppen en verlaten vlaktes? Wie heeft ons verlost van de dinosaurus? Wie laat zich graag door ons in mootjes hakken? Wie kent ons en verlaat ons nooit? Wat is het geheime ingrediënt van verleiding? Wie laat verliefden en mystici met rust? Wie is het meesterbrein achter onze carrière? Wie stuurt ons de hele dag verrassingen? Wie hield 90 jaar van mijn oma? Wie laat torenflats verkruimelen? Wie gaf het edelhert een gewei met achttien enden? Wie breekt elk wereldrecord? Wie is ouder dan de zon? Wie streelt ons tot wij rimpels krijgen? Wie wijst mijn kind erop dat het geboren moet worden? Wie zal de Amerikanen verslaan? De crux is gedrukt en bijna in de boekhandels 6 oktober 2010 Mèn, wat is dit een tof boek geworden. Full colour, vol kunst en bij vlagen geniale teksten. Cees Dekker en ik zijn TROTS. Binnenkort boekpresentatie en dan in de winkels. Tegen de kosmopolitische elite 28 september 2010 Een nieuw fenomeen in de media: de revolte tegen de 'kosmopolitische elite'. Gisteren Joost Zwagerman in de Volkskrant bijvoorbeeld: '[Het schelden op de Wilders-aanhang] illustreert onbedoeld de identiteitscrisis op links. Het – onjuiste en achterhaalde – zelfbeeld is: vooruitstrevend en emanciperend. Maar de luidkeels beleden weerzin ten aanzien van ‘white trash’ toont dat die emancipatie zich dan kennelijk moet voltrekken door middel van gescheld op de te verheffen bevolkingsgroep.' Of vandaag in Trouw: 'Als je Amsterdam en de polder weglaat, kun je negentig procent van de Nederlandse film weggooien. Er zijn veertien miljoen Nederlanders die niet in Amsterdam wonen en niet in een boerderij en niet in een dijkhuisje langs de rivier, maar die veertien miljoen Nederlanders zijn we in de Nederlandse film kwijt. In de film is Nederland een karikaturaal landschap... Terwijl die veertien miljoen wonen in oorden als Bleiswijk of Barendrecht, in Emmeloord en Goes - met hun geloof, hun passie, hun idealen... Hiertegen kwam natuurlijk de (Amsterdamse) filmwereld in het geweer. [Deze] beweringen waren 'eenzijdig' en 'aanmatigend'... Maar men ging aan het punt voorbij... Er is in dit land een elite die zich aan die niet-elite weinig gelegen laat liggen (uit intellectuele luiheid...).' Signalement van de boosdoener: blank, hoogopgeleid, woont in een grote stad (vooral Amsterdam), stemt links, heeft nauwelijks laagopgeleide vrienden, kent nauwelijks religieuze mensen, is zelf a-religieus, komt makkelijk uit z'n woorden, en is zwaar oververtegenwoordigd in de media. Winkeltje weer open, honderden boeken 25 september 2010 Oef 23 september 2010 Veel lezingen in oktober... God vs 10^500 heelallen 21 september 2010 Het is nu officieel: genie Stephen Hawking verklaart dat het heelal God niet nodig heeft om te bestaan. Zijn redenering is als volgt. Ooit zijn er, uit het niets, 10-tot-de-macht-500 (= 1 met 500 nullen) heelallen ontstaan (dat is ontelbaar veel meer als er überhaupt deeltjes zijn in dit heelal). In eentje ervan leven wij want dit heelal is toevallig erg geschikt voor het ontstaan van leven. Hawkings heeft dus niet God nodig, maar 10-tot-de-macht-500 heelallen die uit het niets ontstaan. De vraag is natuurlijk wat er vergezochter is... Een ideetje van een prof uit Amerika, of een traditie die al duizenden jaren door miljoenen heiligen wordt gedragen? Dan vind ik de zogeheten 'God-hypothese' toch een stuk eleganter. Voorproefje boek met Cees Dekker 20 september 2010 De crux komt eind oktober uit. Hieronder alvast enkele quotes uit de hoofdstukken: ‘Ik laat mij rekenen tot de gelovenden. In mijn geval betekent dit dat ik er van overtuigd ben geraakt, op een dag, dat Jezus is geweest wat hij zei te zijn, en wel God. … Het weinige wat ik hier wel van begrijp, is dat ik gedurende de bekering steeds scherper ben gaan beseffen, dat ik het allemaal nooit had kunnen geloven als ik het had kúnnen geloven.’ (Willem Jan Otten) ‘Terwijl ik dit stuk schrijf, waak ik bij de vader van mijn lief. Zijn leven loopt ten einde. … Al maanden probeer ik een bijdrage aan dit boek op papier te krijgen, tekst die enig hout snijdt. Over geloven. Wat ik aan proza probeerde te schrijven bleef al steken in de definitiekwesties, de dichtregels wilden maar geen poëzie worden. De deadline voor dit stuk is lang verstreken. Het hoeft niet meer. En nu ben ik dan begonnen.’ (Rien van den Berg) ‘Waar is Christus? Waarom gaat zijn revolutie zo traag? Ik denk aan dat 30 meter hoge beeld in Rio de Janeiro, Cristo Redentor, de bevrijder. Toen mijn broertje geboren werd, woonde het jonge gezin in een van de sloppenwijken eronder. Uit elke steeg in Rio kun je het beeld zien – Christus kan elke steeg zien. Eindelijk is hier de God die zijn gezicht toewendt naar de favelas en zijn armen spreidt alsof hij iedereen zal omhelzen.’ (Reinier Sonneveld) ‘Ik weet dat Hij, Jezus, elke doodsplek overwonnen heeft. … De dood overstijgt elke religie, cultuur of continent. En Hij, die hem overwon, gaat mee in elke vorm van globalisering. Elk mens eindigt in een ander graf. Uit elk graf stond hij op.’ (Aad Peters) ‘Bij ons thuis aan tafel zit een gast. Hij is mager en heeft donkere ogen. Hij spreekt een taal die ik niet ken. Hij komt uit Oost- Duitsland, zeggen mijn ouders. Deze man is een van de leiders van de ondergrondse kerk achter het IJzeren Gordijn. Hij heeft gevangen gezeten, is gemarteld en ten slotte uitgewezen. Ik kijk naar zijn handen, die vol littekens zitten. Diep onder de indruk ben ik. … Ik kijk naar die man bij ons aan tafel, die met reuzen heeft gevochten, die zijn eigen bloed heeft zien vloeien. Een held. Zo iemand wil ik zijn. ‘ (Stefan Paas) ‘Jezus is God?! Het is een enorme claim en het gaat mijn verstand ver te boven, de idee van een persoon die buitentijdelijk en groter dan alles is, en die zich dan ‘inkrimpt’ tot een mens. Maar ik ben tot de overtuiging gekomen dat het waar is.’ (Cees Dekker) ‘Terwijl mijn zicht tot steeds minder gereduceerd werd, ging ik meer en meer nadenken over het leven en de dood. Als zo’n oogziekte, die ik sinds mijn geboorte al in mijn genen mee had gedragen, zich zomaar kon openbaren, wat stond mij dan nog meer te wachten? … Ik kijk naar de zon en sla nog maar eens een klein kruisje. Ik zie maar tien procent en toch zie ik scherper dan ooit, want God heeft mij de ogen geopend.’ (Monique Samuel) ‘Eenvijfde van de christenen woont tegenwoordig in Afrika en bijna alle Afrikanen geven in onderzoeken aan dat religie ‘zeer belangrijk’ is in hun leven. … Nu woon ik in Europa en hier zie ik het omgekeerde gebeuren. Nog maar de helft van de mens gelooft hier in een God. Er wordt mij vaak gevraagd wat mijn visie hierop is, en mijn persoonlijke waarneming als Afrikaan is dat de kerk in het Westen haar eerste liefde is kwijtgeraakt.’ (Tom Marfo) ‘’s Avonds belde Hussams oom. Mijn moeder barstte tijdens het gesprek in tranen uit. Ik keek naar haar gezicht en wist dat er iets verschrikkelijks was gebeurd. Hussams moeder had, na een intensieve zoektocht, op 29 februari het lijk gevonden in het mortuarium. Zij kon haar eigen zoon nauwelijks identificeren! Uit het medisch rapport bleek dat de terroristen hem hadden gemarteld en daarna gewurgd met een das om ten slotte zijn lijk op straat te gooien. … Vergeving is voor mij een grote uitdaging geworden die ik op eigen kracht niet kan aangaan. Het is een gaande worsteling, waarbij Gods kracht onmisbaar is.’ (Anmar Hayali) Terug van vakantie 18 september 2010 Voor wie zich afvroeg, waarom het hier zo stil was: wij waren op vakantie. Waarin ik o.a. verdronken ben in de Ardèche, uit de slaap werd gehouden door een ransuil en herkauwende koeien op 1 meter afstand, niet wist dat er nóg een liedje van Sufjan Stevens' nieuwe album gratis en legaal valt te downloaden, vrienden van ons op dezelfde camping zijn geëvacueerd, ik hoorde dat Het goede leven bijna is uitverkocht, en ik o.a. 36 argumenten voor het bestaan van God las (een roman, en niet drammerig). Sjeumpie, wat ik heb ík medaar een enerverend leven. De bijbel, waarom zou je die lezen? 4 september 2010 Jaren geleden las ik in een krant het spannende avontuur dat president Kennedy tijdens de oorlog meemaakte. Hij leed schipbreuk bij Indonesië en leefde met zijn metgezellen een tijdlang op een onbewoond eiland. Waar gebeurd! Uiteindelijk werd hij gered door middel van een boodschap op een kokosnootschil: NAURO ISL COMMANDER NATIVE KNOWS POS'IT HE CAN PILOT 11 ALIVE NEED SMALL BOAT KENNEDY. Aan de hand van dit verhaal heb ik een kleine inleiding op de bijbel geschreven (zelfde formaat en dikte als De kern). Er zijn namelijk een paar interessante overeenkomsten tussen die kokosnootschil en dat beroemde boek... Zo worden vragen behandeld als: Wat staat er eigenlijk in? Wat is de kern ervan? Is het wel historisch? Waarom zou het nog actueel zijn? En is het niet heel saai eigenlijk? 1e druk september 2010 * 48 pag. * ISBN 978 90 5881 503 3 * €2,- Including / excluding 29 augustus 2010 Nu al een paar keer is me kritisch gevraagd wat nu toch 'mijn belang' is bij mijn ideeën over 'orthodoxie'. Interessante vraag, die zoveel wordt gesteld, dat je een belang achter die vraag naar het belang vermoedt... Enfin, dat alleen als antwoord zou flauw zijn. De achterliggende kwestie is, denk ik, dat termen als 'orthodoxie' nogal uitsluitend kunnen werken. Het lijken woorden die zijn uitgevonden om een groep af te bakenen. Wie zegt: 'Ik ben orthodox', zegt eigenlijk: 'Ik hoor erbij - en jij misschien wel niet.' Nu is overigens mijn ervaring dat 'vrijzinnig' (evenals 'heidens', 'ketters', 'vrijdenken' en alle varianten) net zo kunnen worden gebruikt. Soms als geuzennamen, maar niettemin. In die kringen is 'rechtlijnig' en 'orthodox' dan hetzelfde als fout, en 'vooral niet wij'. Ook dan worden woorden gebruikt om mensen uit te sluiten en stiekem minderwaardig te achten. Ik zal hier ongetwijfeld ook wel aan mee gedaan hebben. Toch zie ik, als ik nu heel diep in mijn zieltje kijk, alleen dit belang: het zijn woorden die adequaat een werkelijkheid beschrijven. Mijn belang is domweg dat ik denk dat het zo is. Of preciezer gezegd: ik denk dat de geweldenaren der aardkloot hier zo over dachten. Tot zover, met een buiging van uw immer alerte blogger. En nóg een nieuwe Sufjan Stevens 28 augustus 2010 Moeilijke discussie 27 augustus 2010 Oef, wat is dit een moeilijke discussie! Maar het is fun. Met orthodoxie bedoel ik dus níet 'braaf geloven wat de dominee zegt'. Precies andersom. Het is niets zomaar geloven wat je gezegd wordt en je uiteindelijk, omdat je nu eenmaal altijd iets zult vinden, laten vormen door de ware experts in dezen, de heiligen. En met vrijzinnigheid bedoel ik dus ook niet 'niet meer kunnen geloven in de opstanding etc.'. In de opstanding kan niemand zomaar geloven. Daar is zoiets veel te raar voor, daarin is onze cultuur niets bijzonders. Vrijzinnigheid is uiteindelijk jezelf als grootste expert zien en je jezelf laten bepalen wat je wel en niet gelooft. Wat betreft klakkeloosheid 27 augustus 2010 Gezien de reacties in mijn mailbox (zoals ik denk dat internet goed werkt), nog een kleine toelichting op onderstaande blog! De kern van m'n betoogje is dus dat mensen klakkeloos zijn. 99,99 procent van alle ideeën verzinnen we niet zelf, maar worden in onze hersenen geplant. We hebben experts waar we vrijwel blind op varen. We hebben heiligen die we schaaps volgen. Iedereen doet dat. Orthodoxie is hierin een bewuste keus maken en je afvragen: Welke experts vertrouw ik als het gaat om God? Het antwoord dat de orthodoxie geeft is: de heiligen. Als iemand bewijst iets van God te weten, dat blijkt al uit hun leven, dan de heiligen. Concreet ook: de bijbelschrijvers. Ik volg in vragen over God liever Jezus dan Dawkins. Jezus wekt gewoon meer vertrouwen. Vrijzinnigheid is hierin geen keuze maken. Je volgt dan onbereflecteerd je eigen culturele vooroordelen en probeert je eigen expert te zijn. Je probeert het beter te weten dan de ware experts. Dit is een vorm van gevangenschap, in je eigen cultuur namelijk. In deze zin is veel fundamentalisme vrijzinnig. Orthodoxie is vrijer omdat het bewust een traditie viert. Overigens is dat 'vrijdenken' in het Westen zo ongeloofijk aanvaardbaar en salonfähig, dat het een stuk dwarser is om je expliciet aan een traditie te binden. Iedereen onderwerpt zich, we onderwerpen ons aan de lopende band - maar vrijdenkers zijn enige onderwerpers die dat voortdurend ontkennen. Waarom zou je iets over God zeggen? 27 augustus 2010 Kort geleden schreef ik dat God 'googolplex keer googolplex' is en dat alleen een uiterste puntje onze werkelijkheid insteekt. We weten vrijwel niets over God. We weten net zoveel over hem als een steen 'weet' over een schaduw van een mens die over hem heenglijdt. Zoiets kan een bom onder elk religieus spreken zijn. Want waarom zou je nog iets over God kunnen zeggen? Als God inderdaad zo groot is, is het buitengewoon relevant alles wát je tenminste kunt vinden, bij elkaar te sprokkelen. We hebben een enorme informatieachterstand en juist dan is het verstandig uitermate sensitief te blijven. Het is ongeveer de situatie van een rechercheur (letterlijk 'herzoeker'): het is nogal relevant wie de moord heeft gepleegd, maar als je nauwelijks iets weet, moet je de kleinste aanwijzingen serieus nemen. Des te meer als je herzoekt wie het leven heeft gepleegd. De bron van het leven - je weet dat je dit nooit kunt bevatten, daar is het te groot voor. Maar niets is tegelijk zo relevant om wel te proberen íets te bevatten, juist omdat het zo groot is en alles zegt over je leven. Wat kan er onbevattelijker zijn dan de bron van het leven? Maar wat kan er ook bepalender zijn? Als je leeft, want kan er dan zinniger zijn om te kennen, dan de bron van dat leven? Enfin. Dan zit ik met de situatie, dat er overal ideeën zijn over God, 'God', goden. Over weinig zijn we het zo oneens. Uiteraard, want iets dat zo groot is, zal zich niet snel enkelduidig laten kennen. Hoe moet je uit die knoop komen? 'We weten het niet' lijkt me geen bevredigende positie: het probeert 'boven' de partijen te staan, maar is intussen net zo goed een partij met eigen belangen, en bovendien doet het (anders dan het vaak beweert) juist geen recht aan al die miljarden mensen die denken toch wel iets te weten... Over weinig zijn we het als mensen zó eens, dat we toch wel íets weten over de Grote Vragen. Wat dan wel? Hoe te kiezen tussen alle tradities en ideeën die er zijn? Die vraag is eigenlijk incorrect. Je wórdt namelijk allereerst gekozen: je staat allang in de traditie, een cultuur, een opvoeding. Verreweg de meeste ideeën komen niet van mezelf - en al zouden ideeën over God bij mijzelf weg komen, dan zou ik ze hoogst wantrouwen. Wat zou ik nu over God weten? En wat ik zelf denk te hebben verzonnen, heb ik zelden zelf verzonnen, want ik ben overal beïnvloed. Ik ben allang 'onderworpen'. Ik vertrouw al lang op de expertise van anderen. Mijn gedachten worden allang bepaald. De vraag is dus vooral: door welke traditie wil ik mij laten beïnvloeden? Mensen hebben wel degelijk een marge van vrijheid waarin ze hun omgeving kunnen kiezen. Je kunt zelf weinig bepalen, maar wel een beetje door wie/wat je wordt bepaald... Wie zijn mijn experts, mijn helden, mijn heiligen? Om redenen die niet objectief zijn te maken, heb ik gekozen voor de invloed van de christelijke orthodoxie: ik ben deze heiligen gaan vertrouwen en wil hen volgen. Mijn loyaliteit aan hen is even blind als iedereen blind loyaal is aan zijn cultuur. Ik heb hooguit het voordeel dat ik scherper zie wat mij beïnvloedt, omdat ik bewust voor een tegen-traditie heb gekozen. Zo valt veel meer op wat zogenaamd normaal is, onuitgesproken wordt aangenomen. De orthodoxie bevrijdt mij van mijn Nederlandse vooroordelen. Eigen boeken die ik extra heb 26 augustus 2010 Klik op de link en je krijgt meteen de info op bol.com. Tot zo ver de reclame, nu weer over tot de orde van de dag! Yeah! Dansende berg Vliegende boom Zingende steen Jezus(c) Jezus in 2011 Het lam (Peter de Vries) Jutten Wirwar Reclame voor Bol dus 25 augustus 2010 Na het festival... 23 augustus 2010 Ik kreeg veel vragen over een van m'n lezingen op het Flevo Totaal Festival afgelopen zaterdag. Aardige vragen, hoor, daar niet van, maar genoeg om er nog es op terug te komen. Wellicht ben ik onduidelijk geweest. Mijn belang was om te laten zien dat 'orthodoxie', mits juist geïnterpreteerd, heel ruim en heel vrij is. Sterker nog, ik ken niets dat zo ruim en vrij is. De houding achter orthodoxie is volgens mij een radicale twijfel aan alles, juist ook aan je eigen culturele vooroordelen, bijv. of God bestaat of niet, of wonderen kunnen of niet. De basiservaring is: ik weet niets over God en ik kan maar beter bij anderen gaan zoeken om wijsheid. De essentiële stap is nu dat je je vervolgens daarom aan een traditie gaat verbinden. Waarom? Omdat je hoe dan ook beïnvloed wordt. Overal zweven beelden en ideeën over de grote levensvragen. Die heb je, hoe dan ook. Dan kun je maar beter die invloed kiezen en je omgeven met mensen die je bent gaan vertrouwen. Bijv. een Billy Graham, een Paulus, een Jezus. Dat worden dan je informanten, je reisgenoten, je inspirators. Die had je überhaupt al, maar nu heb je ze gekozen en vertrouw je ze bewust. Dit staat tegenover 'vrijzinnigheid', dat vaak als scheldwoord wordt gebruikt, maar soms een prima typering is. Vrijzinnigheid profileert zich al heel vrij, maar is in feite buigen voor je eigen culturele vooroordelen. Als dat iets dicteert over wat wel of niet kan, gehoorzaam je. Het begint dus met minder twijfel dan orthodoxie: het twijfel niet aan de eigen cultuur. Als wonderen niet kunnen, dan zal de bijbel daaraan moeten worden aangepast. De bijbel mag niet zichzelf zijn, niet vreemd, niet wonderlijk. Het verrassende is dan echter, dat veel vormen van fundamentalisme ook vrijzinnig zijn. Ook fundamentalisme is buigen voor de eigen (Westerse) cultuur: als die harde feiten eist, levert het fundamentalisme creationisme, een nogal nieuwe en oneigenlijke theorie. Het beweert dat jij alleen de bijbel kunt lezen, zonder anderen erbij, zonder traditie. Maar dit is absurd: ik weet niets over God en moet naar anderen luisteren om iets over hem te ontdekken. Na lang wachten... 22 augustus 2010 ...heeft Sufjan Stevens freaking eindelijk een nieuw album! Hier te luisteren en eventueel te downloaden. Flevo 20 augustus 2010 Morgen drie lezingen op het Flevo Totaal Festival. De eerste over 'Het goede leven' (= wat er in de eerste eeuwen over Jezus werd geloofd en wat dat nu nog voor zin heeft), de tweede over 'De schoonheid van de orthodoxie' (= waarom orthodoxie zoiets is als cocaïne zonder krijt erbij) en in de nacht nog eentje over de film 'Departures' (= waarom deze Oscar-winnaar, eh, gewoon een mooie film is). Anne Rice verlaat christendom 17 augustus 2010 De gevierde Amerikaanse romanschrijfster Anne Rice, die zich in 1998 publiekelijk tot het christelijk geloof bekeerde, heeft nu aangekondigd het christendom te verlaten: “In de naam van Christus weiger ik om anti-homo, anti-feministisch, anti-voorbehoedsmiddelen, anti-humanistisch, anti-wetenschappelijk en anti-democratisch te zijn,” zei ze in een officiële verklaring. “Vanaf vandaag ben ik niet langer christen. Het is simpelweg onmogelijk voor me om deel te zijn deze ruziënde, vijandige, conflictveroorzakende groep. Ik heb het tien jaar lang geprobeerd, maar het is me niet gelukt. Ik ben een outsider. Mijn geweten laat me geen andere keus.” Maar hoewel Rice de Rooms-Katholieke Kerk en het christendom verlaat, houdt ze volmondig vast aan haar geloof. “Mijn geloof in Christus staat centraal in mijn leven. Mijn bekering van een pessimistische atheïst, verloren in een wereld die ik niet begreep, naar een optimistische gelovige in een universum dat door een liefdevolle God is geschapen en wordt onderhouden, is cruciaal voor me. Maar dat ik Christus volg betekent niet dat ik ook zijn volgelingen moet volgen. Christus is oneindig veel belangrijker dan het christendom en zal dat ook altijd blijven. Ik geloof dat mijn geloof van me vraagt dat ik deze stap zet. Ik keer me af van alle dingen die me van Christus proberen te scheiden.” (bron: GoedGelovig) 2e hands boeken 14 augustus 2010 Onze boekenkast gaat leger worden: via Bol.com (ons winkeltje) kun je ze bestellen. Help familie Sonneveld de winter door. Preview prentenboekje 9 augustus 2010 Twee boekjes 5 augustus 2010 Soms gaat het schrijven opeens heel lekker. Alsof ik een jaar lang op springen stond en nu, bwulk, alles eruit komt. Heb de afgelopen weken twee boekjes geschreven, die al vrijwel af zijn. Een inleiding op de bijbel en een inleiding op Jezus. Het zou niet waar. Ik ben in elk geval niet off topic... Bedekkingen / Bedenkingen 26 juli 2010 Ok. Hier wordt ik nóg stiller van. Ik leef dus in een land waar een geblondeerde nep-Limburger voor een miljoenen publiek mag klessebessen over 'kopvoddentaks'. En in dat land mag een boer níet de tekst 'Jezus redt' op zijn dak zetten, want dát is slechte smaak? Bedekkingen / Bedenkingen 22 juli 2010 Ok. Hier word ik even stil van. Ik leef dus in een land waar je struikelt over de billboards met tien damesachterwerken op rij. En in dat land mag een boer níet de tekst 'Jezus redt' op zijn dak zetten, want dát is slechte smaak? Voorwaar, voorwaar, Reinier preekt 21 juli 2010 Agora 18 juli 2010 Kreeg laatst een mailtje over de film Agora, dat gaat over religieus geweld in de 4e eeuw - door christenen. Het is volgens sommige recensenten een bange film, omdat het eigenlijk over hedendaags terreur wil gaan, en dat niet expliciet durft te maken. Maar goed, toch de vraag: Hoe kan dat, dat christenen al zo vroeg geweld gebruikten? - Het is in elk geval 4 eeuwen ná Jezus. Daarvoor heeft het christendom nul komma nul geweld gebruikt en werd het juist zwaar verdrukt, maar groeide het desondanks zo sterk, dat Constantijn het politiek handig vond zich te bekeren. - Andere grote bevrijdingsbewegingen (zoals het communisme en de Islam) waren al gewelddadig in de eerste generatie van groei. De profeet heeft zelf opgetreden als een soort generaal en zo zijn leer verbreid. En het communisme, tsja, zie Mao en Stalin (= 100 miljoen doden). - Het christelijke geweld kan een (totaal ongepaste) wraak zijn na 4 eeuwen vervolging. Het is nogal verleidelijk om je vervolgers 'terug te pakken', als je hele familie is uitgeroeid... - In elk geval was het christelijk geweld heel kleinschalig. In de bronnen wordt zelfs maar over 1 dode gesproken. Verduistering lijkt me niet zo heel waarschijnlijk, omdat de daders er trots op waren. In elk geval is het nogal wat minder dan wat christenen zelf was aangedaan.   Bij elkaar: vergeleken met andere ideologieën is het christendom in elk geval heel laat en heel gering in haar gewelddadigheden. Dat suggereert dat Jezus' boodschap blijkbaar heel sterk geweld voorkomt, hoewel een boodschap dat niet volledig kan; een boodschap kan niemand dwingen. See you, CU 17 juli 2010 Martijn Horsman heeft op zijn blog interessante argumenten voor zijn moeite met christelijke politiek. Ik citeer: 'Uit het christelijk geloof komt niet automatisch een politieke overtuiging voort. Een christen kan zich politiek op links, in het midden of over rechts positioneren. Dat hangt van veel meer factoren af dan christelijk geloof alleen...' 'De collateral damage van christelijke politiek is te groot. Toegegeven, de meeste beschuldigingen over betutteling zijn nergens op gebaseerd. Dat neemt niet weg dat mensen snel het gevoel krijgen dat christenen erop uit zijn om anderen de les te lezen en in een mal te duwen. De geschiedenis geeft hen ook wel enig recht van spreken.' 'Maar uiteindelijk is de belangrijste reden deze: het evangelie is de weigering om langs de weg van de macht je idealen te verwerkelijken. Het was precies deze verleiding die Jezus moest weerstaan. En weerstaan heeft, ten koste van zijn leven.' Uiteindelijk heeft christelijke politiek geen toekomst, denk ik. En dat is zo erg nog niet. Als tenminste de christelijke kerk weer echt gaat doen waarvoor ze bedoeld is: zonder machtsambitie mensen uitnodigen om te delen in het verhaal van Jezus en hen leren goed te doen voor de mensen om hen heen. En dat is al behoorlijk ambitieus. Rechtermuisknop 7 juli 2010 Als er een probleem is met de computer - rechtermuisknop. Daar staat altijd wel iets wat je verder helpt. Dank, oh grote Gates, voor de rechtermuisknop. Wat een mens op sommige dagen doet afvragen waarom er geen rechtermuisknop zit op, noem eens wat, de bijbel. Of op Geert Wilders. Of op God. Voorproefje uit nieuw boek 28 juni 2010 Zoals gezegd ben ik bezig met Cees Dekker bezig aan een boek. Een van de inzenders stuurde deze gedachte op: 'In onze cultuur willen we voor alles geld lenen; voor een hypotheek, een nieuwe auto of een vakantie. Maar ik heb nog nooit gehoord van iemand die geld leende om aan de zending te geven. Zover gaan wij niet. … Er wordt wel gezegd dat gebed dingen verandert. Ik ben het er helemaal mee oneens. Gebed verandert míj. Want de invloed van Jezus, zijn liefde, komt door mij naar die persoon. Dat is vaak het probleem met bidden. We willen wel bidden, maar niet betrokken worden. We willen wel bidden, maar niet veranderen. We willen wel bidden, maar het moet niet te veel tijd kosten. Het moet niet te veel energie kosten, ik moet er niet te veel van wakker liggen, ik moet niet te vaak vasten. Het moet me niets kosten.' En dan vind ik dan weer een slimme waarneming. Doei allemaal. 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 0 24 juni 2010 Een van de bekendste merknamen van deze tijd is gebaseerd op een spellingsfout. De oprichters van Google bedoelden eigenlijk ‘googol’, maar vergisten zich. Googol is 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 0. Een 1 met honderd nullen dus. Nu zal deze zoekmachine nooit zoveel gegevens kennen; er zijn niet eens zoveel atomen in het heelal, dus al zou je alle sterrenstelsel vullen met computers, dan nog kom je er niet. Voor sommige berekeningen is dit nog niet genoeg en wiskundigen kwamen met googolplex. Dat is een 1 met googol nullen. Dat kan ik nooit uitschrijven, want dan heb ik meer nullen nodig dan er atomen zijn… Het zogeheten Getal van Graham is het grootste getal waar we nog een naam voor hebben. Het is absurd veel groter dan googolplex. Het bestaat niet uit een 1 met heel veel nullen, maar uit alle cijfers, 0 tot 9, en die dan door elkaar op een rij die veel langer is dan een googolplex aantal tekens. Al zou je miljarden heelallen hebben en die volledig vullen met dit getal, dan nog zou je niet genoeg ruimte hebben. Toch kunnen wiskundigen er enigszins mee overweg en ze maken er soms een berekening mee. Ik ben theoloog en ik voel me wel eens een wiskundige die met het Getal van Graham aan het spelen is. God heeft meer dan googol dingen gedaan, meer dan googolplex, meer dan het Getal van Graham. Misschien heeft hij wel een Graham-getal aantal heelallen gemaakt, puur uit plezier. En in een van die heelallen, misschien wel de allersaaiste en allerkleinste, wonen wij, in een verre uithoek. En toch praat ik daarover. Als het ‘Getal van Graham’ zeg, heb ik het over iets dat ik nooit zou kunnen bevatten. Niemand kan ooit weten, totaal onmogelijk, wat bijvoorbeeld het middelste cijfer is. Toch kun je wel iets zinnigs zeggen. We weten bijvoorbeeld wat het laatste cijfer is. Een 7 namelijk. Dat lijkt wel hoe ik over God praat. Ik zou miljarden heelallen nodig hebben en die vullen met boeken om hem enigszins recht te doen. Toch weet ik niet niets. Ik weet dat hij is liefde is. Maar als ik dat zeg, zeg ik net zoiets als dat het laatste cijfer van het Graham-getal een 7 is. Het is de volstrekt uithoek van God die ik ken. Het uiterste puntje dat onze werkelijkheid in steekt. Daarachter schuilt een oneindige werkelijkheid waarvan ik niet de geringste notie heb. Ik weet nog minder over God dan een steen weet over een luipaard, als de schaduw van die luipaard erlangs is geschoten. Zo’n steen merkt geen kleur, geur of ruimte, maar ‘voelt’ alleen een vluchtige, twee-dimensionale vlek langs flitsen die iets koeler is. En toch ‘weet’ die steen wel iets. Theologie is wat een steen over de luipaard-schaduw heeft te vertellen. Een wiskundige die staart naar het laatste cijfer van het Graham-getal. Maar goed, dat laatste getal is wel iets. De bijbel is geen individueel leesboek 31 december 2010 Gerard den Hertog schreef gisteren een recensie van De crux in het Nederlands Dagblad. De strekking is positief, aan het eind echter een opvallende kanttekening: ‘Het vreemde is dat ik in geen enkele bijdrage lees hoe een Bijbelgedeelte [bij tot geloof komen] een rol heeft gespeeld. Dat maakt dat ik als lezer niet te horen krijg hoe ik zelf ervaring met God kan opdoen. En hoe geloven ‘hangt’ aan het Woord van God. ‘Neem het Woord weg en je houdt geen geloof meer over’, las ik ooit bij Calvijn en dat heb [sic] ik nooit vergeten.’ Den Hertog vertolkt hier wat ik de ‘protestantse mythe’ noem. Centraal in deze mythe is het beeld van een individueel mens die afgesloten in een kamer de bijbel leest en in geloof groeit en God ervaart. Daarbij horen dan ideeën als dat de heilige Geest exclusief in die situatie werkt, plus wanneer deze bijbel (meestal ‘Woord van God’ genoemd) op de kansel wordt uitgelegd. Het kernprobleem zit in het verborgen individualisme. Er bestaat eenvoudigweg geen lezer alleen met zijn bijbeltje. Die lezer is altijd onderdeel van een cultuur, een gemeenschap, een geschiedenis. Al zit je alleen in je kamertje, er lezen duizenden anderen mee. En belangrijker nog: verreweg de meeste christenen zijn niet door de bijbel te lezen tot geloof gekomen. Denk aan kinderen, culturen zonder boekdrukkunst, lageropgeleiden, analfabete volken, communistische landen, enzovoorts. Vrijwel iedereen komt via mondelinge overdracht en sociale contacten tot geloof. De bijbel is een boek van een groep. Zo is het ook bedoeld: het is geschreven in een grotendeels analfabete cultuur met de vooronderstelling dat de teksten voorgelezen zouden worden en dan meteen in de groep uitgelegd. Zo functioneert de bijbel nog steeds. Er zijn in de meeste kerken een paar fanatieke bijbellezers, maar de meeste christenen leren zo niet hun geloof: zij leren het via die fanatieke bijbellezers en -uitleggers. De bijbel corrigeert, informeert, inspireert een groep – en die groep corrigeert, informeert en inspireert individuen. Zo heeft het altijd gewerkt en zo is het ook bedoeld. Den Hertog maakt van de bijbel een individueel leesboek en dat is het niet. Multimedia-project van Ponoka 25 december 2010 Ponoka, een Utrechtse band waarvoor ik twee keer een clipje mocht maken, komt over twee maanden met een uniek multimedia-project, Nineve: roman, cd, strip en filmpjes ineen! Klik op de cover hieronder voor voorproefjes: Drie keer in Top 10 19 december 2010 Woeha, dit is bizar: ik sta met drie boeken tegelijk in de landelijke BCB Top 10: met De crux op 2, De bijbel op 5 en Het goede leven op 8. Raar, raar, raar. Veel meer commentaar heb ik niet. Waarom twitter ik niet? 15 december 2010 Een jaar of tien geleden begonnen mensen, van de ene op de andere dag, boos op me te worden omdat ik 'nog steeds' geen mobieltje had. Omdat ik het liefst alle confrontaties vermijd, heb ik er toen snel eentje gekocht. Prepaid. Na een paar maanden werd dat een abonnement. Gisteren begon de geschiedenis zich te herhalen. Op Twitter. Ik Twitter niet. Soms lees ik wel de tweets van mensen die me boeien. Zoals gisteren. Die mensen zeiden dit: Jos Douma: Waarom twittert @reiniersonneveld niet? #durftevragen. Oh nee, 'waarom' kan beschuldigend klinken;-) Wat maakt het dat @reiniersonneveld niet twittert? #durftevragen. Jos Strengholt: Wie niet twittert heeft iets hooghartigs. Hij/zij zegt me: jij bent slecht, jij zou je tijd beter moeten besteden. #holierthanthou. Henk Medema: @JosStrengholt kweenie, maar dit commentaar heeft iets hooghartigs... ;-). Jos Strengholt: @medema ja nu je het zegt... :-). Iets zegt me dat Strengholt zich zelfs aangevallen zal voelen door een straattegel: 'Wie niet ademhaalt heeft iets hooghartigs. Het zegt me: jij bent slecht, jij zou je tijd beter moet besteden.' Maar enfin. Ik kan nu wel terugbluffen, maar eigenlijk word ik hier onrustig van. Ik wil graag bij de club horen. Toffe jongen zijn. Ik ben doodsbang dat iemand me stom vindt. Misschien moet ik toch maar gaan twitteren. Flash mob 14 december 2010 Recensie en gratis hoofdstukken 12 december 2010 Recensie van De bijbel in het Nederlands Dagblad: ‘…een helder geschreven, zeer toegankelijk werkje… Voorwaar een prestatie.’ En die in Opbouw: ‘…een boeiende en inspirerende inleiding… die mij zeer heeft verrast.’ Het eerste hoofdstuk van dit boekje kun je gratis hier downloaden. Evenals fragmenten uit De crux en Het leven. Meer Wikileaks 10 december 2010 Even door op Wikileaks (zie hieronder). Assange is dus opgepakt en heeft een kleine kans op de doodstraf, in Amerika wegens hoogverraad. Het bevestigt zijn Messias-achtige trekjes alleen maar. Dat geldt ook voor hoeveel groter dit is geworden dan zijn enkele persoon. Bij Jezus is een van de klassieke theologische problemen hoe die enkele geschiedenis ooit van kosmische betekenis kan zijn. Wat er nu met Assange gebeurt, kan helpen dat duidelijker krijgen. Want hoe wordt Assange precies groter? Het wordt een 'veldslag' genoemd, tussen 'arrogante staten die al veel te veel over ons weten', en het 'vrije internet' inclusief 'de vrijheid van meningsuiting'. Assange wordt dan dus groter dan een individu doordat: 1. hij symbool staat voor waarden; 2. hij een grote groep mensen leidt; 3. hij een veel grotere groep beïnvloedt; 4. hij veranderingen in gang zet die nog meer mensen raken. Natuurlijk zijn er grote verschillen, maar zoiets was ook met Jezus aan de hand. Ik verwacht niet dat er over 2000 jaar een Assange-wereldkerk zal zijn (sommige internet-profeten zullen me nu uitlachen), maar dat zijn relatieve lijden een bepaalde redding veroorzaakt, staat buiten kijf. In de top 10 7 december 2010 Vreemd. Begin dit jaar bungelde Het goede leven een paar maanden onderaan de BCB top 10, maar de laatste maanden opeens bovenin! Dat is ver na alle recensies en advertenties. Het suggereert dat het nu vooral mond-op-mond-reclame is, en dat is een mooi idee. Het messiaanse van Wikileaks 4 december 2010 Waar denkt een theoloog aan bij al de herrie rondom Wikileaks? Hij denkt aan de messiaanse trekjes van oprichter Julian Assange. Jezus was de ultieme uitdager van het Romeinse rijk. Hij had claimde de rechten en titels die alleen de keizer zichzelf toedichtte. Daarmee daagde hij de fundamenten van de hele maatschappelijke orde uit. Hij was dus staatsgevaarlijk en hij stierf dan ook aan de typische straf voor opstandelingen en guerillastrijders: kruisiging. De hysterie van Amerika op dit moment doet denken aan de paniek van het Romeinse rijk toen zij christenen ging vervolgen. Het is absurd een Assange bovenaan de Interpol-lijst te zetten, als net zo gezocht en gevaarlijk als Bin Laden c.s. - met als schaamlap dat het eigenlijk een aanrandingszaak zou zijn, maar aanranders zet je niet bovenaan de Interpol-lijst. Ook christenen werden ooit met de belachelijkste aanklachten opgepakt en gedemoniseerd: de werkelijke reden was dat zij langzamerhand het Romeinse rijk ondergraafden en dat wisten de machthebbers donders goed. Maar misschien is Assange inderdaad wel net zo gevaarlijk als Bin Laden - met die aantekening dat Bin Laden zo gevaarlijk niet is. In elk geval wordt hij kennelijk als even gevaarlijk ervaren. Hoe kan een wereldrijk dat alle goorste troep op internet laat bestaan onder het mom van 'vrijheid van meningsuiting', nu opeens moord en brand roepen nu voor het eerst zij zelf wordt geraakt? Het is de typische arrogantie van wereldrijken, die ooit ultiem werd geprovoceerd door Jezus, en in wiens traditie Assange nu treedt. Onbeholpen en halfslachtig, maar toch. In mijn handen! 1 december 2010 Aah! 'Het leven' in handen! Wat een mooi boekje is het geworden. Ik ben dik trots. Drie boekies dus 24 november 2010 M'n mini-boekje De kern bleek zo'n succes (oplage 30.000), dat we besloten hebben er een serie van te maken. Steeds 48 pagina's en 11.000 woorden, heel basic en helder. Er zijn nu drie boekjes van: Binnenkort komt de vertaling van De kern uit, het e-book ook (in beide talen), de luisterboek-versie is al een tijdje op de markt (ingesproken door Leo de Vos). Het tweede deeltje heet De bijbel en gaat over... inderdaad. Het gaat over vragen of het wel historisch is, of het niet ouderwets en saai is, enzovoorts. Het derde deeltje gaat over Jezus en heet Het leven, naar een van de titels die Jezus zichzelf gaf. Het laat zien hoe hij in situaties leven brengt. Meer deeltjes 'in voorbereiding', zoals dat heet. Eindelijk ingeleverd bij uitgever 21 november 2010 Fragment: ‘De baby, nog druipend van het vruchtwater, zegt: ik wil leven! De bizon die onder vier leeuwinnen door z’n poten zakt, zegt: ik wil leven! De bultrug die tienduizenden kilometers met haar jong trekt, zegt: ik wil leven! De man, eenzaam in de file, zegt: ik wil leven! De hommel die van bloem naar bloem huppelt, zegt: ik wil leven! De tienermeid met de veel te korte rok, zegt: ik wil leven! De ijsbeer die uit haar winterslaap ontwaakt en zich uit de sneeuw graaft, zegt: ik wil leven! De hangjongeren die fluiten naar elke voorbijgangster, zeggen: ik wil leven! De vrouw die host bij André Hazes, zegt: ik wil leven! De pinguïn die een poolnacht lang bij min 50 graden wacht, zegt: ik wil leven! De jongen die zich in de armen snijdt, zegt: ik wil leven! De bejaarde die 8 uur televisie kijkt, zegt: ik wil leven! Alles wat zoemt en gonst en huppelt en zweeft en dartelt en neerstort en sterft, zegt: ik wil leven! En ergens tussen al die miljoenen krioelende wezens staat een mens, de wonderlijkste van allemaal. Als een dier een volle maag heeft, gaat het liggen en slapen. En als mensen kijken we daar jaloers naar. Konden wij maar zo eenvoudig tevreden zijn. Een mens wil meer. Een mens wil liefde krijgen en geven, genieten van schoonheid, zichzelf ontplooien, waardering ontvangen en weggeven, bij een groep horen, vrijheid beleven, betekenisvolle daden doen, avonturen aangaan, kennis verwerven en aanbieden… We verlangen naar betekenis en zin. Het is alsof we met een leegte zijn geboren die alleen daarmee gevuld kan worden. En zolang dat niet gebeurd is, zullen we altijd een ‘honger’ voelen, een knagende onrust. De enige leegte die een dier voelt, is een lege maag. Dieren stellen zich geen levensvragen. Maar een mens kan niet leven van brood alleen. Leven is voor ons meer dan overleven.’ Meer informatie en achtergronden... Het meest ongeëmancipeerde boek 19 november 2010 De prijs voor het meest ongeëmancipeerde boek van 2010 gaat naar Elma Drayer voor haar Verwende prinsesjes. Drayer zingt keurig mee in het koor van babyboom-dames die zelf veel te hard hebben gewerkt en daar alles voor hebben opgeofferd, en nu jaloers kijken naar de nieuwe generatie veel zelfstandiger vrouwen die daarvoor passen. 'Jullie moeten, net als wij, ook de klok rond werken!' is de strekking van haar betoog. Haar redenering stoelt op twee joekels van misverstanden. De eerste is dat emancipatie vooral blijkt uit arbeidsparticipatie. Dat klopt deels. Maar er is een zekere bovengrens aan. Emancipatie is keuzevrijheid. En het interessante is dat Nederlandse vrouwen wel meer kúnnen werken (zo blijkt uit vele onderzoeken), maar dat niet wíllen. Ze zijn bijzonder tevreden met hun parttime baan en storen zich nauwelijks aan het zogenaamd 'glazen plafond'. Roepen dat ze meer moeten werken (en anders ben je een 'verwend prinsesje'), is een nieuwe vorm van onderdrukking. Verder haalt Drayer welvaart en welzijn door elkaar, zoals ongeveer elke VVD-er tegenwoordig. Nederlandse vrouwen zijn wereldwijd gezien zeer gelukkig. Drayer is bang dat onze salarissen erop achteruit gaan, als niet iedereen fulltime gaat werken. Uiteraard zal dat zo zijn. Maar wat is nu het probleem? Ging het er niet om gelukkig te zijn? En als Nederlandse vrouwen nu zo vrij zijn dat ze eindelijk kunnen kíezen minder te werken, wie is Drayer dan dit belachelijk te maken en hen een nieuwe kooi in te jagen, die van de gestresste carrièrejager, die wel rijk is, maar doodongelukkig? De PVV verslaat zichzelf wel (bis) 18 november 2010 En aan de vorige lijst kan inmiddels worden toegevoegd: - James Sharpe was directeur van een bedrijf dat nogal vieze sites exploiteerde en de hoogste straf kreeg voor sms-fraude, en hij is zelf geschorst wegens geweld. - Richard de Mos heeft gejokkebrokt over zijn CV. 9 extreme gevallen dus nu al, waarbij andere partijen het meestal bij 0 laten of hooguit 1. En vooral geweld gelieerde kwesties, wat zeer zeldzaam is voor kamerleden. Dat had de oppositie niet durven dromen. Het bizarre is echter dat de PVV-stemmers nog massaal loyaal blijven. 94 procent geeft aan nog steeds op opperhoofd Wilders te zullen stemmen. Wat moet ik daar nu weer van maken? Vinden ze de daden van hun kamerleden normaal en vanzelfsprekend? Maar wat zegt dit dan over hen? Of vinden ze dat het hogere doel alles overstemt? Maar dan mag dat wel een heel erg hoog doel zijn. Zo hoog, dat het vooral geweldplegers aantrekt. De PVV verslaat zichzelf wel 15 november 2010 De lijst PVV-criminelen wordt langer en langer: – Mellony van Hemert trekt zich voor de verkiezingen terug. Zij beweerde onterecht 'psycholoog/gezinstherapeut, gepromoveerd op het onderwerp kindermishandeling’ te zijn. – Ook Gidi Markuszower trad terug; bleek in 2008 te zijn aangehouden met een vuurwapen op zak. – Idem dito met Arjan Brogt, die had ook een veroordeling aan de broek had: hij kreeg vergoedingen voor een universiteitsklus waar hij nooit kwam opdagen. Na de verkiezingen gaat het in hoog tempo door: – Marcial Hernandez bracht een nacht in de politiecel door, nadat een kopstoot zou hebben uitgedeeld. – Hero Brinkman had ruzie met een barman en bekende een drankprobleem te hebben. Vervolgens had hij mot met zijn aannemer en werden over en weer aangiftes gedaan. – Twee ex-partners van Kamerlid Dion Graus werden mishandeld of bedreigd en deden aangifte. – En dan nu Eric Lucassen, die zijn buren intimideerde en als militair leerlinges misbruikte (wat heel braaf ‘ontucht’ wordt genoemd). Deze lijst is een aardige illustratie bij het gegeven, dat je aantrekt wie je bent. Dat wordt in de bedrijfskunde, maar ook in de missiologie herkend. Wilders krijgt wat hij geeft. Of, zoals Jezus zei, 'een boom herken je aan zijn vruchten'. Het enige wat de andere partijen nu nog hoeven te doen, is niet hun ziel verkopen en rustig wachten. De PVV verslaat zichzelf wel. Twelve point guide for ripostes to militant atheists 13 november 2010 by Kim Fabricius —Your faith is unreasonable. —Your reason is unreasonable – and you have such faith in your scepticism. —So, you’ve had a religious experience? —What’s that? And what’s it got to do with God? —The Gospels contain inconsistencies A, B, and C. —You forgot X, Y, and Z. —Darwin made the argument from design completely untenable. —Er, Hume beat him to it. —Creationists are morons. —That smart? —Theodicies are invariably unconvincing. —Worse than that, they are inherently evil. —Prayer plainly doesn’t work. —Thank God! —Religion is the opium of the people; it’s a crutch. —Yeah, but science and technology are the crack cocaine; and you don’t limp? —Who can believe in a God who sends his Son to die to appease his anger? —Only the seriously disturbed. —Religion is inherently violent. —You mean violence is inherently religious. —Give me one good reason to believe in the existence of God. —The existence of atheists: the protest kind because they take God seriously, the petulant kind because God doesn’t take them seriously at all. Oh, and more conclusively: cats and baseball. —You’re a f**king fool! —Alas, you’re half right. Waardoor komen kerkscheuringen? 9 november 2010 Waarom scheuren kerken? Sinds de eerste in 1054 volgden de afsplitsingen steeds korter achter elkaar en in steeds kleinere onderdelen: een soort fragmentatiebom is toen afgegaan. Hoe kan dat? Het kan niet liggen aan dat de verschillen onderling zijn toegenomen. Vergelijk hoe Petrus, Paulus en Jakobus konden botsen. De meningsverschillen tussen hen zijn vele malen groter dan tussen bijvoorbeeld de PKN en de RK. Datzelfde geldt voor de eeuwen die volgen. Toch bleven zij bij elkaar. Dus nogmaals, hoe kan dat? Het kan er ook niet aan liggen dat we verschillen zwaarder wegen. De botsingen in de eerste eeuwen zijn buitengewoon heftig en er wordt veel zwaardere taal gebruikt als tegenwoordig. Vergelijk de keurige woorden die de paus in onze eeuw gebruikt met hoe een Tertullianus te keer kon gaan. We zijn alleen maar netter geworden. En toch splitsen we veel sneller. Ik blijf me afvragen, hoe kan dat? Kerkscheuringen zijn daarmee grotendeels een virtueel probleem. Er is meer wederzijds contact dan ooit en de taal onderling is vriendelijk dan ooit. We noemen alleen onze organisaties niet hetzelfde. Maar ook dat doen we meestal wel: bijna iedereen kan tegenwoordig over 'de wereldkerk' spreken. Waarmee ik me afvraag: wat is nu écht het probleem van de zogenaamde kerkelijke verdeeldheid? Boekpresentatie done 3 november 2010 Wat een ontzettend aangename avond was dat, gisteren. Hier een uitstekend verslag. De zaal zat barstenvol: drie keer zoveel mensen als verwacht. De crux bestaat nu officieel. Yeah! Én een van onze auteurs (Anmar Hayali) zit vanavond bij Moraalridders, Nederland 2, 21:20. En... hier een Youtube-filmpje van de presentatie zelve. Voor wie het niet bijhoudt... 28 oktober 2010 Wat er dit najaar dus uitkomt is: De bijbel, waarom zou je die lezen? Een beknopte kennismaking. Ligt nu in de winkels De crux, Christenen over de kern van hun geloof Een spectaculair, full colour koffietafelboek. Komende dinsdagavond de boekpresentatie! Iedereen welkom! Hoe laat gaat de zee dicht? Een bundel straatgedichten die ik heb samengesteld. En wordt verwacht: Het leven, waar gaat het echt om? Kennismaking met de grote levensvragen. Eind november in de winkels. The Core, What Do Christians Believe? Vertaling van De kern. Begin december in de winkels. Rond die tijd volgen ook van de meeste boeken de ebook-versie. Eindelijk, na 2000 jaar, is de bijbel klaar 26 oktober 2010 Het goede leven uitverkocht 25 oktober 2010 Het goede leven is bijna uitverkocht! Zit het nu snel door te nemen op foutjes voor de 2e druk. Het is nu bijna een jaar uit en stond opeens weer bovenin de CLK top 10. Nice. Bestellen Boekpresentatie De crux 23 oktober 2010 Een grappige en diepzinnige avond gaat het worden, 2 november in Delft, waar Cees Dekker en ik ons boek presenteren. Iedereen welkom! Kopen De straatdichtersbundel is beschikbaar 20 oktober 2010 Poe, wat was gisteren een mooie dag. Ik heb honderden uurtjes van mijn leven zitten ploeteren met een groep dak- en thuislozen om hen tot schitterende poëzie te krijgen voor de Utrechtse straatkrant, en zowaar, er is nu een bundel van uit, Hoe laat gaat de zee dicht?. Gisterochtend in Trouw een leuke reportage (sorry, geen link gevonden, maar het gedicht van Steven hieronder stond er ook in) en gisteravond de presentatie. Al die gasten dodelijk nerveus, maar ze stonden er en waren dik trots. Mooi moment waar we maanden naar toe hebben geleefd. Hier kun je de bundel krijgen, voor een lousy 8,95, en dan krijg je 1. 24 mooie gedichten, plus 2. een goed gevoel. En dat voor die lousy 8,95! Waar ziet een mens dat nog tegenwoordig? Nou, wat ik je brom. Gedicht uit de straatdichtersbundel, van Steven Spaapen 18 oktober 2010 Niet te tellen Eén keer trouw ik Twee keer bedrijf ik de liefde Drie keer geef ik iets Vier keer neem ik iets Vijf keer zeg ik hallo Zes keer zeg ik tot ziens Zeven keer steel ik iets Acht keer krijg ik iets Negen keer zie ik jou Tien keer doen wij het weer Gedicht uit de straatdichtersbundel, van Fred .O. Oamen 17 oktober 2010 Ik vergeef Ik vergeef mijn ouders dat ze mij geboren lieten worden zonder geld om voor mij te zorgen Ik vergeef God die mijn ouders de kracht gaf om een lijf te schenken aan deze wereld waar zo weinig hulp te vinden is Ik vergeef de regering die van Nigeria die haar bevolking haar uitkering ontzegt Ik vergeef de blanke mensen die ons slaven maakten Ik vergeef de tong in mijn mond Gedicht uit de straatdichtersbundel, van Mariska 16 oktober 2010 De zee Ik weet niet meer hoe de zee ruikt hoe het zand voelt hoe een meeuw duikt Ik weet niet eens meer waar ze ligt Wat kost een ticket? Hoe laat gaat de zee dicht? Presentatie bundel straatdichters 14 oktober 2010 Komende dinsdagavond verschijnt de nieuwe bundel van Utrechtse straatdichters, Hoe laat gaat de zee dicht?, onder mijn redactie. Hier te koop voor een prikkie. Gedicht van Alexis de Roode 11 oktober 2010 Makkelijk raadsel Wie zingt in boomtoppen en verlaten vlaktes? Wie heeft ons verlost van de dinosaurus? Wie laat zich graag door ons in mootjes hakken? Wie kent ons en verlaat ons nooit? Wat is het geheime ingrediënt van verleiding? Wie laat verliefden en mystici met rust? Wie is het meesterbrein achter onze carrière? Wie stuurt ons de hele dag verrassingen? Wie hield 90 jaar van mijn oma? Wie laat torenflats verkruimelen? Wie gaf het edelhert een gewei met achttien enden? Wie breekt elk wereldrecord? Wie is ouder dan de zon? Wie streelt ons tot wij rimpels krijgen? Wie wijst mijn kind erop dat het geboren moet worden? Wie zal de Amerikanen verslaan? De crux is gedrukt en bijna in de boekhandels 6 oktober 2010 Mèn, wat is dit een tof boek geworden. Full colour, vol kunst en bij vlagen geniale teksten. Cees Dekker en ik zijn TROTS. Binnenkort boekpresentatie en dan in de winkels. Tegen de kosmopolitische elite 28 september 2010 Een nieuw fenomeen in de media: de revolte tegen de 'kosmopolitische elite'. Gisteren Joost Zwagerman in de Volkskrant bijvoorbeeld: '[Het schelden op de Wilders-aanhang] illustreert onbedoeld de identiteitscrisis op links. Het – onjuiste en achterhaalde – zelfbeeld is: vooruitstrevend en emanciperend. Maar de luidkeels beleden weerzin ten aanzien van ‘white trash’ toont dat die emancipatie zich dan kennelijk moet voltrekken door middel van gescheld op de te verheffen bevolkingsgroep.' Of vandaag in Trouw: 'Als je Amsterdam en de polder weglaat, kun je negentig procent van de Nederlandse film weggooien. Er zijn veertien miljoen Nederlanders die niet in Amsterdam wonen en niet in een boerderij en niet in een dijkhuisje langs de rivier, maar die veertien miljoen Nederlanders zijn we in de Nederlandse film kwijt. In de film is Nederland een karikaturaal landschap... Terwijl die veertien miljoen wonen in oorden als Bleiswijk of Barendrecht, in Emmeloord en Goes - met hun geloof, hun passie, hun idealen... Hiertegen kwam natuurlijk de (Amsterdamse) filmwereld in het geweer. [Deze] beweringen waren 'eenzijdig' en 'aanmatigend'... Maar men ging aan het punt voorbij... Er is in dit land een elite die zich aan die niet-elite weinig gelegen laat liggen (uit intellectuele luiheid...).' Signalement van de boosdoener: blank, hoogopgeleid, woont in een grote stad (vooral Amsterdam), stemt links, heeft nauwelijks laagopgeleide vrienden, kent nauwelijks religieuze mensen, is zelf a-religieus, komt makkelijk uit z'n woorden, en is zwaar oververtegenwoordigd in de media. Winkeltje weer open, honderden boeken 25 september 2010 Oef 23 september 2010 Veel lezingen in oktober... God vs 10^500 heelallen 21 september 2010 Het is nu officieel: genie Stephen Hawking verklaart dat het heelal God niet nodig heeft om te bestaan. Zijn redenering is als volgt. Ooit zijn er, uit het niets, 10-tot-de-macht-500 (= 1 met 500 nullen) heelallen ontstaan (dat is ontelbaar veel meer als er überhaupt deeltjes zijn in dit heelal). In eentje ervan leven wij want dit heelal is toevallig erg geschikt voor het ontstaan van leven. Hawkings heeft dus niet God nodig, maar 10-tot-de-macht-500 heelallen die uit het niets ontstaan. De vraag is natuurlijk wat er vergezochter is... Een ideetje van een prof uit Amerika, of een traditie die al duizenden jaren door miljoenen heiligen wordt gedragen? Dan vind ik de zogeheten 'God-hypothese' toch een stuk eleganter. Voorproefje boek met Cees Dekker 20 september 2010 De crux komt eind oktober uit. Hieronder alvast enkele quotes uit de hoofdstukken: ‘Ik laat mij rekenen tot de gelovenden. In mijn geval betekent dit dat ik er van overtuigd ben geraakt, op een dag, dat Jezus is geweest wat hij zei te zijn, en wel God. … Het weinige wat ik hier wel van begrijp, is dat ik gedurende de bekering steeds scherper ben gaan beseffen, dat ik het allemaal nooit had kunnen geloven als ik het had kúnnen geloven.’ (Willem Jan Otten) ‘Terwijl ik dit stuk schrijf, waak ik bij de vader van mijn lief. Zijn leven loopt ten einde. … Al maanden probeer ik een bijdrage aan dit boek op papier te krijgen, tekst die enig hout snijdt. Over geloven. Wat ik aan proza probeerde te schrijven bleef al steken in de definitiekwesties, de dichtregels wilden maar geen poëzie worden. De deadline voor dit stuk is lang verstreken. Het hoeft niet meer. En nu ben ik dan begonnen.’ (Rien van den Berg) ‘Waar is Christus? Waarom gaat zijn revolutie zo traag? Ik denk aan dat 30 meter hoge beeld in Rio de Janeiro, Cristo Redentor, de bevrijder. Toen mijn broertje geboren werd, woonde het jonge gezin in een van de sloppenwijken eronder. Uit elke steeg in Rio kun je het beeld zien – Christus kan elke steeg zien. Eindelijk is hier de God die zijn gezicht toewendt naar de favelas en zijn armen spreidt alsof hij iedereen zal omhelzen.’ (Reinier Sonneveld) ‘Ik weet dat Hij, Jezus, elke doodsplek overwonnen heeft. … De dood overstijgt elke religie, cultuur of continent. En Hij, die hem overwon, gaat mee in elke vorm van globalisering. Elk mens eindigt in een ander graf. Uit elk graf stond hij op.’ (Aad Peters) ‘Bij ons thuis aan tafel zit een gast. Hij is mager en heeft donkere ogen. Hij spreekt een taal die ik niet ken. Hij komt uit Oost- Duitsland, zeggen mijn ouders. Deze man is een van de leiders van de ondergrondse kerk achter het IJzeren Gordijn. Hij heeft gevangen gezeten, is gemarteld en ten slotte uitgewezen. Ik kijk naar zijn handen, die vol littekens zitten. Diep onder de indruk ben ik. … Ik kijk naar die man bij ons aan tafel, die met reuzen heeft gevochten, die zijn eigen bloed heeft zien vloeien. Een held. Zo iemand wil ik zijn. ‘ (Stefan Paas) ‘Jezus is God?! Het is een enorme claim en het gaat mijn verstand ver te boven, de idee van een persoon die buitentijdelijk en groter dan alles is, en die zich dan ‘inkrimpt’ tot een mens. Maar ik ben tot de overtuiging gekomen dat het waar is.’ (Cees Dekker) ‘Terwijl mijn zicht tot steeds minder gereduceerd werd, ging ik meer en meer nadenken over het leven en de dood. Als zo’n oogziekte, die ik sinds mijn geboorte al in mijn genen mee had gedragen, zich zomaar kon openbaren, wat stond mij dan nog meer te wachten? … Ik kijk naar de zon en sla nog maar eens een klein kruisje. Ik zie maar tien procent en toch zie ik scherper dan ooit, want God heeft mij de ogen geopend.’ (Monique Samuel) ‘Eenvijfde van de christenen woont tegenwoordig in Afrika en bijna alle Afrikanen geven in onderzoeken aan dat religie ‘zeer belangrijk’ is in hun leven. … Nu woon ik in Europa en hier zie ik het omgekeerde gebeuren. Nog maar de helft van de mens gelooft hier in een God. Er wordt mij vaak gevraagd wat mijn visie hierop is, en mijn persoonlijke waarneming als Afrikaan is dat de kerk in het Westen haar eerste liefde is kwijtgeraakt.’ (Tom Marfo) ‘’s Avonds belde Hussams oom. Mijn moeder barstte tijdens het gesprek in tranen uit. Ik keek naar haar gezicht en wist dat er iets verschrikkelijks was gebeurd. Hussams moeder had, na een intensieve zoektocht, op 29 februari het lijk gevonden in het mortuarium. Zij kon haar eigen zoon nauwelijks identificeren! Uit het medisch rapport bleek dat de terroristen hem hadden gemarteld en daarna gewurgd met een das om ten slotte zijn lijk op straat te gooien. … Vergeving is voor mij een grote uitdaging geworden die ik op eigen kracht niet kan aangaan. Het is een gaande worsteling, waarbij Gods kracht onmisbaar is.’ (Anmar Hayali) Terug van vakantie 18 september 2010 Voor wie zich afvroeg, waarom het hier zo stil was: wij waren op vakantie. Waarin ik o.a. verdronken ben in de Ardèche, uit de slaap werd gehouden door een ransuil en herkauwende koeien op 1 meter afstand, niet wist dat er nóg een liedje van Sufjan Stevens' nieuwe album gratis en legaal valt te downloaden, vrienden van ons op dezelfde camping zijn geëvacueerd, ik hoorde dat Het goede leven bijna is uitverkocht, en ik o.a. 36 argumenten voor het bestaan van God las (een roman, en niet drammerig). Sjeumpie, wat ik heb ík medaar een enerverend leven. De bijbel, waarom zou je die lezen? 4 september 2010 Jaren geleden las ik in een krant het spannende avontuur dat president Kennedy tijdens de oorlog meemaakte. Hij leed schipbreuk bij Indonesië en leefde met zijn metgezellen een tijdlang op een onbewoond eiland. Waar gebeurd! Uiteindelijk werd hij gered door middel van een boodschap op een kokosnootschil: NAURO ISL COMMANDER NATIVE KNOWS POS'IT HE CAN PILOT 11 ALIVE NEED SMALL BOAT KENNEDY. Aan de hand van dit verhaal heb ik een kleine inleiding op de bijbel geschreven (zelfde formaat en dikte als De kern). Er zijn namelijk een paar interessante overeenkomsten tussen die kokosnootschil en dat beroemde boek... Zo worden vragen behandeld als: Wat staat er eigenlijk in? Wat is de kern ervan? Is het wel historisch? Waarom zou het nog actueel zijn? En is het niet heel saai eigenlijk? 1e druk september 2010 * 48 pag. * ISBN 978 90 5881 503 3 * €2,- Including / excluding 29 augustus 2010 Nu al een paar keer is me kritisch gevraagd wat nu toch 'mijn belang' is bij mijn ideeën over 'orthodoxie'. Interessante vraag, die zoveel wordt gesteld, dat je een belang achter die vraag naar het belang vermoedt... Enfin, dat alleen als antwoord zou flauw zijn. De achterliggende kwestie is, denk ik, dat termen als 'orthodoxie' nogal uitsluitend kunnen werken. Het lijken woorden die zijn uitgevonden om een groep af te bakenen. Wie zegt: 'Ik ben orthodox', zegt eigenlijk: 'Ik hoor erbij - en jij misschien wel niet.' Nu is overigens mijn ervaring dat 'vrijzinnig' (evenals 'heidens', 'ketters', 'vrijdenken' en alle varianten) net zo kunnen worden gebruikt. Soms als geuzennamen, maar niettemin. In die kringen is 'rechtlijnig' en 'orthodox' dan hetzelfde als fout, en 'vooral niet wij'. Ook dan worden woorden gebruikt om mensen uit te sluiten en stiekem minderwaardig te achten. Ik zal hier ongetwijfeld ook wel aan mee gedaan hebben. Toch zie ik, als ik nu heel diep in mijn zieltje kijk, alleen dit belang: het zijn woorden die adequaat een werkelijkheid beschrijven. Mijn belang is domweg dat ik denk dat het zo is. Of preciezer gezegd: ik denk dat de geweldenaren der aardkloot hier zo over dachten. Tot zover, met een buiging van uw immer alerte blogger. En nóg een nieuwe Sufjan Stevens 28 augustus 2010 Moeilijke discussie 27 augustus 2010 Oef, wat is dit een moeilijke discussie! Maar het is fun. Met orthodoxie bedoel ik dus níet 'braaf geloven wat de dominee zegt'. Precies andersom. Het is niets zomaar geloven wat je gezegd wordt en je uiteindelijk, omdat je nu eenmaal altijd iets zult vinden, laten vormen door de ware experts in dezen, de heiligen. En met vrijzinnigheid bedoel ik dus ook niet 'niet meer kunnen geloven in de opstanding etc.'. In de opstanding kan niemand zomaar geloven. Daar is zoiets veel te raar voor, daarin is onze cultuur niets bijzonders. Vrijzinnigheid is uiteindelijk jezelf als grootste expert zien en je jezelf laten bepalen wat je wel en niet gelooft. Wat betreft klakkeloosheid 27 augustus 2010 Gezien de reacties in mijn mailbox (zoals ik denk dat internet goed werkt), nog een kleine toelichting op onderstaande blog! De kern van m'n betoogje is dus dat mensen klakkeloos zijn. 99,99 procent van alle ideeën verzinnen we niet zelf, maar worden in onze hersenen geplant. We hebben experts waar we vrijwel blind op varen. We hebben heiligen die we schaaps volgen. Iedereen doet dat. Orthodoxie is hierin een bewuste keus maken en je afvragen: Welke experts vertrouw ik als het gaat om God? Het antwoord dat de orthodoxie geeft is: de heiligen. Als iemand bewijst iets van God te weten, dat blijkt al uit hun leven, dan de heiligen. Concreet ook: de bijbelschrijvers. Ik volg in vragen over God liever Jezus dan Dawkins. Jezus wekt gewoon meer vertrouwen. Vrijzinnigheid is hierin geen keuze maken. Je volgt dan onbereflecteerd je eigen culturele vooroordelen en probeert je eigen expert te zijn. Je probeert het beter te weten dan de ware experts. Dit is een vorm van gevangenschap, in je eigen cultuur namelijk. In deze zin is veel fundamentalisme vrijzinnig. Orthodoxie is vrijer omdat het bewust een traditie viert. Overigens is dat 'vrijdenken' in het Westen zo ongeloofijk aanvaardbaar en salonfähig, dat het een stuk dwarser is om je expliciet aan een traditie te binden. Iedereen onderwerpt zich, we onderwerpen ons aan de lopende band - maar vrijdenkers zijn enige onderwerpers die dat voortdurend ontkennen. Waarom zou je iets over God zeggen? 27 augustus 2010 Kort geleden schreef ik dat God 'googolplex keer googolplex' is en dat alleen een uiterste puntje onze werkelijkheid insteekt. We weten vrijwel niets over God. We weten net zoveel over hem als een steen 'weet' over een schaduw van een mens die over hem heenglijdt. Zoiets kan een bom onder elk religieus spreken zijn. Want waarom zou je nog iets over God kunnen zeggen? Als God inderdaad zo groot is, is het buitengewoon relevant alles wát je tenminste kunt vinden, bij elkaar te sprokkelen. We hebben een enorme informatieachterstand en juist dan is het verstandig uitermate sensitief te blijven. Het is ongeveer de situatie van een rechercheur (letterlijk 'herzoeker'): het is nogal relevant wie de moord heeft gepleegd, maar als je nauwelijks iets weet, moet je de kleinste aanwijzingen serieus nemen. Des te meer als je herzoekt wie het leven heeft gepleegd. De bron van het leven - je weet dat je dit nooit kunt bevatten, daar is het te groot voor. Maar niets is tegelijk zo relevant om wel te proberen íets te bevatten, juist omdat het zo groot is en alles zegt over je leven. Wat kan er onbevattelijker zijn dan de bron van het leven? Maar wat kan er ook bepalender zijn? Als je leeft, want kan er dan zinniger zijn om te kennen, dan de bron van dat leven? Enfin. Dan zit ik met de situatie, dat er overal ideeën zijn over God, 'God', goden. Over weinig zijn we het zo oneens. Uiteraard, want iets dat zo groot is, zal zich niet snel enkelduidig laten kennen. Hoe moet je uit die knoop komen? 'We weten het niet' lijkt me geen bevredigende positie: het probeert 'boven' de partijen te staan, maar is intussen net zo goed een partij met eigen belangen, en bovendien doet het (anders dan het vaak beweert) juist geen recht aan al die miljarden mensen die denken toch wel iets te weten... Over weinig zijn we het als mensen zó eens, dat we toch wel íets weten over de Grote Vragen. Wat dan wel? Hoe te kiezen tussen alle tradities en ideeën die er zijn? Die vraag is eigenlijk incorrect. Je wórdt namelijk allereerst gekozen: je staat allang in de traditie, een cultuur, een opvoeding. Verreweg de meeste ideeën komen niet van mezelf - en al zouden ideeën over God bij mijzelf weg komen, dan zou ik ze hoogst wantrouwen. Wat zou ik nu over God weten? En wat ik zelf denk te hebben verzonnen, heb ik zelden zelf verzonnen, want ik ben overal beïnvloed. Ik ben allang 'onderworpen'. Ik vertrouw al lang op de expertise van anderen. Mijn gedachten worden allang bepaald. De vraag is dus vooral: door welke traditie wil ik mij laten beïnvloeden? Mensen hebben wel degelijk een marge van vrijheid waarin ze hun omgeving kunnen kiezen. Je kunt zelf weinig bepalen, maar wel een beetje door wie/wat je wordt bepaald... Wie zijn mijn experts, mijn helden, mijn heiligen? Om redenen die niet objectief zijn te maken, heb ik gekozen voor de invloed van de christelijke orthodoxie: ik ben deze heiligen gaan vertrouwen en wil hen volgen. Mijn loyaliteit aan hen is even blind als iedereen blind loyaal is aan zijn cultuur. Ik heb hooguit het voordeel dat ik scherper zie wat mij beïnvloedt, omdat ik bewust voor een tegen-traditie heb gekozen. Zo valt veel meer op wat zogenaamd normaal is, onuitgesproken wordt aangenomen. De orthodoxie bevrijdt mij van mijn Nederlandse vooroordelen. Eigen boeken die ik extra heb 26 augustus 2010 Klik op de link en je krijgt meteen de info op bol.com. Tot zo ver de reclame, nu weer over tot de orde van de dag! Yeah! Dansende berg Vliegende boom Zingende steen Jezus(c) Jezus in 2011 Het lam (Peter de Vries) Jutten Wirwar Reclame voor Bol dus 25 augustus 2010 Na het festival... 23 augustus 2010 Ik kreeg veel vragen over een van m'n lezingen op het Flevo Totaal Festival afgelopen zaterdag. Aardige vragen, hoor, daar niet van, maar genoeg om er nog es op terug te komen. Wellicht ben ik onduidelijk geweest. Mijn belang was om te laten zien dat 'orthodoxie', mits juist geïnterpreteerd, heel ruim en heel vrij is. Sterker nog, ik ken niets dat zo ruim en vrij is. De houding achter orthodoxie is volgens mij een radicale twijfel aan alles, juist ook aan je eigen culturele vooroordelen, bijv. of God bestaat of niet, of wonderen kunnen of niet. De basiservaring is: ik weet niets over God en ik kan maar beter bij anderen gaan zoeken om wijsheid. De essentiële stap is nu dat je je vervolgens daarom aan een traditie gaat verbinden. Waarom? Omdat je hoe dan ook beïnvloed wordt. Overal zweven beelden en ideeën over de grote levensvragen. Die heb je, hoe dan ook. Dan kun je maar beter die invloed kiezen en je omgeven met mensen die je bent gaan vertrouwen. Bijv. een Billy Graham, een Paulus, een Jezus. Dat worden dan je informanten, je reisgenoten, je inspirators. Die had je überhaupt al, maar nu heb je ze gekozen en vertrouw je ze bewust. Dit staat tegenover 'vrijzinnigheid', dat vaak als scheldwoord wordt gebruikt, maar soms een prima typering is. Vrijzinnigheid profileert zich al heel vrij, maar is in feite buigen voor je eigen culturele vooroordelen. Als dat iets dicteert over wat wel of niet kan, gehoorzaam je. Het begint dus met minder twijfel dan orthodoxie: het twijfel niet aan de eigen cultuur. Als wonderen niet kunnen, dan zal de bijbel daaraan moeten worden aangepast. De bijbel mag niet zichzelf zijn, niet vreemd, niet wonderlijk. Het verrassende is dan echter, dat veel vormen van fundamentalisme ook vrijzinnig zijn. Ook fundamentalisme is buigen voor de eigen (Westerse) cultuur: als die harde feiten eist, levert het fundamentalisme creationisme, een nogal nieuwe en oneigenlijke theorie. Het beweert dat jij alleen de bijbel kunt lezen, zonder anderen erbij, zonder traditie. Maar dit is absurd: ik weet niets over God en moet naar anderen luisteren om iets over hem te ontdekken. Na lang wachten... 22 augustus 2010 ...heeft Sufjan Stevens freaking eindelijk een nieuw album! Hier te luisteren en eventueel te downloaden. Flevo 20 augustus 2010 Morgen drie lezingen op het Flevo Totaal Festival. De eerste over 'Het goede leven' (= wat er in de eerste eeuwen over Jezus werd geloofd en wat dat nu nog voor zin heeft), de tweede over 'De schoonheid van de orthodoxie' (= waarom orthodoxie zoiets is als cocaïne zonder krijt erbij) en in de nacht nog eentje over de film 'Departures' (= waarom deze Oscar-winnaar, eh, gewoon een mooie film is). Anne Rice verlaat christendom 17 augustus 2010 De gevierde Amerikaanse romanschrijfster Anne Rice, die zich in 1998 publiekelijk tot het christelijk geloof bekeerde, heeft nu aangekondigd het christendom te verlaten: “In de naam van Christus weiger ik om anti-homo, anti-feministisch, anti-voorbehoedsmiddelen, anti-humanistisch, anti-wetenschappelijk en anti-democratisch te zijn,” zei ze in een officiële verklaring. “Vanaf vandaag ben ik niet langer christen. Het is simpelweg onmogelijk voor me om deel te zijn deze ruziënde, vijandige, conflictveroorzakende groep. Ik heb het tien jaar lang geprobeerd, maar het is me niet gelukt. Ik ben een outsider. Mijn geweten laat me geen andere keus.” Maar hoewel Rice de Rooms-Katholieke Kerk en het christendom verlaat, houdt ze volmondig vast aan haar geloof. “Mijn geloof in Christus staat centraal in mijn leven. Mijn bekering van een pessimistische atheïst, verloren in een wereld die ik niet begreep, naar een optimistische gelovige in een universum dat door een liefdevolle God is geschapen en wordt onderhouden, is cruciaal voor me. Maar dat ik Christus volg betekent niet dat ik ook zijn volgelingen moet volgen. Christus is oneindig veel belangrijker dan het christendom en zal dat ook altijd blijven. Ik geloof dat mijn geloof van me vraagt dat ik deze stap zet. Ik keer me af van alle dingen die me van Christus proberen te scheiden.” (bron: GoedGelovig) 2e hands boeken 14 augustus 2010 Onze boekenkast gaat leger worden: via Bol.com (ons winkeltje) kun je ze bestellen. Help familie Sonneveld de winter door. Preview prentenboekje 9 augustus 2010 Twee boekjes 5 augustus 2010 Soms gaat het schrijven opeens heel lekker. Alsof ik een jaar lang op springen stond en nu, bwulk, alles eruit komt. Heb de afgelopen weken twee boekjes geschreven, die al vrijwel af zijn. Een inleiding op de bijbel en een inleiding op Jezus. Het zou niet waar. Ik ben in elk geval niet off topic... Bedekkingen / Bedenkingen 26 juli 2010 Ok. Hier wordt ik nóg stiller van. Ik leef dus in een land waar een geblondeerde nep-Limburger voor een miljoenen publiek mag klessebessen over 'kopvoddentaks'. En in dat land mag een boer níet de tekst 'Jezus redt' op zijn dak zetten, want dát is slechte smaak? Bedekkingen / Bedenkingen 22 juli 2010 Ok. Hier word ik even stil van. Ik leef dus in een land waar je struikelt over de billboards met tien damesachterwerken op rij. En in dat land mag een boer níet de tekst 'Jezus redt' op zijn dak zetten, want dát is slechte smaak? Voorwaar, voorwaar, Reinier preekt 21 juli 2010 Agora 18 juli 2010 Kreeg laatst een mailtje over de film Agora, dat gaat over religieus geweld in de 4e eeuw - door christenen. Het is volgens sommige recensenten een bange film, omdat het eigenlijk over hedendaags terreur wil gaan, en dat niet expliciet durft te maken. Maar goed, toch de vraag: Hoe kan dat, dat christenen al zo vroeg geweld gebruikten? - Het is in elk geval 4 eeuwen ná Jezus. Daarvoor heeft het christendom nul komma nul geweld gebruikt en werd het juist zwaar verdrukt, maar groeide het desondanks zo sterk, dat Constantijn het politiek handig vond zich te bekeren. - Andere grote bevrijdingsbewegingen (zoals het communisme en de Islam) waren al gewelddadig in de eerste generatie van groei. De profeet heeft zelf opgetreden als een soort generaal en zo zijn leer verbreid. En het communisme, tsja, zie Mao en Stalin (= 100 miljoen doden). - Het christelijke geweld kan een (totaal ongepaste) wraak zijn na 4 eeuwen vervolging. Het is nogal verleidelijk om je vervolgers 'terug te pakken', als je hele familie is uitgeroeid... - In elk geval was het christelijk geweld heel kleinschalig. In de bronnen wordt zelfs maar over 1 dode gesproken. Verduistering lijkt me niet zo heel waarschijnlijk, omdat de daders er trots op waren. In elk geval is het nogal wat minder dan wat christenen zelf was aangedaan.   Bij elkaar: vergeleken met andere ideologieën is het christendom in elk geval heel laat en heel gering in haar gewelddadigheden. Dat suggereert dat Jezus' boodschap blijkbaar heel sterk geweld voorkomt, hoewel een boodschap dat niet volledig kan; een boodschap kan niemand dwingen. See you, CU 17 juli 2010 Martijn Horsman heeft op zijn blog interessante argumenten voor zijn moeite met christelijke politiek. Ik citeer: 'Uit het christelijk geloof komt niet automatisch een politieke overtuiging voort. Een christen kan zich politiek op links, in het midden of over rechts positioneren. Dat hangt van veel meer factoren af dan christelijk geloof alleen...' 'De collateral damage van christelijke politiek is te groot. Toegegeven, de meeste beschuldigingen over betutteling zijn nergens op gebaseerd. Dat neemt niet weg dat mensen snel het gevoel krijgen dat christenen erop uit zijn om anderen de les te lezen en in een mal te duwen. De geschiedenis geeft hen ook wel enig recht van spreken.' 'Maar uiteindelijk is de belangrijste reden deze: het evangelie is de weigering om langs de weg van de macht je idealen te verwerkelijken. Het was precies deze verleiding die Jezus moest weerstaan. En weerstaan heeft, ten koste van zijn leven.' Uiteindelijk heeft christelijke politiek geen toekomst, denk ik. En dat is zo erg nog niet. Als tenminste de christelijke kerk weer echt gaat doen waarvoor ze bedoeld is: zonder machtsambitie mensen uitnodigen om te delen in het verhaal van Jezus en hen leren goed te doen voor de mensen om hen heen. En dat is al behoorlijk ambitieus. Rechtermuisknop 7 juli 2010 Als er een probleem is met de computer - rechtermuisknop. Daar staat altijd wel iets wat je verder helpt. Dank, oh grote Gates, voor de rechtermuisknop. Wat een mens op sommige dagen doet afvragen waarom er geen rechtermuisknop zit op, noem eens wat, de bijbel. Of op Geert Wilders. Of op God. Voorproefje uit nieuw boek 28 juni 2010 Zoals gezegd ben ik bezig met Cees Dekker bezig aan een boek. Een van de inzenders stuurde deze gedachte op: 'In onze cultuur willen we voor alles geld lenen; voor een hypotheek, een nieuwe auto of een vakantie. Maar ik heb nog nooit gehoord van iemand die geld leende om aan de zending te geven. Zover gaan wij niet. … Er wordt wel gezegd dat gebed dingen verandert. Ik ben het er helemaal mee oneens. Gebed verandert míj. Want de invloed van Jezus, zijn liefde, komt door mij naar die persoon. Dat is vaak het probleem met bidden. We willen wel bidden, maar niet betrokken worden. We willen wel bidden, maar niet veranderen. We willen wel bidden, maar het moet niet te veel tijd kosten. Het moet niet te veel energie kosten, ik moet er niet te veel van wakker liggen, ik moet niet te vaak vasten. Het moet me niets kosten.' En dan vind ik dan weer een slimme waarneming. Doei allemaal. 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 0 24 juni 2010 Een van de bekendste merknamen van deze tijd is gebaseerd op een spellingsfout. De oprichters van Google bedoelden eigenlijk ‘googol’, maar vergisten zich. Googol is 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 0. Een 1 met honderd nullen dus. Nu zal deze zoekmachine nooit zoveel gegevens kennen; er zijn niet eens zoveel atomen in het heelal, dus al zou je alle sterrenstelsel vullen met computers, dan nog kom je er niet. Voor sommige berekeningen is dit nog niet genoeg en wiskundigen kwamen met googolplex. Dat is een 1 met googol nullen. Dat kan ik nooit uitschrijven, want dan heb ik meer nullen nodig dan er atomen zijn… Het zogeheten Getal van Graham is het grootste getal waar we nog een naam voor hebben. Het is absurd veel groter dan googolplex. Het bestaat niet uit een 1 met heel veel nullen, maar uit alle cijfers, 0 tot 9, en die dan door elkaar op een rij die veel langer is dan een googolplex aantal tekens. Al zou je miljarden heelallen hebben en die volledig vullen met dit getal, dan nog zou je niet genoeg ruimte hebben. Toch kunnen wiskundigen er enigszins mee overweg en ze maken er soms een berekening mee. Ik ben theoloog en ik voel me wel eens een wiskundige die met het Getal van Graham aan het spelen is. God heeft meer dan googol dingen gedaan, meer dan googolplex, meer dan het Getal van Graham. Misschien heeft hij wel een Graham-getal aantal heelallen gemaakt, puur uit plezier. En in een van die heelallen, misschien wel de allersaaiste en allerkleinste, wonen wij, in een verre uithoek. En toch praat ik daarover. Als het ‘Getal van Graham’ zeg, heb ik het over iets dat ik nooit zou kunnen bevatten. Niemand kan ooit weten, totaal onmogelijk, wat bijvoorbeeld het middelste cijfer is. Toch kun je wel iets zinnigs zeggen. We weten bijvoorbeeld wat het laatste cijfer is. Een 7 namelijk. Dat lijkt wel hoe ik over God praat. Ik zou miljarden heelallen nodig hebben en die vullen met boeken om hem enigszins recht te doen. Toch weet ik niet niets. Ik weet dat hij is liefde is. Maar als ik dat zeg, zeg ik net zoiets als dat het laatste cijfer van het Graham-getal een 7 is. Het is de volstrekt uithoek van God die ik ken. Het uiterste puntje dat onze werkelijkheid in steekt. Daarachter schuilt een oneindige werkelijkheid waarvan ik niet de geringste notie heb. Ik weet nog minder over God dan een steen weet over een luipaard, als de schaduw van die luipaard erlangs is geschoten. Zo’n steen merkt geen kleur, geur of ruimte, maar ‘voelt’ alleen een vluchtige, twee-dimensionale vlek langs flitsen die iets koeler is. En toch ‘weet’ die steen wel iets. Theologie is wat een steen over de luipaard-schaduw heeft te vertellen. Een wiskundige die staart naar het laatste cijfer van het Graham-getal. Maar goed, dat laatste getal is wel iets. 18 juni 2010 - Frank Mulder over privacy Henk van Houtum doet als hoogleraar geografie in Nijmegen onderzoek naar grenzen en migratie. Hij is het absoluut niet eens met de stelling. "Van wie is ons lichaam? We laten onze lichamen beheren door de overheid. Het wordt steeds minder van ons. Een paspoort was vroeger een geleidebrief van je heer, die vertelde dat je te vertrouwen was. Nu is het een teken van diep wantrouwen. Het is een middel geworden om te controleren wie je bent. Mijn lichaam is een code geworden en migratiebeleid is een computer die me een 1 of een 0 geeft: gewenst of ongewenst. We kijken niet meer naar motieven en competenties van mensen, maar zijn alleen bezig om uiteindelijk tot op het bot zeker te weten of je niet liegt." Volgens Van Houtum is die zekerheid een illusie. "De techniek is nooit sluitend. Bovendien bestrijd je er illegaliteit niet mee. Je maakt het controleapparaat zo groot, dat er alleen maar méér illegaliteit ontstaat. Migranten komen toch. Dat blijven ze doen zolang het verschil tussen arm en rijk zo groot blijft. Ze worden nog meer gedwongen ondergronds te gaan om binnen te kunnen komen en ze gaan veel meer risico's nemen." Van Houtum heeft nog op de allerlaatste dag een 'oud' paspoort aangeschaft. "Ik ben blij dat mensen rechtszaken beginnen. Er staat echt wat op het spel." 17 juni 2010 - Bestaat er zoiets? Onder de levensvragen die mij wakker kunnen houden, zoals je begrijpt, is deze: Bestaat er zoiets als een beknopte gereformeerde dogmatiek? Als student had ik een tijdje een boek met die titel staan. Welnu, het was het grootste boek dat ik bezat en het was dikker dat de bijbel zelf. Beknopt was het zeker niet. Bestaat er zoiets als een gereformeerde dogmatiek dan? Die vraag lijkt me hetzelfde als informeren naar het bestaan van een Groningse waarheid. Er bestaat wel een Groningse waarheid, maar daarmee bedoelen we dat het eigenlijk niet de waarheid is. In Groningen vallen de appels namelijk niet sneller van de boom en gaat dezelfde zon op. De waarheid is daar hetzelfde als in Timboektoe. Vandaar mijn conclusie: Nee, er bestaat niet zoiets als een gereformeerde dogmatiek, laat staan een beknopte. 9 juni 2010 - Stemadvies van G.K. Chesterton 'The whole modern world has divided itself into Conservatives and Progressives. The business of Progressives is to go on making mistakes. The business of the Conservatives is to prevent the mistakes from being corrected.' 8 juni 2010 - Milosz nummer 22 Milosz in zijn twee en twintigste gedicht: Heb begrip voor mensen met een zwak geloof. Ik geloof ook de ene dag wel, en de andere niet. Maar ik voel me goed in de biddende menigte. Omdat zij geloven, helpen ze mij geloven in hun eigen bestaan, van onbevattelijke wezens. Natuurlijk, ik ben sceptisch, maar ik zing mee en overwin op die manier de tegenstelling tussen mijn privé-godsdienst en godsdienst van het ritueel. 4 juni 2010 - Milosz nummer 16 Dit is het zestiende gedicht van Wreslaw Milosz’ 23-delige cyclus ‘Theologisch traktaat’, in de vertaling van Gerard Rasch: Om eerlijk te zijn begrijp ik er niets van, wat bestaat is alleen onze extatische dans, als deeltjes van een groot geheel. Ze worden geboren en sterven, de dans laat niet af, ik sluit mijn ogen, me verwerend tegen de menigte beelden die op mij afstormt. Misschien veins ik alleen maar gebaren en woorden, en daden, vastgehouden in het mij toegewezen veld van de tijd. Als homo ritualis, mij daarvan bewust, vervul ik wat aan de meester van één dag wordt voorgeschreven. 28 mei 2010 - 6 bands Ben de afgelopen 10 dagen naar 6 concerten geweest, deels onverwacht met kaartjes van zieke mensen. Waar ziekte toch allemaal wel niet goed voor is. 6 concerten, dat is normaal ongeveer de jaaropgebrengst... Achtereenvolgens Lali Puna, ME, Seabear, Frontier Ruckus, Eins Zwei Orchestra en DAAU. Allemaal aanraders! En nu via Spotify makkelijker dan ooit, en gratis, en legaal, te beluisteren... 27 mei 2010 - Kunst vs Religie 26 mei 2010 - Win/Win Zag onlangs de uitstekende film van Jaap van Heusden, zijn debuut Win/Win. Het is een poëtisch verhaal, met poëtische beelden, en poëzie als hoofdthema. En dat in een wereld van het snelle geld. Spannende en originele thema's. Vervolgens zie je dat recensenten klagen over het gebrek aan suspense. Maar ja, dat is ook de film niet Van Heusden kennelijk wilde maken. Toch heb ik wat zitten denken over waarom er zo weinig suspense in het verhaal komt. Ik vermoed dat de clou in een van de laatste scènes zit: Ivan kan zomaar weglopen. Terugredenerend geldt dat voor de hele film: Ivan kan zomaar weglopen... Hoe hoog worden zijn belangen? Niet heel hoog. Eigenlijk heeft het subplot zijn hoogste belang, het liefdesverhaal. Maar waarom zou Halina niet gewoon met hem mee zijn gegaan? Volledige recensie... 25 mei 2010 - Wat kun je nog met de bijbel? Leg nu net de laatste hand aan een opvolger van mega freaking million bestseller De kern. Het is weer een dun boekje, 48 pag's maximaal, maar dan nu een kennismaking met de bijbel. Is bijbel lezen niet saai? Is de informatie historisch betrouwbaar? Is het niet verouderd? Wat kun je er vandaag nog mee? Leidraad is een kokosnootschil die John F. Kennedy het leven heeft gered. Wat? Ja. Een kokosnootschil die Kennedy het leven heeft gered. Schitterend verhaal. In '43 is de latere president aangevaren vlakbij Indonesië. Met tien anderen zwemmen ze uren rond (tussen duizenden Japanners, zeekrokodillen en haaien...) en vinden uiteindelijk een onbewoond eiland. Geloof je het nog? Is het te mooi om waar te zijn? Uiteindelijk ziet hij kans een kokosnootschil te versturen met o.a. de tekst: 11 ALIVE NEED SMALL BOAT KENNEDY. En even later wordt hij gered. En ik maar denken... dat lijkt toch wel iets, een beetje, ietsepiets, op de bijbel. 11 mei 2010 - De duisternis buiten De hel lijkt me geen straf. Ik bedoel, ik ben er niet graag, maar het is niet het einde van Gods geduld. Het is eerder de climax van zijn geduld. De hel is namelijk de situatie zonder God. En als iemand pertinent zonder God wil leven, zal God ooit tegen hem zeggen: Oké, jij je zin. God zal diens keuze respecteren. De hel is Gods buigzaamheid jegens menselijke beslissingen. Misschien is het zelfs wel fysiek onmogelijk: iemand die stampvoetend weg wil van God, stoot God af als de pluskanten van twee magneten, als water en olie. Zoiets kan eventjes: het aardse bestaan waar God zich zelfs met de grootste 'weerspannige' nog liefdevol bemoeit. Maar een eeuwigheid lang? Maar wie kiest er pertinent tegen God? Ik ken ze niet. Ik ken alleen mensen die tegen een beeld van God kiezen, preciezer gezegd, een incorrect beeld van God. Ze kiezen tegen de God van hun opvoeding, de God van de kerk, de God van een of andere dogmatiek. Ze zeggen dat zie niet geloven, maar ik denk: je doet eigenlijk weinig anders dan de profeten uit het Oude Testament. Je bent een beeldenstormer. Je legt de vinger op de zere plek. Ik kan me eerlijk gezegd dan ook niet voorstellen dat er ooit iemand tegen God zou kiezen. Wie zou er nu kiezen tegen een God die én bestaat én liefde is én alles goed gaat maken, voor iedereen? Hoe chagrijnig moet je zijn, om dáár tegen te kiezen? Als je daar tegen kiest, dan kan ik me ook wel voorstellen, dat God op een dag zegt: Oké, als je het zó slecht met de mensheid voor hebt, dan bescherm ik je niet voor altijd; dan zal je wens uitkomen en zul je inderdaad zonder mij zijn. 7 mei 2010 - De romantische cowboy Op dit moment is de deadline van de bijdragen voor De spijker, het boek dat Cees Dekker en ik samenstellen. Er zitten briljante teksten bij. Het is bijzonder aangenaam met allerlei nieuwe gedachten om je oren te worden gemept. :-) Hieronder een citaat uit een van de teksten: ‘Ik wil dat het waar is, zo simpel is het. Ik herken me wel in de uitspraak van C.S. Lewis: ‘Als mocht blijken dat Jezus nooit geleefd heeft en dat God niet bestaat, zou ik niet anders kiezen. Ik sterf liever aan de kant van Odin dan aan die van de reuzen.’ Ziedaar, het onderdeel van mijn identiteit dat gefascineerd is door heroïek. Maar dit onderdeel kan ook een bron zijn van aanvechting. Iemand die zichzelf beschouwt als atheïst, is misschien ooit geboeid geraakt door het beeld van een authentiek, eenzaam en moedig bestaan – een mens te zijn die de zinloosheid van het bestaan moedig onder ogen ziet, zich geen knollen voor citroenen laat verkopen, en er niettemin het beste van maakt. Er is een paradoxale troost in het afzien van troost. In dat beeld zit genoeg dramatiek om voor mij aantrekkelijk te zijn. Het maakt dat ik af en toe verleid word door die optie van ongeloof. Ik voel de aantrekkingskracht van een ideaal van volwassenheid, dat hieruit spreekt, en dat zo diep geworteld is in de cultuur waarin ik ben opgegroeid. Laat Sinterklaas en God achter je. Durf op eigen benen te staan.’ Ik herken dit behoorlijk. Atheïsme is een soort romantiek, de romantiek van de eenzame cowboy, van Lucky L., the poor lonesome cowboy, die noest in de verte tuurt, weet dat alles zinloos is, maar toch dapper verder ploetert. Atheïsten zijn cowboys. En het ergste wat je een cowboy kunt aandoen, is een happy end. Ze schrikken zich rot als romantiek niet alleen smachten is, maar ook contact wordt. 2 mei 2010 - Kapitalisme Kapitalisme en christendom vloeken met elkaar. Dat heeft de oprichter van het christendom al duidelijk gemaakt, toen hij Mammon en God elkaar liet uitsluiten. De oprichter van het kapitalisme onderstreepte dit 17 eeuwen later nog eens door in zijn boektitel 'The Wealth of the Nations' een bijbeltekst te parodiëren. Kapitalisme voelt haarfijn aan, dat er maar één kracht sterk genoeg is om haar te corrigeren, en dat is religie. Tegen geldstromen en marktwerking is alleen iets bestand dat goddelijke waarde heeft. Zonder religie heeft kapitalisme het monopolie op het heil van de naties. Ook de mensen die binnen een kapitalistisch systeem functioneren, voelen dat er steeds maar één ding is die hen relativeert en de ultieme concurrent is van alle markten. Daarom zullen zij automatisch deze concurrent willen uitschakelen. Zo werkt kapitalisme nu eenmaal. Alle markten streven naar monopolie. Mammon duldt geen God naast zich. Er zal binnen een kapitalistisch systeem dus met man en macht aan alle stoelpoten van de religies worden gezaagd. Er zal worden geroepen dat religie vooral een privézaak is - als het meer dan dat is, zou het eens de geldstromen kunnen bijsturen. Er zal worden beweerd dat alle waarheid relatief is - alleen dan kan de kapitalist zijn gang gaan. Het gezin als hoeksteen van de samenleving zal worden geridiculiseerd - dit soort loyaliteiten kan het kapitalisme niet gebruiken. Niet de denkers bepalen ons wereldbeeld, maar de koopmannen. 1 mei 2010 - Zijn we postmodern? Zijn we wel zo postmodern? Is 'postmodern' niet hopeloos verouderd als algemene typering van onze cultuur? Is postmodern niet gewoon 'zo jaren 80'? Ik denk van inderdaad: - Alle grote postmoderne denkers zijn bejaard of overleden. Alle grote hedendaagse denkers hebben wel wat geleerd van het postmodernisme, maar zijn zelf niet zo te typeren. - Grote delen van onze maatschappij functioneren allesbehalve postmodern: de wetenschap, de techniek, de ambtenarij, de economie, het bedrijfsleven, de geneeskunde... Dit dekt wel zo ongeveer het grootste gedeelte van ons leven. Blijft over: het privé-leven, cultuur, religie. Wat dat betreft vermoed ik dat de typering 'postmodernisme' vooral uit de culturele sector komt. Dat wij vooral in ons privé-leven en religie iets als postmodern zijn geworden, lijkt me een reactie op de ongewone rationaliteit van andere levensgebieden. We zijn niet postmodern; we zijn zo modern als wat, en postmoderniteit is daar een uitvlucht bij. 30 april 2010 - Erg mooie stop motion-animatie 29 april 2010 - Is twijfel moedig? Het is in onze cultuur gebruikelijk geworden twijfel dapper te vinden. De zoeker heeft iets heroïsch en is autheniek. Wie het allemaal zo ongeveer op een rijtje heeft, heet al snel een fundamentalist. Je bent veilig bij wie twijfelt. Die zal je nooit een mening opdringen. De twijfelaar is tolerant. Zo gaat de mare. Ben ik even blij dat ik een zoeker ben. Ben ik mooi even meer mens geworden. Gewoon door niets te doen. Ik hoef nergens voor op te komen, nergens nee tegen te zeggen, nergens ja te verklaren, niets te verdedigen. Ik twijfel lekker en ben als extraatje ook nog eens dapper. Lekker hoor. Is twijfel wat minder dapper en tolerant dan het lijkt? Het zijn in de oorlogen de twijfelaars die geen onderduikers opnemen. Het zijn de overtuigden die in verzet komen. En (ik zeg het dramatisch) er is een oorlog gaande. Er worden massaal mensen uitgebuit. Is onze postmoderne twijfel wellicht een zoveelste overwinning van het kapitalisme? Een postmodern mens is immers een trouwe consument. Een postmodern mens zal niet verzet komen. Een postmodern mens heeft al genoeg aan al zijn gevoelens en twijfels. 29 april 2010 - Voor de wetenschappers onder u, hilarisch 28 april 2010 - Aanrader 'The Jesus Legend' Voor wie even wat dieper wil: het beste boek over de historiciteit van de Bijbel dat ik ken is 'The Jesus Legend' van Gregory Boyd en Paul Eddy. Het verwerkt de nieuwste inzichten van o.a. the Third Quest over het 1e eeuwse Jodendom, hoe verhalen werken in orale culturen, hoe vooroordelen werken in het beoordelen van historiciteit, etc. Zeer rijk, zeer scherp. 27 april 2010 - Recensie 'Het goede leven' ‘Dit boek is een must voor iedere christen. Reinier Sonneveld... neemt geen genoegen met brave antwoorden of zwakke excuses. Eerlijk, kritisch, schurend en uitdagend; een spiegel voor de ziel... Roept het boek schuldgevoelens op? Ja. Maar de auteur laat je er niet verward mee achter. Hij wijst op een leven met Jezus, waarin schuld plaatsmaakt voor genade. Voor gebruik op je bijbelstudiegroep, samen met vrienden of met je partner; voor wie het aandurft...!’ (Mirjam Hollebrandse in Visie, 4 sterren) 22 april 2010 - Reclame voor Marisa 17 april 2010 - Of geld intelligent is Een vriend vroeg me eens: Als een marsmannetje naar de Aarde komt, en hij ziet een man z'n hond uitlaten, wat rapporteert hij dan aan het thuisfront over de machtsverhoudingen op de planeet Aarde? Iets als: Elke hond krijgt gratis onderdak, wordt geaaid als hij dat wil, krijgt gratis te eten, hij kan z'n behoefte doen waar hij wil, en de mens ruimt het zelfs voor hem op. Conclusie: de hond is de baas. Het lijkt alsof de hond gedomesticeerd is, maar je zou het dus ook kunnen omdraaien: de hond heeft de mens afgericht. Met z'n loebas-ogen heeft hij onze intelligentie voor hem ingezet. Wij bouwen zijn huis, wij regelen zijn eten, wij ruimen z'n kak op. Zo gezien is de hond veel intelligenter dan het lijkt: het is alleen geleende intelligentie. Zoiets zou je ook kunnen zeggen over geld. Het lijkt alsof wij het geld aan een lijntje hebben. Maar zijn wij het niet die alles voor geld doen? Wij offeren rust op, recht in de wereld, gezonde relaties dichtbij. Ook geld heeft een intelligentie. Het is een geleende intelligentie, maar het is functioneel genoeg. Geld belooft ons zoveel, dat wij onze hersenen voor haar inzetten, en op die manier worden onze hersenen een beetje haar hersenen. 14 april 2010 - The medium is the message Een medium is geen neutraal podium, maar bepaalt deels de inhoud van de communicatie. In een boek werkt een talkshow niet, op internet minder, op tv uitstekend. Sommige romans smeken erom verfilmd te worden, andere lijken onverfilmbaar. Sommige zaken zeg je niet snel in een live gesprek, maar des te eerder in een chat of op een forum. 'The medium is the message' (Marshall McLuhan). Hoe bepaalt internet als medium de communicatie? Typerend aan internet is o.a. het interactieve, het anonieme en het gebrek aan redactie. Internet lijkt de natte droom van de libertijnen onder ons: het is de ideale maatschappij zonder regels, zonder hiërarchie, zonder elite. (Dat is overigens maar de schijn: geen enkel medium is zo centraal georganiseerd als het internet. We gebruiken één 'gouden gids' (Google), één markt (eBay), één boekhandel (Amazon), één ontmoetingsplek (Facebook). Nergens wordt je zo gevolgd door de staat en bedrijven als op het net.) Inmiddels heeft internet zijn profeten en wordt er een religieus belang aan toegekend. Internet zal ons bevrijden en leiden naar een nieuwe heilstaat. Bij een religie hoort ook een ontstaansmythe. En inderdaad worden de uitvinders als geniale hippies neergezet. Vanuit een libertijnse visie zouden zij het medium hebben ontwikkeld. Maar het is andersom: het medium heeft zelf haar profeten uitgezocht. Het medium ís libertijns, selecteert zelf wie er veel mee kan en wie weinig, en ontwikkelt zo zelf haar mythes. Het internet heeft belang bij de schijn van vrijheid en zal zichzelf dus altijd profileren als het summum van vrijheid. 12 april 2010 - Waarom atheïsten van dieren houden Opvallend veel Nederlandse media-atheïsten houden van dieren: (wijlen) Rudy Kousbroek, Floris van den Berg, Midas Dekkers, Maarten 't Hart. Hoe kan dat? Waarom deze link? Ik vermoed dit: - Atheïsten zijn bovengemiddeld vaak teleurgesteld in de mens (onderzoek van Paul Vitz dat ik hier al vaak heb aangehaald). In hun waardering voor dieren benoemen ze dat vaak ook: een dier bedriegt je tenminste niet, je weet wat je aan een dier hebt, etc. - Atheïsten kunnen geen principieel onderscheid maken tussen mensen en dieren. Mensen zijn dieren, onverkort. Dus is het doden van een aap zoiets als het doden van een mens. En van een koe ook. En van een mier eigenlijk ook. Althans, dat kun je alleen om pragmatische redenen nog onderscheiden (het is zo onhandig als je niet meer op een mier mag staan). Waarom zou anders een mens meer zijn dan een mier? - Een van de belangrijkste aanvallen op het atheïsme is natuurlijk de zwakke morele basis ervan. Atheïsten zelf zijn meestal prima mensen, maar hun principes zijn intuïtief, duidelijk beïnvloed door de postchristelijke cultuur waarin ze opgroeiden, en missen een stevige onderbouwing. Mijn insinuatie zou nu zijn, dat atheïsten zichzelf zo nadrukkelijk als morele wezens profileren, om die kritiek te pareren. 3 april 2010 - Een prentenboek komt eraan Leuk bericht: een uitgever (je hoort nog welke) wil graag een prentenboek uitgeven dat ik met Tirza Beekhuis aan het maken ben. Zie hier rechts voor een preview. Verder een korte film die je doet afvragen waarom je toch een grens stelt aan sentimentaliteit? Waarom vind je iets sentimenteel? Deze film is toch gewoon ontzettend mooi? Maar waarom vind ik het dan toch kitsch? Vanavond de zesde uitvoering van mijn musical De zon is weggewaaid. Toegang deze keer zelfs gratis! En tot slot komende maandag, tweede paasochtend, op Radio 1 een interviewtje over Het goede leven door Tijs van den Brink voor DIDD. En nee, nog iets: kijk eens op Buitenissig voor allerhande kunstworkshops. 26 maart 2010 - Het goede leven Janneke Burger in het Nederlands Dagblad van vandaag: ‘Reinier Sonneveld heeft een prachtig boek geschreven over zaken die in het leven gekoesterd moeten worden en hoe je dat doet… De insteek op de goedheid van Jezus ervaar ik als verfrissend. Daardoor wordt het geen hyperig boek, en bij tijden geeft Sonneveld, die in zeer razend tempo schrijft en leest, ruimte voor meditatieve momenten… Het is zeker geen boekje vol lieflijke uitspraken over God. Het is een boek vol weerstanden, dubbelzinnigheden en irritaties… Dat het een meeslepend boek is, behoeft geen uitleg. Sonneveld kan als geen ander de lezer meesleuren langs al zijn denkweggetjes, vragen en feitjes.’ 23 maart 2010 - Neem iedereen, iedereen serieus Gisteren kreeg ik dus voor het eerst van mijn leven een anonieme mail. Was het van een terroristische organisatie? Was het van een geheime lover? Nee, het was van GoedGelovig! Waarom is er op deze blog geen reactie-mogelijkheid? Wat persoonlijk is, moet persoonlijk worden benaderd. Reacties op blogs zijn vaak persoonlijke notities aan de auteur. Ik vind het gezonder dat die per mail worden afgehandeld of in een persoonlijk gesprek waarbij je elkaar in de ogen kijkt. Daarom staat er op deze site ook een mailadres. Daarbij komt dat reacties op blogs anoniem zijn, en mede om bovenstaande reden houd ik niet van anonimiteit. Je maakt het jezelf te moeilijk als je anoniem bent. Dat bewijst het gescheld in de reactie-pagina’s bij blogs wel. Daarin wordt veel lomper gecommuniceerd dan in een persoonlijk contact. Ik hoef dat niet uit te nodigen of daar een zoveelste podium voor te bieden. Als mensen iets te melden hebben, kunnen ze me altijd aanspreken. Ik hoef, kortom, niet zo nodig mee te doen aan een van de kanten van internet die ik minder gezond vind. En om het bij GoedGelovig te houden: ik zie niet in waarom anonieme bloggers plotseling geheel vrij zouden zijn van die verleiding minder kies te communiceren, dan ze zouden doen als ze niet anoniem waren. Ik heb zelf in het openbaar over GoedGelovig geschreven omdat hun anonimiteit een openbare kwestie is. (En, voor ik weer een jij-bak krijg: ik heb hun mail gepubliceerd, omdat die anoniem was en als zodanig niet persoonlijk.) Zo, en nu lekker bezig met veel leukere en interessantere kwesties. 22 maart 2010 - De jij-bak Op de laatste post kwam een reactie van GoedGelovig, per anonieme mail gestuurd (ik heb nog nooit een anonieme mail gekregen! spannend!). Ze beklagen zich over het gebrek aan reactie-mogelijkheid op deze site, dus daarom publiceer ik 'm maar: 'Waarom gaan columnisten als Reinier Sonneveld zo krampachtig en angstig met het fenomeen 'bloggen' om? De enige reden kan zijn, dat hij op zijn site dingen wil kunnen zeggen, waarvan hij niet wil dat die op zijn eigen bordje terug komen. Hij wil niet persoonlijk worden aangesproken op zijn stukjes. Hij wil geen publieke reacties van mensen op zijn columns, hij gaat die liever uit de weg. En daar wordt het eng: Waarom wil je toch dingen kunnen zeggen terwijl je niet wilt dat iemand iets terug zegt? Is het omdat je het moeilijk vindt dat mensen het misschien hartgrondig met je oneens zijn of de degens met je kruisen? Hoe kun je nu van 'open communicatie' spreken als je lezers niets terug mogen zeggen op hetzelfde 'niveau' als waar jij je meningen ventileert? Is het niet te makkelijk om iets te roepen zonder je echt in de motieven van mensen (ook de makers van websites) te hebben verdiept of eerst navraag te doen? Hoe eerlijk is het, als je achter iemands rug van alles durft te zeggen? Het recht op anonimiteit van anderen veroordelen klinkt vast heel nobel, maar is dit soort nobelheid niet gewoon een cover up voor een eigen angst voor lastige reacties? Heb je geen open reactiemogelijkheid op je site omdat je zulke reacties vreest? Maar ben je dan niet gewoon een die ongeschikt is voor het vak van columnist? De weblog van Reinier Sonneveld is kortom de massale variant van achter iemands rug om kletsen, of ‘roddelen’, zoals de dominee vroeger zou zeggen. Dat is soms heel vermakelijk om te lezen, zoals inderdaad achter iemands rug om kletsen, heel vermakelijk kan zijn. Maar de kern van wat die dominee vroeger tegen roddelen had, was dat je iemand tot instrument maakt; je maakt een mens (of in dit geval een website) tot een voertuig van je eigen belangen. Het zou Reinier Sonneveld sieren als hij niet zou wegkruipen, maar met kennis van zake over anderen zou schrijven en die ander de mogelijkheid zou bieden terug te praten.' Oftewel, GoedGelovig reageert met geen woord inhoudelijk op mijn argumentatie, maar bedient zich van de jij-bak. Om zelf dan maar wel inhoudelijk te reageren: ik 'klets' niet 'achter iemands rug om', want de heren van GoedGelovig lezen deze blog en hebben alle middelen om te reageren. Ze kunnen me heel eenvoudig publiekelijk van repliek dienen op hun eigen blog, die bovendien tig keer beter wordt gelezen, dus ik geloof niet dat ik 'bang' ben; in vele situaties verantwoord ik me openbaar tegen alle mogelijke opponenten. Ik bedank GoedGelovig bij deze voor hun reactie. In het openbaar. Want we laten ons uiteraard wel dicteren door ons medium. Ik buig diep voor internet. 20 maart 2010 - Anonimiteit Waarom houden veel schrijvers op GoedGelovig zo krampachtig hun naam geheim? De enige reden kan zijn, dat ze op deze site dingen willen kunnen zeggen, die ze niet in iemands gezicht durven te zeggen. Ze willen niet persoonlijk worden aangesproken op hun stukjes. Ze willen niet dat persoonlijke contacten een belemmering vormen voor wat ze hier schrijven. En daar wordt het eng: Waarom wil je toch dingen kunnen zeggen die je niet in iemands gezicht durft te zeggen? Is het omdat je het contact goed wil houden? Maar waarop is dat contact dan gebaseerd en hoe ‘goed’ is dat contact, als je achter iemands rug wel van alles durft te zeggen? Is het omdat je je eigen bedrijf, naam of kerk niet wil beschadigen? Dat klinkt vast heel nobel, maar is dit soort nobelheid niet gewoon een cover up voor een eigen angst voor lastige reacties? Is het omdat je zulke reacties vreest? Maar ben je dan niet gewoon een die ongeschikt is voor het vak van columnist? GoedGelovig is kortom de massale variant van achter iemands rug om kletsen, of ‘roddelen’, zoals de dominee vroeger zou zeggen. Dat is soms heel vermakelijk om te lezen, zoals inderdaad achter iemands rug om kletsen, heel vermakelijk kan zijn. Maar de kern van wat die dominee vroeger tegen roddelen had, was dat je iemand tot instrument maakt; je maakt een mens tot een voertuig van je eigen belangen. Het zou GoedGelovig sieren als ze niet zouden wegkruipen, maar ons zouden durven aankijken. 13 maart 2010 - Om antwoord Ik zal mijn mond niet houden tegen u - waarom zou ik? Onrustig, droef, opstandig, schamper is mijn hart in mij Wie zijt gij dat ik u belangrijk vind dat ik aan u denk iedere dag dat ik mij toets aan u? Draai toch eindelijk je ogen van hem af, zeggen ze tegen mij - maar dan heb ik geen antwoord Nooit heb ik niets met u Tegen bijna beter weten in stel ik mijn hoop op u Mijn lot is levenslang wachten op u Leven met een dode, zelfbedachte, onzichtbare geliefde - waarom zou ik u niet opgeven? Maar ik kan niet anders dan roepen: heb mij lief Huub Oosterhuis 10 maart 2010 - Kijk, zo is aanbevelen leuk! 7 maart 2010 - Agenda Komende lezingen, zie hier. 2 maart 2010 - Dienst in een hele grote kerk Afgelopen zondag preekte ik in een van de enige mega-kerken die Nederland rijk is. Je rijdt anderhalf uur naar boven, tot je vlakbij de plek bent waar Bonifacius is vermoord, en ziedaar, een enorme hal met comfortabele rode stoelen, vier camera's, en heel veel heel blije mensen. Iedereen die mij een beetje kent, weet dat ik niet goed tegen heel veel heel blije mensen kan. Mensen die niet tegen heel veel heel blije mensen kunnen, hebben de neiging om die heel veel heel blije mensen te veroordelen. Dan denk je dat ze oppervlakkig zijn en onecht. Dat is om jezelf te beschermen. Dat soort neigingen heb ik althans. Afgelopen zondag wilde ik me niet in dat soort gedoe mee laten slepen, en ik werd zelf ook zowaar blij van die heel veel heel blije mensen. En daarna hield ik een preek. Dat was een good ol' donderpreek. Bekijk hier de video-opname... 1 maart 2010 - Portal gelanceerd De afgelopen maanden reisde ik nogal wat heen en weer naar Hilversum. Het moest allemaal heel geheim blijven. Ik had het hele idee namelijk nog niet aan drie mensen vertelt, of er hing al een journalist aan de lijn. Oeps. Afijn, voor wie wil weten wat er nu zo geheim was, klik hieronder op het logo: 25 februari 2010 - Uitzondering - recht - plicht Een uitzondering wordt een recht, een recht wordt een plicht. Laat ik drie voorbeelden geven. Hoe je ook homoseksualiteit denkt, vroeger was er in elke gemeente en dorp wel een samenwonend stel van twee vrouwen of twee mannen. Die werden zelden gepest of buitengesloten, hooguit mochten ze niet aan het avondmaal. Het is nauwelijks voor te stellen, maar zo liep het. Later werd dit een recht, en een bedongen recht heeft een verhaal nodig. En nu zien we dat er een aanklacht tegen pastoor Luc Buyens ligt omdat hij homoseksueel Robèrt Cooijmans weigerde aan de mis. Nogmaals, wat je er ook over denkt, maar hier is een recht een plicht geworden. Dat is ook de ontwikkeling bij abortus. Er werden vroeger, ook door artsen, abortussen uitgevoerd. Per uitzondering. Dat werd een recht. Maar dit recht ontwikkelt zich tot een plicht. Er worden sinds de 20 weken-echo aantoonbaar minder kinderen met een hazenlip geboren. Kennelijk is dat genoeg reden voor een abortus. Ik vermoed dat het ook de lijn bij 'vrijwillige euthenasie' gaat worden. Nu pleegt soms een oudere per uitzondering zelfmoord. Als dat een recht wordt, zal het niet lang duren voordat je als oudere je ervoor moet gaan verdedigen, althans in sommige contexten, dat je nog lekker door wil. Die 70 jaar-grens smeekt erom te worden opgeschoven naar beneden. 22 februari 2010 - 10.000 hits M'n, overigens vrij matig geschreven, recensie van Magnolia heeft 10.000 hits. 20 februari 2010 - 10 procent? Als het over de tiende gaat, zijn christenen er als de kippen bij om erop te wijzen dat dit 'niet meer voor tegenwoordig geldt' en dat het anders 'wettisch' is. We weten uitstekend waarom die tiende niet voor ons meer telt. En we hebben nog gelijk ook! Maar de gretigheid waarmee we daarop wijzen, is verdacht. En zeker als je beseft dat Bijbelgetrouwe gelovigen ver onder die tien procent zitten; gemiddeld geven we zo'n twee á drie procent aan goede doelen. Als onze exegese onszelf keer op keer wel erg goed uitkomt, dan gaat een beetje Bijbellezer zichzelf achter de oren krabben. Lees verder... 17 februari 2010 - 36 x minder Plegen priesters vaker seksueel misbruik dan 'gewone' mannen? De Duitse hoogleraar forensische psychiatrie Hans-Ludwig Kröber heeft er onderzoek naar gedaan en legt het uit in Der Spiegel. Sinds 1995 zijn er in Duitsland 210.000 misbruikzaken geregistreerd, waaronder 94 katholieke geestelijken die van seksueel misbruik van kinderen werden beschuldigd. Kröber rekent voor dat dit betekent dat celibataire mannen 36 maal minder zich hieraan schuldig maken dan niet-celibataire. Het fascineert me hoe tegen-intuïtief dit inmiddels is. Het lijkt op de berichtgeving over criminelen. Als het een blanke is, staat er meestal 'een jongeman'. Als het een buitenlander is, staat er iets als 'een Marokkaanse jongeman'. Het bijzondere valt op en wordt benoemd. En in het geval van priesters helemaal, omdat het zo vloekt met hun eigen moraal, maar ook omdat het ons bevestigt in onze vooroordelen: religie is onderdrukkend, vrijheid is minder regels, enzovoorts. Ik doe de laatste tijd wat onderzoek naar slavernij, en daar speelt iets vergelijkbaars. Er zijn tegenwoordig vele malen meer slaven dan ooit in de vroege middeleeuwen of in de koloniale tijd. De Romeinen en Grieken, die uit pure armoe door liberalen als Bolkestein maar als morele helden worden gezien, gingen nog weer vele malen verder. Maar zelfs de Arabische wereld heeft meer slaven uit Afrika gehad dan het Westen ooit. In staat zijn je eigen idealen te doorbreken is zo een voorrecht; je hebt kennelijk je idealen zo hoog gesteld, dat er überhaupt hypocrisie mogelijk is. Hypocrisie is in die zin, en alleen in die zin, een eretitel. 15 februari 2010 - Reportage over prostitutie Link naar mijn reportage over gelovige prostituanten. Een enkele gedachte hierbij. Het is me opgevallen dat iedereen (= iedereen) met wie je wat langer praat over prostitutie, begint over 'de kinderzitjes' achterin de auto's. Dat is kennelijk, en terecht ook, de eerste verontwaardiging die mensen voelen bij dit onderwerp. Maar verrassend vind ik hoe consequent deze link wordt gelegd. Dat doet me vermoeden dat er niet alleen idioom en clichés bestaan in de vorm van de taal, maar ook in de inhoud. In bepaalde situaties en over bepaalde onderwerpen denken we altijd hetzelfde. Misschien is de taak van opiniemakers die autmoatismen stilletjes om te draaien. Zodat we bij prostitutie bijvoorbeeld niet meer denken aan de 'madame' en een romantische beeld erbij koesteren, maar het gewoon weer, volgens de werkelijkheid, zien als een systematische en gelegaliseerde vorm van misbruik. Zoiets als de bio-industrie, maar dan met echte mensen in de hokken. 11 februari 2010 - Atheïsme en forumgedrag, een onderzoekje Ik heb vorig jaar een onderzoek gedaan naar het gedrag van atheïsten op internetfora en dat vergeleken met dat van reformatorische christenen. Allebei wat extreem. Conclusie is dat atheïstische sites verreweg de intolerantste zijn. Dat kun je aantonen door de frequentie van specifieke woorden te tellen, woorden die andermans mening voluit diskwalificeren. De Freethinker-site op 25 mei 2009 vergeleken met Refoweb: - 'achterlijk' - Freethinker relatief 4x zoveel als op Refoweb. - 'ziekelijk' - 4,5x - 'waanzin' - 5,5x - 'belachelijk' - 1,5x - 'absurd' - 5x - 'debiel' - 2,5x - 'infantiel' - 5,5x - 'gestoord' - 4x - 'verachtelijk' - 4x - 'weerzinwekkend' - 6,5x - 'afstotelijk' - 7x Kortom, elke diskwalificatie die ik kan verzinnen, bevat de site van de zelfbenoemde vrijdenkers vele malen meer dan de 'zwarte kousen'-site. Sommige diskwalificaties bevatten een kiem van geweld, omdat ze de andere partij uit de discussie plaatsen. Dat vond ik ook in het grote verschil in criminaliseren, het oproepen tot een verbod op de andere partij: - Dat de kinderopvoeding door de 'tegenpartij' mishandeling is - 25x - Dat de mening van de 'tegenpartij' verboden moet worden - 18x So much voor de vrijdenkers. Vrijdenkers zijn kennelijk mensen die denken dat alleen zij vrij zijn. Terwijl tolerantie nu juist het vrijlaten is van mensen met wie je het fundamenteel oneens bent. Als uitsmijter een typerend citaat van Christopher Hitchens in de Volkskrant: ‘Ik kan het niet verdragen dat iemand op zijn sterfbed zegt: guttegut, nu ga ik dood, maar gelukkig zie ik zo meteen aan de andere kant tante Gladys. O, wat een arme sukkel, denk ik dan. Ik kan het niet laten zo iemand te minachten. Zo iemand verdient het niet een verstand te hebben.’ 10 februari 2010 - Atheïsme en koud klimaat Gelezen op de uitstekend blog van vriend Job: 'Volgens mij bestaan er geen niet-intellectuele, niet-Westerse atheïsten. En dat is veelzeggend. (Ik las laatst in National Geographic wel een verhaal over de laatste jager-verzamelaars in Tanzania, die volgens de auteur nauwelijks geïnteresseerd waren in religie of andere spirituele zaken. Maar ik vermoed dat de schrijver met een Westers godsbeeld in zijn hoofd zat en de volstrekte vanzelfsprekendheid van hun sacrale ervaring van het alledaagse leven over het hoofd heeft gezien. De Roemeense godsdienstwetenschapper Mircea Eliade heeft daar trouwens een prachtige studie over geschreven: De magie van het alledaagse). Voort pedalerend kwam ook de gedachte in me op dat atheïsme vooral een stedelijk fenomeen is dat floreert in koude klimaten. Opgesloten in de stad, opgesloten in huis, opgesloten in de rede, en een stevig slot op de deur naar ervaringen die je even doen opgaan in het universum, de kosmos, of wat voor naam je er ook aan wil geven (ontologische heelheid, vrede met het bestaan, zen, God, et cetera). In warme landen, waar het leven zich veel meer buiten en op straat afspeelt, doet niemand moeilijk over God, zelfs veel wetenschappers niet. Kijk maar naar de Latijnse landen. Dus, daarom en derhalve het volgende vermoeden: atheïsten leven in een te beperkte wereld en zijn afgesneden van een wezenlijk deel van de menselijke ervaring.' 5 februari 2010 - Atheïsme en kapitaal Is het toeval dat de groeiende secularisering gelijkop loopt met de groeiende armoede in de wereld? Nee, dat is geen toeval. Je kunt uiteraard met statistieken goochelen wat je wilt, maar er ligt ook een flink inhoudelijk verband tussen secularisering en armoede. Dat verband ligt zo. Geldstromen zijn machtig, inclusief onrechtvaardige geldstromen. Er zijn dus krachtige morele bronnen nodig om daartegen in opstand te kunnen komen. De rede is te neutraal gebleken om als zo'n krachtige morele bron te kunnen functioneren. De krachtigste die we nog over hebben als mensheid is God. Alleen een beroep op God is nog sterk genoeg om in verzet te kunnen komen tegen de gewelddadige geldstromen. In die zin is atheïsme slechts een volgende truc van het kapitalisme om meer te kunnen uitbreiden en uitbuiten. Het levert precies genoeg twijfel om niet in te grijpen, maar niet zo veel dat we massaal ten onder gaan aan zinloosheidgevoelens - hoewel ook zinloosheidsgevoelens uitstekend zijn te vercommercialiseren, zie de antidepressiva-industrie. 2 februari 2010 - Een serieuze man De nieuwe Coen-broers film A Serious Man is een Job-verhaal: een vrome Jood verliest zijn vrouw, bezit, kinderen, werk, status en gezondheid, gaat in de raad bij drie wijzen die hem niet verder helpen, hij weet zelf zeker dat hij 'rechtvaardig' is en voortdurend speelt op de achtergrond de vraag of het lijden zin heeft en of God bestaat. En de film eindigt, net als het boek Job, met een storm. Leitmotiv (mooi woordje dat je leert in klas 3 bij Nederlands) in de film is 'de onzekerheidsrelatie van Heisenberg': het idee dat je op bepaalde vragen fundamenteel geen antwoord kunt geven. Heisenberg lijkt wiskundig te hebben bewezen dat je niet kunt aantonen of een kat in een doos leeft of niet. Nu zeg ik het heel simpel. Maar goed, deze onzekerheid komt keer op keer terug in de film en is uiteindelijk de uitspraak die de Coens doen of het onzekere bestaan van God. De film bevestigde me in het besef dat God alleen in een traditie kan worden gekend. In een andere traditie niet. Binnen een context hebben godservaringen betekenis. In een andere context worden ze niet eens als zodanig herkend. Godsbewijzen werken in specifieke taalvelden, maar zijn in andere taalvelden tang op dirk. 26 januari 2010 - Nieuws over Het goede leven Afgelopen tijd een paar lange gesprekken gehad over Het goede leven. In de reacties, ook via mail, wordt opvallend genoeg altijd (= altijd) het woord 'confronterend' gebruikt. En wie reageert doet vaak verslag van zijn/haar eigen vorderingen op dit gebied. 'Deze kerst at ik in elk geval bio-kalkoen.' Ik vrees dat ik een soort extern geweten ben, op dat moment althans, eventjes. Nog een paar feitjes. Op Bol.com tel ik 15 boeken met de titel Het goede leven - niet héél handig, en 80 met een variant erop. Die van R. Sonneveld staat gelukkig op nummer 2. In de BCB/ND Top 10 staat 'ie op nummer 9. En in de Sjofar-boekhandels nota bene op nummer 1. Joegij. 25 januari 2010 - Augustinus in de bocht Onlangs De stad Gods van Augustinus doorgeploegd - ik zeg het maar even, mocht iemand twijfelen aan mijn eruditie. Daarin staan een paar hilarische passages. O.a. een twintig pagina lange uitweiding over de besturing van Adams geslachtsdeel. Nee, ik overdrijf niet. Maar hier een mooi citaat. Let wel, dit staat middenin een statig filosofisch betoog over wilsvrijheid (anno 412 n.Chr.): 'Er zijn bijvoorbeeld [mensen] die hun oren kunnen bewegen, ieder afzonderlijk of allebei tegelijk. Er zijn er die zonder hun hoofd te verroeren hun hele behaarde hoofdhuid tot op het voorhoofd omlaag kunnen schuiven en die huid dan weer terug kunnen halen wanneer ze dat willen. Er zijn er die een ongelooflijke hoeveelheid en verscheidenheid van voorwerpen kunnen inslikken, dan een beetje op hun maag drukken en vervolgens alles wat ze willen volkomen gaaf als uit een tasje weer te voorschijn brengen. Er zijn er die de stemmen van vogels en dieren en willekeurige andere mensen zo getrouw nabootsen dat men geen verschil zou merken als men ze niet zag. Sommigen brengen uit hun achterste zonder enige stank naar hun believen zulke harmonieuze geluiden te voorschijn dat ze ook die kant schijnen te zingen.' 21 januari 2010 - Lijkenpikkers Enkele atheïstische bloggers hebben zichzelf de afgelopen dagen nogal moreel uitgekleed. Ik zal ze dus even aandacht geven. Bij deze bloggers zien we eerst aandacht om het leed in Haïti en het gepaste medelijden, maar vervolgens blijkt dat dit medelijden volledig obligaat en functionalistisch was, omdat het slechts diende in een anti-theïstische betooglijn in de trant van 'zie je nou wel, als dit gebeurt, kán God niet bestaan, etc...'. Voor deze bloggers is Haïti kennelijk vooral een argument. Ze kunnen er gelovigen lekker mee om de oren slaan. Haïti is allereerst aanleiding om een punt te maken. Dat is hetzelfde als op een begrafenis zaniken over dat je witbier i.p.v. bruinbier wilde. Mijn verzoek aan de geleerde bloggers: wees voor een keertje zo groot om niet uw gelijk te halen over de lijken van anderen. 18 januari 2010 - Jonathan Safran Foer Afgelopen zaterdag was er een genie in ons land. Romanschrijver Foer hield een lezing over vegetarisme, waartoe hij zich onlangs bekeerd heeft, en ik mocht het aanschouwen, tezamen met andere aanbidder P. Het was interessant hoe Foer probeerde in een seculiere context morele claims te maken. Het was alleszins sympathiek en prettig om te horen: - Foer gebruikte vaak de frase 'er zullen weinig mensen zijn die...'. Een soort democratische ethiek dus, die filosofisch natuurlijk niet werkt, maar retorisch zeker wel. - Foer had een groot vertrouwen in 'bewustwording'. Hij denkt dat mensen alleen maar nog vlees eten omdat ze niet de details van de vleesindustrie kennen. Als ze die eenmaal wél kennen, worden ze vegetariër. Dat van die bewustwording vind ik een spannende. Ertegen pleit dat informatie op zich geen morele uitspraken doet. Bovendien moet je open staan voor die informatie en begint het zoeken naar de informatie waarschijnlijk al met een morele keus. Verder bestaat 'kale' informatie niet en is het altijd ingebed in een verhaal. Maar toch. Details kunnen wel prikkelen en schokken en zo inderdaad het geweten stimuleren. Ik ben, kortom, meer in bewustwording gaan geloven. Dat komt ook door een ander feitje. NRC-next berichtte onlangs dat 'eenzaamheidsgevoel' besmettelijk is: als een vriend zich eenzaam voelt (ook al issie dat niet) heb jij 50% meer kans dat ook te voelen. Als een vriend van een vriend zich zo voelt, dan jij 25% meer kans. En als een vriend dáárvan, zelfs dan nog jij 15%... Maar het kan ook andersom. En ik denk ook met vleeseten. Ook dat is besmettelijk, schat ik zo in. 15 januari 2010 - Atheïsten als profeten Aanvullend bij de vorige post: ik vind het een optie atheïsme te beschouwen als een noodzakelijke correctiebeweging op een zwalkend Westers christendom. Een nogal overdreven reactie, maar toch een interessant signaal dat de kerk niet hoeft te negeren. De kerk heeft zich te veel laten imponeren door de (overigens in zichzelf christelijke) Verlichting. Ze begon de taal van de Verlichting over te nemen en aan haar eisen te gehoorzamen. Zo heeft ze een nogal wanhopig creationisme ontwikkeld. Ook zijn kerken steeds meer 'events' geworden, die moesten concurreren met de overige vermaakindustrie. Zo'n strijd verlies je natuurlijk altijd. Geloof moest ervaarbaar en aantoonbaar zijn, maar daarmee wordt God klein en onvrij gemaakt. Het atheïsme signaleert dit terecht. Daarmee is het atheïsme een roep om de grootheid en vrijheid van God. 12 januari 2010 - Atheïsme als christelijke ketterij Is het atheïsme eigenlijk niet gewoon een christelijke ketterij? Opvallend is namelijk dat het vrijwel uitsluitend een postchristelijk fenomeen is. Atheïsten zijn in de grote meerderheid zelf (semi-)christelijk opgevoed. De kinderen van atheïsten zijn zelden nog zelf atheïsten. Dat doet vermoeden dat het atheïsten zeer afhankelijk is van het christendom. Maar hoe dan precies? De verschillen tussen de twee overtuigingen zijn bekend, maar de overeenkomsten zijn even opvallend. Beide menen dat religie een biologisch fenomeen is (waarbij het atheïsme denkt dat het uitsluitend biologisch is). Beide menen dat de werkelijkheid een zelfstandige eenheid is (waarbij het atheïsme denkt dat zelfstandigheid niet samen kan gaan met een relatie). Beide menen dat vrijheid een van de hoogste waarden is (waarbij het atheïsme denkt dat doelloze vrijheid vrijer is). En beide menen dat alle mensen gelijkwaardig zijn (waarbij het atheïsme denkt dat gelijkwaardigheid een los verkrijbaar axioma kan zijn en niet in een groot verhaal hoeft te zijn ingebed). Afijn, net als alle christelijke 'ketterijen' is ook het atheïsme een halve waarheid. Het is het christelijke verhaal, maar dan ontdaan van haar spanningsvolle, interessante en verhalende elementen. Precies het drama en de romantiek is weggesneden; alleen de mens blijft over. Dat kan, maar net als alle postchristelijke stromingen, heeft ook het atheïsme geen lange adem en kan het niet meer inspireren. 3 januari 2010 - Wanneer het atheïsme uitsterft Het atheïsme is op sterven na dood, maar wanneer zal het echt verdwenen zijn? Er zijn een paar indicatoren: - Er is een sterk verband (aangetoond door Paul Vitz) tussen het aantal vermiste vaders en het aantal atheïsten; zij zijn vaak mannen die vroeg hun vader hebben verloren. Als het aantal echtscheidingen dus nog verder toeneemt, dan ook het aantal atheïsten. - Atheïsme is een typisch post-christelijk fenomeen en deels post-joods, en nauwelijks post-hindoestaans of post-islam. Ik moet het precies zeggen, het is een typisch post-Verlichting fenomeen en de Verlichting vond plaats in een christelijk Europa. De Verlichting is niet herhaalbaar en de inspiratiekracht ervan is vrijwel uitgewerkt. - Er is een sterk verband (aangetoond door Robert Barro) tussen religie en democratie. Atheïsme komt het meest voor in (post-)dictaturen. Als de democratie in kracht afneemt, zal het atheïsme waarschijnlijk aan invloed winnen. - Hierbij aangevuld, ik vermoed zelf ook een sterk verband tussen een feminiserende samenleving en atheïsme. Als er een alternatieve masculiene beweging komt die meer hoop en inspiratie biedt dan het atheïsme, zal het atheïsme sneller afdoen. Mijn conclusie in deze inventarisatie, is wat teleurstellend: er zijn te veel onzekere factoren om een lijn te kunnen trekken naar wanneer (en of) het atheïsme voorgoed zal hebben afgedaan. 29 december 2009 - Including myself 28 december 2009 - Theologisch paniekvoetbal Hét christelijke tv-momentje van 2009: Andries Knevel schrijft in ‘t Zal je maar gebeuren het creationisme van zich af. We smulden en we smikkelden. Er kunnen me niet genoeg helden van hun sokkels kukelen. Even lijk ik dan zelf iets minder een sukkelaar... Maar serieus. Knevel-gate maakte me duidelijk dat er bij sommige lageropgeleide christenen een diep wantrouwen is gegroeid tegen hun leiders. En bij sommige hogeropleiden proef ik een armoedig dedain over ‘de achterban’. De satire van Goedgelovig.nl versus de goudkorrels van Mattheüs van der Steen. Wetenschappers versus de vier miljoen Creatie.info-folders. Stoere columnisten versus de Volendamse PVV-stemmers. Deze kloof is breed in Nederland. Ik vermoed dat die ontstaan is toen de bedrijven grootschaliger werden. De gewone vakman kon veel eigenwaarde halen uit het runnen van zijn eigen bedrijfje en het ploegen in zijn eigen akker. Inmiddels is hij een inwisselbare functie geworden. Natuurlijk wil hij elke leider van zijn sokkel halen. Zeker als je ook nog eens in een megakerk van driehonderd leden zit en je zelfs daar niet gekend wordt. De komende jaren zal deze kloof wijder worden. Dit jaar begon zich al een groepje hoogopgeleide beroepstwijfelaars te profileren, die hun eigen Westerse privé-twijfel als eerste gebod aan de wereldkerk wil opleggen. Het is een elitaire beweging die binnen enkele jaren vergeten is. Belangrijker worden de werkelijke vernieuwers. Mijn gebed is dat zij niets overhaasten. Zo uniek is onze situatie niet. De kerk is wel vaker gekrompen. We hoeven niet theologisch paniekvoetbal te spelen – want dat was de vrijzinnigheid van de twintigste eeuw, theologisch paniekvoetbal zonder gevoel voor traditie. Ook voor de lageropgeleide christenen is mijn gebed nederigheid. Niemand bepaalt zijn leven zelf. We zijn allemaal volgers. Laat je niet wijsmaken dat een volgeling geen volledig mens is. En laat je op tal stellen. Pas als er weer lageropgeleiden ouderling of oudste kunnen worden, net als visser Petrus, de leider van de eerste opwekking, zal de Nederlandse kerk zich vernieuwen. 21 december 2009 - Erg prettige recensie in CV.Koers ‘In de eindeloze stroom christelijke boeken die op de redactie binnenkomt, zit maar zelden een boek dat de potentie heeft je leven te veranderen. ... Het goede leven van Reinier Sonneveld is zo'n boek. ... Reinier wandelt door de wereld met een bijzondere gave van opmerkzaamheid en associatie. Hij wijst de dagelijkse dingen aan en benoemt verbanden, waarbij het telkens net een beetje jeukt. Denkstapje voor denkstapje neemt hij je mee op een ontdekkingstocht. Onderweg wordt er van alles ontmaskerd - in onze cultuur, in onze religiositeit, in jezelf - en geleidelijk ook herontdekt. ... Waar menig spiritueel boekje heel fijn maar zweverig blijft, maakt Reinier het superconcreet en praktisch. Met weekopdrachten en gespreksvragen die nu eens niet betuttelend zijn, maar je echt die doeduwtjes geven die je anders in het leven zullen laten staan.’ (Ronald Westerbeek, CV.Koers) Download hoofdstuk 2 Radio-interview 16 december 2009 - It's OK... 12 december 2009 - Wat M.L. King zei, de dag voordat hij werd vermoord ‘Some began to say the threats, or talk about the threats that were out. What would happen to me from some of our sick white brothers? Well, I don’t know what will happen now. We’ve got some difficult days ahead. But it doesn’t matter with me now. Because I’ve been to the mountaintop. And I don’t mind. Like anybody, I would like to live a long life. Longevity has its place. But I’m not concerned about that now. I just want to do God’s will. And He’s allowed me to go up to the mountain. And I’ve looked over. And I’ve seen the promised land. I may not get there with you. But I want you to know tonight, that we, as a people, will get to the promised land. And I’m happy, tonight. I’m not worried about anything. I’m not fearing any man. Mine eyes have seen the glory of the coming of the Lord.’ 10 december 2009 - Eerste reacties binnen 9 december 2009 - Een gecastreerde kerk? Een van de enige ontwikkelingen waar de kerk de afgelopen eeuw wél voorop heeft gelopen, is de feminisering van het Westen. Op weinig plekken wordt zo nadrukkelijk geclaimd dat het niet om het hoofd gaat, maar om het hart. We schrikken van een beetje serieuze polemiek. Het eren van Maria hebben we verleerd, maar haar vrouwelijkheid hebben we per ommegaande geïmporteerd in Jezus. Van Overwinnaar werd hij Vriend. Hoewel, als je de taal over hem nagaat, is het meer 'vriendin'. God wordt dan nog wel met 'hij' aangesproken, maar de beelden passen daar nauwelijks nog bij. Misschien is dit wel de belangrijkste reden dat het atheïsme voor een enkeling zo interessant is geworden: het huidige atheïsme is ultra-masculien. Het is extreem-rationalistisch, licht-militant en volledig conflict-gedreven. Het werpt zich bij voortduur op als nobele redder van vrouwen. Gat in de markt. Best aantrekkelijk voor wie mannelijkheid mist in de kerk. Of in zichzelf. Atheïsme heeft een obsessie met mannelijkheid. Het blijkt dat de grote atheïsten een probleem hadden met hun vader. Ook de huidige grote vier, Dawkins, Hitchens, Dennett en Harris, blijken vroeg een gezonde vader te missen. Hun atheïsme wordt dan meestal verklaard vanuit een vroege teleurstelling (o.a. door Paul Vitz): als de aardse vader je in de steek laat, kan er ook geen hemelse zijn. Misschien is een aanvullende verklaring dat atheïsten geen rolmodel hebben gehad, en daardoor een hyper-mannelijke theorie moeten aanhangen om dit te compenseren. 6 december 2009 - Hete hangijzers groot succes Het boek Hete hangijzers blijkt een groot succes. Binnen een week beginnen we aan een herdruk. Ik zeg 'we' omdat het ook een beetje mijn kind is. Ik werk nu ongeveer een jaar een dag in de week voor uitgeverij Buijten & Schipperheijn, en dit boek was een van de eerste die ik binnenhaalde. Het eerste hoofdstuk is tevens van mijn hand. Tot zover de reclame. Over tot de orde van de dag. Of nee, hier nog wat linkjes. Het elfde uur wijdde er een deel van de uitzending over, bekijk hier. Op Radio Vijf (het ging toch tot vier?!) een lang interview, beluister hier. Ook kun je een hoofdstuk eruit gratis downloaden (boek Essays 2009). 4 december 2009 - Net mis van Ouweneel Met vrij veel bombarie (hoe kan het ook anders?) lanceerde Ouweneel vorige week boek nummer 431. Schat ik, ik ben de tel kwijtgeraakt. Afijn, het werkje heet Vijf olifanten... en gaat over de vijf grote discussiepunten waarmee de Nederlandse kerk de komende tijd heeft te dealen. Zo neutraal mogelijk (hoe kan het ook anders?) beschrijft Ouweneel deze vijf slagvelden. Alleen beschrijft Ouweneel niet de vijf slagvelden, maar vijf achterhoedegevechten. Zijn vijf problemen zijn globaal: hoe lezen we Genesis 1-3? hoe gaan we om met homo's? mag een vrouw dominee worden? mogen kinderen gedoopt worden? en hoe zit het met de Geest? Ik denk dat hier typisch een denker spreekt, iemand van een oudere generatie die nog altijd een focus op 'de leer' heeft. Een echte modernist. Als ik om me heen kijk, naar de mensen van, zeg, onder de veertig, vijftig, zie ik nauwelijks interesse in deze vragen. Het zijn voor ons details. Iets van vroeger. Onze kwesties liggen elders. Christelijke dertigers zitten nauwelijks met Genesis 1-3. Ze vragen zich af hoe historisch sowieso het hele Oude Testament is, maar het maakt ook niet zo veel uit. Ze gaan al lang open en tolerant met homo's om. Ze laten hun keuze voor een kerk niet afhangen van de visie op 'vrouw in het ambt'. Of kinderen gedoopt worden is hen om het even. En hoe het precies zit met de heilige Geest: och, ze gaan al lang naar Opwekking. Ouweneel was visionair geweest als hij had gezien waar de huidige genereatie werkelijk mee zit. Wij zien de opwarming van de aarde en zien ook dat de kerk geen antwoorden geeft. Wij zien de kerken leeglopen en zien dat de kerk ruziet over 'kinderdoop'. Wij zien kerkleiders die achterhoedegevechten houden. Wij zijn op zoek naar het mooie, pure, schitterende, dat we soms horen in een mp3 op internet, of in een gesprek in een kroeg. 1 december 2009 - Opvolger Nacht is uit Almatine Leene (een jonge theologe die de ND preekwedstrijd won) heeft de opvolger geschreven van mijn boekje Nacht. Zij is gelukkig een stuk luchtiger dan ik. Het is een vrolijk, prettig luisterboek, voor onder het tandenpoetsen, deodoranten en tosti-smeren. Kopen dat ding. 28 november 2009 - Andries Knevel interview Knevel zelf twitterde erover: 'Boeiend interview gemaakt over de 17 moeilijke vragen die aan chr. geloof worden gesteld ("Hete Hangijzers"). Boek verschijnt woensdag.' Je kunt het hier beluisteren of downloaden. Mijn indruk: we zitten elkaar wat te jennen. 26 november 2009 - Waarom dit boek? Ik heb Het goede leven geschreven vanuit een intense zorg om armoede, onrecht en milieubederf. Tegelijk merkte ik dat veel mensen hier ongezond mee omgaan: de een negeert het, de ander is moralistisch, de volgende drammerig, een vierde deprimerend. In het boek probeer ik een gezonde weg te vinden. Ik denk dat die ligt in het bewonderen van Jezus. Door hem te bewonderen komt je levensstijl van binnenuit en wordt het niet moralistisch. Tegelijk is hij zo krachtig dat je niet hopeloos wordt. Vandaar de ondertitel: 'Je wordt wie je bewondert'. Misschien is dat wel onze grootste uitdaging, onze helden zorgvuldig te kiezen. Als we eenmaal onze helden hebben gekozen, gaat de rest vanzelf. Het goede leven komt uit je opgeborreld, of het nu wilt of niet. Download gratis hoofdstuk 2 23 november 2009 - Het goede leven bestaat! 20 november 2009 - De foto's die ik niet plaats Welke foto zal ik laten plaatsen? De bovenste, de middelste of de onderste? Die bovenaan heb ik al eens elders gepubliceerd. Bepaald geen World Press Photo-winnaar, maar functioneel genoeg: treurig kijkend Afrikaans meisje, vieze kleren, baby zonder luier, eenzaam in een groot landschap. Ik vond het groene landschap achterin lastig, omdat het verhaal over honger ging en bij groen denkt een Nederlands publiek: oh, dat valt wel mee, daar kan nog genoeg grazen… Maar goed, het werd zwart-wit, dus dat zag niemand. Wat de lezer ook niet wist, is dat dit meisje vooral zo bleu kijkt omdat ze schrikt van mijn flits, en dat ze twee seconden later in lachen uitbarst. Zie de middelste foto en die eronder. Waarmee meteen het lastigste van fotograferen in Afrika duidelijk wordt: je bent voortdurend aan het rondtollen om te voorkomen dat er breed grijnzende kinderen in je beeld staan. Uit alle hoeken en gaten komen ze te voorschijn gesprongen. We zijn hier in een zeer afgelegen gebied van de Masai-stam en zelfs hier weten alle kinderen feilloos hoe ze het een goedbedoelende Westerse journalist onmogelijk kunnen maken die ene zielige foto te schieten waardoor de donateurs weer gul gaan geven. Lees verder… 17 november 2009 - Laatste nieuws Het goede leven Leuk nieuws qua mijn nieuwste boek Het goede leven, die weer een ouderwetse klapper moet gaan worden: stichting Kerk & Wereld heeft een aardige subsidie gegeven voor een lezingentour. Ik kan in elke regio een grappig, spannend, confronterend verhaal komen houden. Op hun kosten. Kijk, dát is het goede leven. Komende maandag (23 november) wordt het boek trouwens naar de winkels verzonden. In de loop van die week kun je het in de schappen verwachten. Volg de rode lolly. 11 november 2009 - Aanbevelingen Het goede leven ‘Reinier Sonneveld stuurt je op de veldtocht van het Goede Leven. Hij heeft groot talent om de wonderlijkste ervaringen in het leven te verwoorden. Geniet van dit heerlijke boek over de basisprincipes van het leven! Je zult je verwonderen.’ Arenda Haasnoot (vice-voorzitter PKN) ‘Ik ben diep onder de indruk. Niet alleen van Reiniers schrijverskwaliteiten, die kende ik al. Maar dit is naar mijn mening een boek dat de Nederlandse kerk echt nodig heeft: een urgent, gevaarlijk boek over radicaal discipelschap. Het heeft me geïrriteerd, getriggerd, verontrust, geconfronteerd, bemoedigd, laten lachen en… me sterker gemaakt en meer gemotiveerd dan ooit.’ Daniel de Wolf (Thugz Church) ‘Reinier Sonneveld schrijft een lange persoonlijke brief aan zijn lezers, waarin hij hen eerlijk en open helpt om in deze verwarrende tijden de juiste keuzes te doen, zodat ze kunnen ervaren wat er echt toe doet en wat ware rijkdom is. Verfrissend!’ Bob Goudzwaard (emeritus hoogleraar economie) ‘Gepassioneerd, kritisch en eerlijk houdt dit boek ons een spiegel voor. Reinier wijst scherp op de afgoden van deze tijd en op Jezus, die zelf het goede Leven is. Een boek dat aanzet tot grondige bezinning.’ Martine Vonk (oprichter Time to Turn) 10 november 2009 - Waarom dragen moslimmeiden hoofddoekjes? In het hoofddoekjesdebat wordt er soms op gewezen dat het dragen van een hoofddoekje voor veel moslimmeiden een eigen keuze is. Maar er wordt zelden naar hun positieve argumenten geluisterd waarop ze die keuze baseren. Ik denk dat het komt omdat de drie monotheïstische godsdiensten seksualiteit hoog waarderen – zo hoog, dat ze ook de destructieve kanten ervan erkennen. In het World Values Survey komt echtscheiding eruit als meest ongelukkig makende gebeurtenis, een stuk ingrijpender dan de dood van een partner of bijvoorbeeld werkeloosheid, los nog van de gevolgen voor omgeving en kinderen. Echtscheiding is een persoonlijke tragedie, maar ook voor de maatschappelijke orde. De seksuele spanning tussen de beide geslachten is een van de oorzaken van echtscheiding. Hoofddoekjes beogen, al of niet effectief, deze seksuele spanning te verminderen. De achterliggende waarde van hoofddoekjes is dus de stabiliteit van liefdesrelaties, en daarmee de gezondheid van de samenleving en kinderen. Ik zou niet weten wat daar zo kwalijk aan is. 7 november 2009 - Waar is Maria gebleven? Marisa en ik spraken in Spanje een mooie monnik. Hij was vol lof over Maria. Zij stond voor hem voor omhelzing en troost. 'Het vrouwelijke', zo je wilt. Het prijzen van Maria maakte het voor hem ook mogelijk de vrouwelijke kanten in zichzelf te ontwikkelen (oef, nog even en dit gaat heel ernstig New Age klinken). Je wordt wie je bewondert, zeg maar. Waar komt de Maria-ering (zelden verering) vandaan? Is het een reactie op een exclusief mannelijke God? En omdat mensen van twee-en zijn, moet dat in onze religiositeit ook ergens zijn weg vinden? Misschien. Maar ook, waar is Maria gebleven? De Reformatie kon geen onderscheid maken tussen ering en verering en heeft elke aandacht voor Maria weggeduwd. Maar misschien kruipt het bloed waar het niet gaan kan. Want sindsdien is ons Jezus-beeld ook veel vrouwelijker geworden. Jezus staat voor de meeste christenen voor precies die omhelzing en troost. Waar Maria is gebleven? Misschien wel 'in' Jezus. 5 november 2009 - Gewoon een mooi plaatje van Gilbert Garcin 1 november 2009 - Nog twee weken Het goede leven wordt momenteel vormgeven. Nog twee weken en het ligt in de schappen. Het is een belangrijk boek voor me. Ik heb jaren vooral 'stukkies' gepubliceerd, de 100 meter zeg maar. In tussentijd probeerde ik steeds langere essays die onderling samenhangen, maar vond zelden de concentratie. Er ligt een dikke stapel half affe boeken op mijn bureau! Maar goed, nu is het dus eindelijk gelukt. Het voelde als een maraton. Hieronder zie je trouwens een foto van onze vloer. Je ziet ook dat we niet al te best stofzuigen. Daniël de Wolf (die van Thugz Church) had het boek trouwens al vooraf gelezen en hij schreef op zijn weblog: 'Ik heb het voorrecht gehad om al een voorversie van Reiniers nieuwe boek Het Goede Leven te mogen lezen. En ik ben diep onder de indruk. Niet alleen van Reiniers schrijverskwaliteiten, die kende ik al. Hij is een begenadigd en origineel auteur, waar ik af en toe stiekem jaloers op ben. Maar dit is naar mijn mening een boek dat de Nederlandse kerk echt nodig heeft, een urgent, gevaarlijk boek... dat onze comfortzone doorkruist en opschudt. Het heeft me geïrriteerd, getriggerd, verontrust, geconfronteerd, bemoedigd, laten lachen en… me sterker gemaakt en meer gemotiveerd dan ooit...' 15 oktober 2009 - In totaal 1092 stukkies 15 september 2009 - Het goede leven Gisteravond een goed glas whisky gedronken, want m'n boek Het goede leven is af. Voor de vakantie had ik al een paar hoofdstukken geschreven, maar na m'n reis naar Kenia zat ik vast. Ik denk dat je het een good old writer's block moet noemen. Na Kenia vond ik het zo belachelijk een boek te gaan zitten schrijven. Alsof woorden iets kunnen. Elke seconden gaan er wereldwijd letterlijk 1000 vaten olie door en daar komt Reiniertje hoor: Nee, ho, stop, dat mag niet jongens, stoute jongens! Foei olie! Afijn, zo voelde dat. Maar ongeveer een week of twee geleden kon ik die verlamming te boven komen en ben ik als een gek gaan schrijven en zie daar, er was een boek. M'n eerste boek dat niet uit 'stukjes' bestaat, maar een heus samenhangend betoog vormt. Download gratis een sterk ingekorte versie 2 september 2009 - Gerard Reve over twijfel Dagsluiting Eigenlijk geloof ik niets, en twijfel ik aan alles, zelfs aan U. Maar soms, wanneer ik denk dat Gij waarachtig leeft, dan denk ik, dat Gij Liefde zijt, en eenzaam, en dat, in zelfde wanhoop, Gij mij zoekt, zoals ik U. 1 september 2009 - Toon Tellegen over twijfel Een hand Er verscheen een hand aan de hemel. Iedereen keek omhoog. Het is heel goed mogelijk dat het zomaar een hand was die iemand had weggegooid en die toevallig in een opstijgende luchtstroom terecht was gekomen. En anders is er wel een andere verklaring die aannemelijk is. Een vinger wees naar ons. Maar dat kan alles, letterlijk alles betekenen. 29 augustus 2009 - Reactie op Boele Ytsma's 'Van de kaart' Iemand die van A naar B reist, noemen we een reiziger. Wie in B is aangekomen, is geen reiziger meer. Net zo min is Boele Ytsma een twijfelaar. Hij is van orthodoxie naar vrijzinnigheid gereisd. In de tussenfase worstelde hij, zeker. Maar dat is over. Hij heeft een paar heldere dogma's ontwikkeld en wenkt ons vanuit zijn huidige positie: 'Kom over!' In zijn boek Van de kaart spreekt een bevlogen missionaris, vol zendingsdrang voor het goede nieuws van de vrijzinnigheid. Dat mag. Vrijzinnigheid heeft een lange traditie binnen de kerk. De kerk heeft haar zelfs nodig. Ytsma heeft bijvoorbeeld een zeer scherp oog voor belangen die meespelen als we waarheden claimen. Daarin heeft hij iets profetisch. Maar jezelf dan zoeker noemen, is retorica. Lees verder… 21 augustus 2009 - Voorproef cover 'Dansende berg' De tekst is af (deels door Wolter Huttinga) en over een maand in de winkels: 17 augustus 2009 - 'Leerling' van me bij Straatnieuws 15 augustus 2009 - Recensies Het betoverde land Er zijn een aantal aardige recensies verschijnen over Het betoverde land achter het filmdoek. M'n theorietje over een basisverhaal achter alle verhalen lijkt recensenten te intrigeren. Lees hier… 13 augustus 2009 - Tips voor tv-junks Er rouleren op internet overal lijstjes met tips voor ‘verantwoord tv-gebruik’ of ‘christelijk internetten’. Hier zeven tips die direct toepasbaar zijn. Ik geloof in regels, maar in specifieke zin: regels die vrij maken. Lees hier… 11 augustus 2009 - Een Masai-dame 5 augustus 2009 - In een sloppenwijk in Nairobi 20 juli 2009 - Jezus was een Hollander Je reist om een andere cultuur te ontdekken. En elke keer blijkt dat je alleen je eigen cultuur hebt ontdekt. In de bussen en taxi's hier worden praiseliedjes gedraaid. 'Our God is an awesome God', en zo. Intussen vertelt de chauffeur dat hij tijdens de verkiezingsrellen zijn huis en baan verloor. In Nederland is het ondenkbaar, een chauffeur die gospel draait. Wij denken dan heel vrij te zijn en geen taboes te kennen, maar voilá, dit is er eentje. In Nederland is een supermarkt genaamd 'God kan het!' ook ondenkbaar. Evenals een 'Uit Genade Slachterij', een 'Jezus is Heer nagelstudio' of een 'Siloam Autowas'. Serieus, ze staan hier overal. Lees verder… Gratis boek 18 juli 2009 - Tijd voor een dagje toorn Zelden zo'n vrolijk volkje gezien als doemprofeten. De mensen hier die de hele dag bezig zijn met de ondergang van de huidige wereld - zij vertellen de meeste moppen. Neem deze, waar gebeurd: Er was eens een zeer geleerde professor, ik ben zijn naam vergeten. Hij hield een preek in een Afrikaans land. Middenin zijn verhaal stopte de tolk opeens. ,Waarom stop je?'' vroeg hij. ,,Omdat ik klaar ben'', zei de tolk. ,,Maar wat bedoel je? Ik ben toch nog niet klaar?'' De tolk knikte: ,,U gebruikte zo veel moeilijke woorden, dat ik maar gewoon het verhaal van de verloren zoon heb verteld. En nu ben ik klaar.'' Lees verder… Gratis boek 15 juli 2009 - Droogte, droogte, droogte ,,De droogte!'', zegt een winkelier. ,,Het weer verandert. Sinds een jaar of tien kun je nergens meer op vertrouwen. Toen ik kind was, was het altijd groen en kwam de regen op tijd. Nu is alles anders.'' ,,De droogte!'', zegt een voormalige Masai-krijger. ,,Kijk naar die maïs. Kijk dan. Het is een meter hoog. De boeren hebben alles gegeven om het zo ver te krijgen. Alles. Al hun geld zit hier in. En toen stopte het plotseling met regenen. De maïs is een meter hoog en zal vanaf nu verdorren.'' ,,De droogte!'', zegt een wetenschapper op de Micha-conferentie. ,,Vroeger kwam de regen op voorspelbare momenten. Een boer wist wanneer hij kon zaaien. Maar als de regen te laat komt, verdorren de kiemen. Ja, er is een klimaatcrisis. Vraag het aan elke boer in Kenia. In Europa denken we dan: lekker hoor, een paar graden warmer, ik kan wel een kleurtje gebruiken..." Lees verder… Gratis boek 14 juli 2009 - Vast in een slechte wijk in Nairobi Ik heb zojuist duizend sigaretten gerookt. In een keer. Er komt zwarte drab uit mijn neus als ik proest. Ah! Wat hou ik van Afrika! Wat is er gebeurd? We zijn in de verkeerde auto gestapt. Het begon ermee dat je met je volle gewicht tegen het portier moest beuken om hem open te krijgen. Maar hé, we zijn in Afrika. Hier komt de hele mensheid oorspronkelijk vandaan, dus een beetje respect is op z'n plaats. Toen begaf de accu het. Ook eigenlijk heel normaal. De auto's beginnen hier pas waar wij ze gaan slopen, dus hup, accu vervangen en weer door. Lekke band. Oké... We zijn toch al laat, veel kunnen we niet missen. Die sloppenwijken waar ik een reportage zou maken, hebben geen openingstijden. Morgen staan ze er nog. Toch een hele troost. Dan een vreemde, witte rook in de auto. Het ruikt nergens naar. Koelwater? Dan een zwarte rooksliert, van achteren. Meer rook. Het spuit de auto in. Een auto vol met zwarte rook. Lees verder… Gratis boek 10 juli 2009 - Vanuit het vliegtuig naar Kenia Ik zit in Kenia voor een milieuconferentie. In Kenia?, vraagt u. En je bent met het vliegtuig gegaan? Naar een milieu conferentie? Amen, broeders en zusters. Ik heb twee ton CO2 uitgestoten om een milieuconferentie bij te wonen. Het is een van de ironieën die je tegenkomt als je probeert idealen na te streven. Hier nog een paar. Ik vloog zojuist over de Sahara, waar mensen te weinig water hebben en het 40 graden is, en at elf kilometer boven hen een aardbeienijsje. Ik heb net over duurzaamheid gebabbeld en zet nu een weggooi-koptelefoon op mijn hoofd. Ik schrijf aan een boek over milieu (daarvoor ben ik hier, het is een studiereis) en er zullen vele bomen sneuvelen voor dat boek over milieu. Ik hoop stiekem dat er een compleet bos sneuvelt. Maar allemaal voor het goede doel, hè. Lees verder… Gratis boek 1 juli 2009 - Voor alle echte Nederlanders onder ons 20 juni 2009 - Rostelli vs Ogilvie Rasti Rostelli vandaag in Trouw: "Neem iemand als Derek Ogilvie. Als je bij zijn show komt, moet je een formulier invullen. Wie ben je? Wat kom je doen? Wat wil je weten? Dat formulier krijgt een nummer, het nummer correspondeert met het nummer op de achterkant van je stoel. In de regiekamer zien ze vervolgens dat, laten we zeggen, de vrouw die haar vader mist, op stoel 15 zit. Ogilvie heeft een oortje – logisch, hij maakt een grote show, niemand zal daarvan opkijken – en krijgt dus van de regisseur te horen wat hij zogenaamd van hogerhand heeft doorgekregen. Puur bedrog. De hele RTL-ploeg weet het, maar denk je dat iemand ervan wakker ligt? Nou, ik zou er niet mee kunnen leven." 15 juni 2009 - Clip op TMF Kijk nou toch, m'n clipje is op TMF! Bekijk… 9 juni 2009 - Hakim Weetniks Kom net bij Klinker vandaan, dat schrijfcafé voor dak- en thuislozen. Soms zit er ineens een ongelooflijk knap zinnetje tussen. De man die onder het pseudoniem 'Hakim Weetniks' dicht had er vandaag zo-een: Ik denk, ik ben een park vol met vogeltjes en laat ze los. 5 juni 2009 - The afterparty Mooi debat gisteravond met die man van die atheïsme-posters, Floris van den Berg. Het ging erover hoe tolerant religies eigenlijk zijn. Mijn punt was dat er een statistisch nauw verband is tussen hoeveel christenen er in een land zijn en hoe democratisch dat land is. Hoe meer atheïsten er zijn, hoe slechter gesteld het is met de individuele vrijheid. Kennelijk levert het atheïsme een schijnvrijheid. Floris op zijn beurt wees op de Joodse jongetjes die besneden worden en de 400 Somalische meiden jaarlijks. Het lastige is natuurlijk dat veel gewone Amerikaanse jongetjes ook besneden worden en dat daardoor jaarlijke honderden vrouwen baarmoederhalskanker bespaard blijft. En vrouwenbesnijdenis was er in Somalië e.o. al vóórdat de Islam daar kwam. Floris is nogal een radicalo, die ook onder atheïsten op veel weerstand stuit. Hij vergelijkt zonder nuance religie met aids (dat hadden we Wilders nog niet zien doen) en noemt een christelijke opvoeding kindermishandeling. Als miljoenen mensen dat anders ervaren, kan hem dat weinig schelen, want hij heeft toch al gelijk. 4 juni 2009 - Verklaring schepping Kijk nou. Werkten geloofsbelijdenissen de afgelopen 100 jaar vooral verdeeldheid in de hand, nu is er een verklaring die verbroedering zoekt en kennelijk ook vindt. Verklaring schepping… Het Nederlandse christendom lukt het tegenwoordig over kerkmuren heen te kijken. 27 mei 2009 - Floris van den Berg Komende donderdagavond in Amsterdam heb ik een openbaar debat met Floris van den Berg. Hij publiceerde onlangs het pamflet Hoe komen we van de religie af?. Meer informatie… 15 mei 2009 - Nacht Download hier gratis enkele fragmenten: 3 4 5 26 27 31 41 42 43 63 64 65 4 mei 2009 - Nieuwe clip voor Ponoka! 1 mei 2009 - Waarom hebben we een koningshuis? Er zijn vele redenen om een koningshuis te willen, en de belangrijkste is wel het signalement van republikeinen: 1. Man. 2. Bejaard. 3. Universitair opgeleid. 4. Pakdragend. 5. Machthebber. Waarom zijn zij tegen de monarchie? Omdat de monarchie voorkomt dat hun eigen macht ongebreideld wordt. Republikeinen voelen weten precies wie er aan meer touwtjes zullen trekken als het koningshuis wegvalt: zijzelf. En dat is precies de reden dat de rest van de bevolking vóór de monarchie is. Alles liever dan republikeinen. 29 april 2009 - Wat willen spiegelruiten? Waarom zijn er hoge flats met spiegelruiten? Zonnebrillen worden algemeen beschouwd als een poging tot dominantie, enigszins vergelijkbaar met de bange directeur die voor een ruit zit, zodat jij tegen het licht in kijkt. Degene met de zonnebril heeft meer informatie over jou dan jij over hem/haar. Dat is een poging tot controle en macht. Het is opvallend dat juist figuren die al de meeste controle en macht hebben, dat ook nog eens op straat willen botvieren. Spiegelende flatgebouwen zijn hier de architectonische variant op. Je weet nooit wat achter die ramen zit. Je kan door duizend ogen worden bekeken, of door nul. Dat zeggen spiegelruiten: ik zit bovenop de informatierots. 26 april 2009 - Waarom zijn er negatieve rotfilm/games? Gisteravond zagen Marisa en ik Eden Log. Een negatieve, zuigende rotfilm. Ik zag net een reclame voor Grand Theft Auto, als ik het juist spel. Dat brengt mij tot de vraag: Waarom maken mensen dit soort verhalen? Misschien hierom. Er is een groep mensen die het leven als een grote strijd ervaren waarbij alles uiteindelijk op chaos en dood uitloopt. Elke relativering van deze levenservaring wordt in dit systeem weggeduwd als een illusie. Elke schoonheid is schone schijn en elke liefde uiteindelijk een mantel. Het enige wat je dan nog kan troosten, is dit vertellen. Een zuigende film of game maken is dan hetzelfde als je hart uitstorten. Het is zelf een troostende vriend creëren die tegen jezelf zegt: 'Ik begrijp je.' Het zou kunnen dat juist in dit soort media, films en games, dit levensgevoel wordt uitgedrukt. Een bepaald soort medium vraagt immers globaal om een bepaald menstype en dat leidt tot een bepaald slag verhalen. Animatie vraagt als medium veel eenzaamheid en dus is het niet gek dat er vervolgens eindeloos veel verhalen over eenzaamheid worden verteld. Misschien is de film- en gameindustrie zo hard en concurrerend, dat dit als vanzelf leidt tot verhalen die over mislukking en strijd gaan. Afijn, het is maar een theorietje! 24 april 2009 - Openbare discussie Komende 4 juni ga ik in Amsterdam in discussie met Floris van den Berg, die jongen van de atheïsme-poster-evangelisatie ('Er is waarschijnlijk geen God, etc.'). Thema is: 'Religie is intolerant.' 18 april 2009 - Uitvoering van onze musical Afgelopen Stille Zaterdag werd de musical De zon is weggewaaid van Helga Buitendijk (componist) en mij (tekst) weer uitgevoerd. Ditmaal zijn er ook opnames gemaakt, waaronder van het laatste liedje (uitvoering en opname is natuurlijk door amateurs, maar goed, het geeft een indruk). De tekst is: Waait de zon wel eens weg Zoals herfstbladeren, of wierook Dat je op een ochtend Geen licht meer ziet En dat het nooit meer terugkomt? Stel je voor Stel je toch eens voor Dat het echt gebeurd is Dat de zon echt gluurt En de nacht ten einde is. (De uitvoerenden hebben hierna nog de tekst 'Voor altijd Pasen' geplakt. Daarmee is het open einde dichtgesmeerd.) 12 april 2009 - Bij Goede Vrijdag Een ingekorte versie van enkele gedachten over Goede Vrijdag. 10 april 2009 - Een leerling bij Straatnieuws! 2 april 2009 - Een kleine legende 1915. Ene Louwe Huizenga stapt een sportterrein in Groningen op. De noordelijke atletiektop is er in training en de 21-jarige slagersknecht vraagt of hij een keertje mee mag lopen. Tot ieders verbazing wint hij de trainingswedstrijd met groot gemak, in zijn slagerskloffie en op gewone schoenen. Een legende is geboren. Drie jaar lang won Louwe Huizenga alle wedstrijden waar hij aan meedeed. Hij groeide tijdens de Eerste Wereldoorlog uit tot een volksheld. Huizenga verbeterde het wereldrecord op de marathon en nam het succesvol op tegen renpaarden, wielrenners en de stoomtrein. Maar door tegenwerking van de atletiekbond, een ongelukkige liefde en ruzie met de pastoor kwam zijn carrière voortijdig ten einde. Huizenga raakte aan lagerwal en stierf op 80-jarige leeftijd eenzaam, verwaarloosd en vergeten. 27 maart 2009 - Miroslav Volf Volf is een van de interessantste theologen. Hij komt oorspronkelijk uit Joegoslavië en heeft daar genoeg meegemaakt. Het lukt hem echter die ervaring te verwerken in een schitterende, actuele theologie. Deze professor aan Yale durft in (of all places) de zogeheten Crystal Cathedral te preken. 24 maart 2009 - Democratie Is een democratie tegenover de problemen van de 21ste eeuw een onbeholpen systeem? Waarschijnlijk wordt duurzaamheid het grote thema van deze eeuw. Een bevolking die rap naar de 10 miljard gaat, bronnen die slechts slinken, technologische ontwikkelingen die het niet bij kunnen benen. Democratie heeft in veel gevallen een horizon die niet verder ligt dan een jaar of 4, de termijn van de volgende verkiezingen. De problemen van de 21ste eeuw vereisen beslissingen die ver achter die horizon liggen. Duurzaamheid gaat over verantwoordelijkheid nemen voor een situatie over 50 jaar. Is dat denkbaar binnen een democratie? En meer nog, is een democratie zo verantwoordelijk? Is een democratie in staat zo buiten het directe eigenbelang te denken? De beslissingen die in een democratie vallen zijn de uitkomst van alle belangen van de kiezers samen. Er is natuurlijk een categorie kiezers die buiten het directe eigenbelang denkt en een navenante categorie volksvertegenwoordigers. Maar zijn dat er genoeg? Zal de uitkomst niet altijd een compromis zijn tussen deze visionaire en de meer egocentrische vertegenwoordigers? En betekent dat niet dat de beslissingen hoe dan ook te kort zullen schieten? Het is daarom te verwachten dat onze democratie zich steeds verder van de zuivere vorm af ontwikkelt: omdat we aanvoelen deze tijd niet meer genoeg heeft aan korte termijn-beslissingen, zullen we het steeds meer accepteren dat er beslissingen tot over de horizon van de 4 jaar worden genomen, of anders gezegd, dat ministers tot over de graf gaan regeren. Het is te verwachten dat we landen als China heimelijk gaan bewonderen en steeds vaker dromen van grote leiders die ons aan de hand nemen. 5 maart 2009 - Voorproefje 'Nacht' Als jongetje vond ik niets zo mooi als de Ferrari Testarossa. Die neus die in het asfalt leek te bijten, die trotse rug die zo in de hemel doorliep, die brutale koelingsgaten. De kracht van een grote kudde paarden en de wendbaarheid van een balletdanseres. Obelix in het frêle lichaam van Kylie Minogue. Daar, in die explosieve elegantie van de Ferrari Testarossa, ervaar ik iets van Jezus. Hij die minstens zo sierlijk een ploeg fundamentalisten laat afdruipen, met die ene elegante zin: 'Als er iemand van jullie zelf echt helemaal een schoon geweten heeft, mag die deze vrouw stenigen.' Vrrrrrrrrrroem. Niemand haalt deze man in. Jaren later staan er lange rijen voor de Apple-winkels voor de nieuwe iPhone, de tweede, de 3G. De eenvoud van de Apple-producten is de eenvoud van Van Goghs Aardappeleters en Paul McCartneys Yesterday. De kunst van Apple is een eenvoud te creëren die zo vanzelfsprekend is, dat niemand er nog eerder op gekomen is, en je toch denkt dat je het eerder hebt gezien. Het voelt op een vreemde manier vertrouwd. Maar waar zag je eerder zo'n eenvoud? De Jesus Phone noemen bloggers 'm al, en dat snap ik eigenlijk wel. Download hier gratis alvast een paar stukjes: 3 4 5 26 27 31 41 42 43 63 64 65. 26 februari 2009 - Tip Een on-Nederlands goede plaat (zoals ze dat zeggen) van Nederlandse bodem (zoals ze dat ook zeggen): Songs of Distance van Swelter. Dendert nu al de hitlijsten in, bijv. als hoogste Nederlandse plaat in de Kink 40. Luister hier wat liedjes. 19 februari 2009 - Opnames 'Nacht' afgerond Ik heb anderhalve dag met Misja Jonker in een studiootje gezeten om mijn boekje Nacht in te spreken voor een luisterboek-versie. Er zijn zinnen die je zelfs na tien keer nog niet je mond uit krijgt. Maar afijn, de elfde keer wel. Verder binnenkort de opnames voor de nieuwe single van Ponoka, Built to Fly, met Rick de Gier en Henk Loef. 12 februari 2009 - Boekje over fantasy uit Eindelijk is nummer 2 in van de CV.film-reeks uit, Het betoverde land achter het filmdoek, met tien essays over fantasyfilms. Mijn bijdrage gaat over de mythische motieven. Filosoof Bart Cusveller deed de redactie. 16 januari 2009 - Roffel de roffel! Ik kreeg van de uitgever het berichtje dat ik in totaal nu net iets meer dan 100.000 boekies heb verkocht. Het overgrote deel uiteraard aan familie en vrienden (die behangen hun huizen en vullen hun bankstel ermee), die ik daar dan ook voor bedank4 10 januari 2009 - Vooral zoet met de verhuizing geweest Maar het luisterboekje Nacht is bijna af. U hoort. Voor uw Engelstalige vriendjes: The Core een vertaling door David S. Turner van De kern. 28 december 2008 - Laatste uitzending Helpdesk Live Vannacht was de laatste uitzending Helpdesk. U weet wel, de EO-variant van Astro-tv. :) Ik had het dubbelzinnige genoegen daarbij gast te zijn en met bellers door te praten over 'opnieuw beginnen'. Het werd een vrolijke, bijna melige uitzending, waarbij o.a. Menno Helmus met een champagnedop een lamp naar beneden schoot (of nee, zo vertel ik het op feestjes, de werkelijkheid was iets minder spectaculair). U kunt de uitzending nog wel terug zien op Uitzending Gemist. 10 december 2008 - Eindelijk, Zingende steen is uit! 7 december 2008 - Reactie op Paul Verhoeven De laatste jaren is het steeds raak. De lijkwade van Turijn bewijst dat Jezus niet is opgestaan. De Da Vinci Code schetst het ontstaan van het christendom als één groot machtsspel. Het Evangelie van Thomas verkondigt de ware Jezus. De media duiken er bovenop, om teleurgesteld af te druipen: de theorieën blijken onhoudbaar. Blijkbaar laat Jezus zich niet zomaar afschrijven. Lees artikel… 2 december 2008 - Verhuisd! We hebben de sleutel van een nieuw huisje in Utrecht! Mail me voor het adres. 1 december 2008 - Voorpublicatie boek met Cees Dekker Waarom zou je eigenlijk je religie gaan verdedigen, rationeel nog wel? Moet je het niet gewoon geloven, het heet toch niet voor niets geloof? Sterker nog, is al dat bewijzerige niet een subtiele vorm van geweld omdat het andere meningen inferieur acht? En kun je nog wel in deze postmoderne tijd aankomen met zoiets rationeels? Slaat het niet volledig de plank mis? Aldus de inleiding op een hoofdstuk dat ik heb geschreven voor een nieuw boek met o.a. Cees Dekker, Bram van de Beek, Stefan Paas e.v.a. Lees verder… 24 november 2008 - Slimme atheïsten Atheïsten hebben de opvallende neiging religieuzen als dom te afficheren. Als deze stelling al onderbouwd wordt, wordt dan meestal verwezen naar het percentage atheïstische topwetenschappers, dat inderdaad hoger lijkt te liggen dan het het percentage atheïsten onder de gewone bevolking. Redenering is dan dus: 'Topwetenschappers zijn de slimste mensen en ze zijn atheïst - dus zijn atheïsten slimmer.' Helaas is deze redenering zelf niet zo slim. Je zou 'm eens moeten toepassen op bijvoorbeeld vrouwen. Dan zou dezelfde redenering worden: 'Topwetenschappers zijn de slimste mensen en ze zijn allemaal man - dus zijn mannen slimmer.' Dit is echter evident onjuist. Je kunt er van alle kanten iets aan af doen: - Erkende topwetenschappers hebben bijvoorbeeld geen hoger IQ dan 'gewone' wetenschappers, maar onderscheiden zich vooral door hard werken en een uitstekend netwerk. Zo beschouwd ligt de werkelijke samenhang niet tussen atheïsme en slimheid, maar tussen atheïsme en specialisme. De ware atheïst is een tikkeltje autistisch. Opvallend is namelijk ook dat je bij de alpha-vakken alweer een stuk meer religieuzen vindt. Hoe breder iemands blik is, hoe religieuzer. - Er studeren meer vrouwen af dan mannen, maar hoe hoger aan de universiteiten, hoe minder vrouwen je vindt. Vrouwen hebben geen lager IQ dan mannen, dus moet de verklaring cultureel zijn: de 'sfeer' op de universiteit is niet gastvrij voor vrouwelijke inbreng en daarom haken ze af. Dit is vrij eenvoudig te kopiëren naar christenen. De 'sfeer' op de meest bèta-faculteiten is inderdaad, net als voor vrouwen, niet prettig voor christenen. Hun stijl van denken, hoe rationeel ook, wordt cultureel niet erkend als rationeel. De wetenschap is een mannenbolwerk en dat is de enige reden dat er geen vrouwen komen. Evenzo is de wetenschap een atheïstenbolwerk en dan is de enige reden dat er relatief weinig christenen doordringen. 17 november 2008 - Jutten in China 5 november 2008 - Twee terroristen ineen Zijn naam klinkt als de twee terroristen ineen, Hussein en Osama, de twee oervijanden van Amerika, hij groeide ver weg op in Derde Wereld-landen, bij een alleenstaande moeder. Zoiets kan alleen in een land dat door en door gefascineerd is door het opheffen van statusverschillen. Zoiets kan alleen in een land waar driekwart zich wil laten inspireren door die oude Joodse rabbi, de grote J.C. B.H. Obama is niet te begrijpen zonder zijn geloof te begrijpen, zoals ook zijn grote voorbeelden, J.F. Kennedy en M.L. King. Sterker nog, het is onwaarschijnlijk dat hij hier gekomen was als hij in zijn atheïsme was blijven hangen. Ik ken geen atheïsten die zulke massa's konden inspireren en zulke energie konden geven. Het atheïsme heeft geen inspirerende kracht meer. Het is een denkmodel van de kinderen van gelovigen, maar hun eigen kinderen worden weer spiritueel. Atheïsme gaat één generatie mee. 25 oktober 2008 - Download fotoboek Download het fotoboek Ik mis myn normale gesin, met foto's die ik nam binnen een straal van 10 meter van ons huis: Op de 'download'-pagina (zie menu links) staan nog vier andere boeken die je gratis kunt downloaden. 17 oktober 2008 - Wat is geluk? Het World Values Survey onderzoekt in 50 landen en zo'n 100.000 mensen hoe we in elkaar zitten. Regelmatig wordt ook het 'geluksniveau' gemeten. Het blijkt dat geluk sterk samenhangt met levensstijl. Hieronder de grootste geluks'killers', dalingen van geluk op een schaal van 1 tot 10: -0,80 Net gescheiden -0,60 Werkloos -0,60 Slechtere gezondheid -0,50 Langer gescheiden -0,50 Corrupte regering -0,45 Single -0,40 Overleden partner -0,35 Niet gelovig zijn -0,30 Onzekere werksituatie -0,20 Samenwonen (vs. trouwen) -0,20 Inkomen met een-derde omlaag -0,15 Slechte buurt Een paar dingen vallen op: - Een partner die je verlaat is erger dan een partner die overlijdt. - Nooit een partner hebben gehad is erger dan een overleden partner. - Zelfs werkloos zijn is dat. - Niet gelovigen zijn verlijkbaar minder gelukkig als weduwen/weduwnaars. - Trouwen maakt reëel gelukkiger dan samenwonen (zozeer, dat het zelfs een-derde van je inkomen compenseert). 7 oktober 2008 - Tv-debuut! Nou, mijn tv-debuut zit erop. Zie Uitzending Gemist voor EO HelpDesk Live van 5 oktober. Ik had er van tevoren, en eigenlijk nog steeds, een raar gevoel over. Beter gezegd, ik schaamde me. HelpDesk Live is, hoe ontzettend prettige mensen de medewerkers ook zijn, zo'n ongelooflijk niet cool programma. Kun je iets oncoolers bedenken dan met drie blije christenen in een studiootje te gaan zitten en wijze adviezen te geven aan bellers? Doe dan alsjeblieft een paar Tarot-kaarten leggen, of als alles mislukt een paar horoscopen - maar dit?! Toch is dat oncoole uiteindelijk precies mijn argument geweest om wel te gaan en ook vaker te komen. In Hilversum betekent oncool dat het inhoudelijk is. Bij tv geldt, en dat zeg ik zonder ironie: hoe saaier hoe beter. Het is de enige garantie dat er tenminste nog iets zinnigs wordt gezegd. (Wie dit te gezocht vindt: Waarom is de zender Het Gesprek opgericht?) Daar komt nog iets bij. Het voelde gezond hierin mezelf onder druk te zetten. Wat zijn mijn werkelijke motieven? Waarom doe ik mee aan iets? Als ik aan iets oncools meedoe, sluit ik in elk geval uit dat ik meedoe omdat het cool is. (Wie deze overwegingen hopeloos zelfkritisch vindt - welcome to my world). Komende maandag een lang interview met Wim Brands in De Avonden van de VPRO over dat boek dat ik vertaalde, Het lam van de Amerikaan Peter de Vries zaliger. Het wordt uitgezonden op Radio 6. Ik wist niet dat dat bestond. Het klinkt als Nederland 4. 5 oktober 2008 - Leuk quotetje van Bono Michka Assayas: Christus behoorde zonder meer tot de grote denkers van de wereld. Maar de zoon van God - gaat dat niet te ver? Bono: Nee, voor mij gaat dat niet te ver. Kijk, de seculiere reactie op het Christusverhaal luidt altijd zo: Hij was een groot profeet, ontegenzeggelijk een zeer boeiende vent, die heel wat te zeggen had langs de lijnen van andere grote profeten, of dat nu Elia, Mohammed, Boeddha of Confucius was. Maar feitelijk staat Christus dat je niet toe. Hij geeft je die ontsnappingskans niet. Christus zegt: 'Nee, ik zeg niet dat ik een leraar ben, noem me dan ook geen leraar. Ik zeg niet dat ik een profeet ben. Ik zeg: 'Ik ben de Messias.' Ik zeg: 'Ik ben de vleesgeworden God.' En mensen zeggen: 'Nee, nee, alsjeblieft, wees gewoon een profeet. Een profeet kunnen we aan. Je bent ietwat excentriek. We hebben Johannes de Doper gehad die sprinkhanen en wilde honing at, dat kunnen we behappen. Maar zeg niet het M-woord! Omdat, weet je, we je dan zullen moeten kruisigen.' En hij weer: 'Nee, nee. Ik weet dat jullie verwachten dat ik terugkeer met een leger en jullie bevrijd van deze engerds, maar ik ben werkelijk de Messias.' Op dit punt begint iedereen naar zijn schoenen te staren en zegt: 'O, mijn God! Hij blijft het maar zeggen.' Waar je zodoende bij uitkomt is: ofwel Christus was wie Hij zei te zijn - de Messias - of Hij was een complete idioot. Ik bedoel, we heben het hier dan over halvegaren van het kaliber Charles Manson. Ik maak hier geen grapje. Het idee dat de hele loop van de beschaving op de halve wereld gewijzigd en op z'n kop is gezet door een halvegare... Dát gaat voor mij te ver! 1 oktober 2008 - Wat programma-dingetjes Vanaf 11 april zijn in Arkel enkele nieuwe opvoering van de musical De zon is weggewaaid. Meer informatie… En 24 oktober in Delft een lezing over 'duurzaamheid en gerechtigheid'. Wat een woorden… Kunnen we daar niet een cool woord voor verzinnen? Djing of zo? Pieuw? Grizzel is nog beter. Meer informatie… 21 september 2008 - Update strip 8 september 2008 - Vergelijk twee vertalingen van hetzelfde boek Twee keer de laatste alinea uit The blood of the Lamb van Peter de Vries: Versie 1963 van A. Marja: De tijd geneest niets – daarom zouden we er beter gebruik van moeten maken. Er mogen vormen van verdriet zijn, waartegen geen troost baat, maar elke vorm van echt verdriet kan een aanleiding zijn tot medeleven. Zalig zij die troosten, want ook zij hebben veel geweeklaagd – zo is wellicht de menselijke realiteit. ‘U hebt twaalf jaar van vervolmaking gehad, dat is twaalf meer dan de meeste mensen krijgen,’ had iemand mij eens toegevoegd in de trein. Het was de vader van een van Carol’s klasgenootjes, een meisje waar niets mee te beginnen was, wier moeder uit Boston al lang aan de drank was geraakt. Ik vroeg hem mee om een biertje te gaan drinken en een paar spelletjes in de kegelbaan te doen, waar ik hem vaak alleen had zien rondhangen. Hij deed het graag. Eens liep ik Carol’s onderwijzeres, juffrouw Halsey, tegen het lijf. ‘Sommige gedichten zijn lang, andere kort,’ zei ze, glimlachend met een paardengezicht dat duidelijk maakt hoe ze nooit gedichten zal voorlezen aan een eigen kind. Weer de botsing van het mee-leven in plaats van het zachte briesje van de troost: het besef hoe eindeloos lang de klaagmuur is waartegen we staan, de armen in elkaar gehaat uit onloochenbare vriendschap, allemaal korte schakeltjes in de keten van het eeuwige mededogen. Versie 2008 van Reinier Sonneveld: Tijd heelt niets – juist daardoor kunnen we anderen des te beter bijstaan. Er bestaat misschien verdriet dat niet meer vertroost kan worden, maar het is die naam niet waardig als het niet een bron van mededogen wordt. Zalig zij die troosten, want ook zij hebben gerouwd – dat is de menselijke waarheid. ‘Je hebt twaalf volmaakte jaren gehad. Twaalf jaar meer dan de meeste mensen krijgen,’ zei een man vrij fel tegen me, op een ochtend in de trein. Hij was de vader van een van Carols klasgenoten, een log meisje zonder vonk of vlam, en haar moeder uit Boston was al lang geleden begonnen haar dromen met behulp van alcohol te realiseren. Ik stelde voor om af en toe samen een biertje te drinken en een paar potjes te spelen bij de bowlingbaan, waar je hem vaak alleen zag rondhangen. Hij vond het goed. Eenmaal kwam ik Carols juffrouw tegen, mevrouw Halsey. ‘Sommige gedichten zijn lang, andere zijn kort. Zij was een korte,’ zo vatte mevrouw Halsey het glimlachend samen, maar haar laat-gotische paardenhoofd garandeerde dat zij nooit een gedicht voor zou lezen, lang of kort, aan enig kind van haarzelf. Want inderdaad, troost is lucht, maar medeleven klopt en bonst: erkennen hoe lang, hoe lang de condoleancerij is waarin we staan, de armen gehaakt in een onbedrieglijke vriendschap, wij allemaal, kleine schakels in deze eeuwige keten van mededogen. Een compleet hoofdstuk is hier ook gratis ter inzage. Download hoofdstuk 13 24 augustus 2008 - Peter de Vries Na weken te hebben geploeterd aan de vertaling van The blood of the Lamb (die binnenkort uitkomt als Het lam als eerste boek van de nieuwe imprint Brandaan) is het een wonderlijke ervaring… dat het allemaal echt bestaat. Een van de centrale scènes speelt zich af bij een schrijn voor de heilige Judas, patroonheilige van de Hopeloze Gevallen (Zie hier). En dan die ene scène, die Willem Jan Otten in zijn voorwoord 'ongetwijfeld een van de meest bizarre van de wereldliteratuur (en, volgens mij, ook een van de roerendste)' noemt… Dat is aan de buitenzijde van diezelfde kerk (zie hier). Prijs Google Maps. Ik zeg er niet meer over, want dan verpest ik het boek. Een Amerikaanse recensie (Chicago News) schreef dit over het boek van Peter de Vries: 'This is one of the most remarkeble works of fiction of our time, and it is as close to a masterpiece as anything written in America in many a year.' Tot zover de ronkende citaten. 20 augustus 2008 - Luisteren Twee lezingen zijn te luisteren op mp3. De lezing 'Teveel verwachten bestaat niet', die ik hield op het Xnoizz Festival 2007. De aanleiding was wat 'welvaartsevangelie' wordt genoemd. Dat is een onderhandel-houding t.o.v. God. Als ik nou dit doe, regelt u zus en zo dan even…? Het is magisch denken: als ik nu maar heel hard bid, en het heel erg voel… Maar ja, als je het niet zo voelde, dan kun je God het ook niet kwalijk nemen… Spinvis schreef hier een heel hard liedje over, Kindje van God: 'Eva… deed een poging tot bidden, heel oprecht, zonder meer. Zo echt, zo op haar knieën, het zag er reuzegoed uit, het was goed geprobeerd.' Au. Luister… En een andere lezing, 6 juni in Delft gehouden, over omgaan met status en ambitie. Zeker ambitie is een lelijk word. Radiohead zingt ook ergens: 'Ambition made you look pretty ugly'. En christenen hebben het gevoel dat je niet al te veel ellebogen mag gebruiken. Maar dat lijkt wel nodig op de werkvloer. Moet je maar lief en aardig zijn? Over je heen laten lopen? Och. Misschien. Luister… (Matige kwaliteit) 14 augustus 2008 - Bijna-doodervaringen Vandaag en morgen twee lezingen op het Xnoizz Festival. De eerste over 'Waarom zou je eigenlijk geloven?', de ander over 'Wat wordt dé grote uitdaging in de 21ste eeuw?' Ik ben benieuwd naar de reacties, want zoete broodjes ben ik niet van plan te bakken. Of benieuwd, dat klinkt wat onderkoeld. Eigenlijk schijt ik gewoon in m'n broek. Vandaag ga ik het ook hebben (i.v.m. de zogeheten 'godsbewijzen') over (mijn) bijna-dood ervaringen: 'Toen ik tien was, werd ik door een dodelijke slang gebeten. Dat mijn naam boven dit artikel staat, betekent dat ik het overleefd heb, tegen alle verwachtingen in overigens. Meteen na de beet raakte ik in een shocktoestand, maar ik vond het heerlijk. Ik was in een zacht-witte wereld en alles voelde liefdevol. Tot ik in de verte, als van achter de horizon, mijn moeder hoorde roepen. Ze eiste dat ik terug zou komen, waar ik in het geheel geen zin in had. Maar ondanks mijn weerzin, werd ik teruggezogen tot het normale leven. Vlak hierna kreeg ik een zware operatie, en maakte ik weer iets wonderlijks mee. Ik was onder narcose, maar zag mezelf liggen. Ik zweefde als het ware boven de operatietafel, zag de chirurgen bezig, en ving allerlei details op van hun gesprekken. Ik vertelde dat een paar dagen later ook aan de stomverbaasde specialisten. Ik had details waargenomen die ik logischerwijs niet had kunnen weten.' Lees verder… 5 augustus 2008 - Voorpublicatie boek over kruisiging 'Ik had ook een reproductie van een Renaissance-schilderij kunnen ophangen, of zo’n Grieks beeldje in de boekenkast kunnen zetten. Helderwit marmer, geoefende spieren maar niet als een body builder, wiskundige verhoudingen. Wat een goddelijk lichaam, zouden vriendinnen zeggen. Nu hangt er een dode man in mijn studeerkamer. Zijn armspieren zijn gescheurd, zijn schouders uit de kom, zijn hoofd hangt naar rechts en zijn ogen zijn gesloten. Hij is mager, ik zie de ribben, goddelijk is het lichaam niet. Hij is doodgemarteld. Er hangt een doodgemartelde man in mijn kamer. De berekeningen verschillen, maar veel historici houden het op 33 n.Chr., 15 april, rond 3 uur in de middag, ergens langs een toegangsweg tot de stad Jeruzalem, bijvoorbeeld waar nu de Heilige Grafkerk staat. Niets is zo vaak afgebeeld als die plek, dat moment. Niet het moment dat Newton de appel zag vallen en de zwaartekracht beschreef. Niet toen Neil Armstrong zijn eerste stap op de maan zette. Niet toen het laatste slachtoffer aan pokken overleed. Dat was wellicht logischer geweest, prettiger in elk geval. Maar nu hangt er een dode man in mijn kamer. En heel het christelijke geloof draait om het besef dat mijn kamer eigenlijk aan die dode man hangt.' Lees verder… juni 2008 Net de vertaling van God at work afgerond, nu verder met The Blood of the Lamb van Peter de Vries. Wat een ongelooflijk goed boek is dat. Deze zomer zal ik de opvolger van Vliegende boom afronden: Zingende steen. mei 2008 De kern loopt héél lekker. Er zijn nu (na ruim twee maanden) 16.000 exp. verkocht. Er is net een Engelse vertaling, van de hand van David S. Turner, die je hier gratis kunt downloaden. april 2008 De kern loopt lekker! Ook deel 4 van Remix is af, i.s.m. Wolter Huttinga. maart 2008 Eindelijk, het is er! De kern, in massale oplage gedrukt, zodat het tijdelijk 1 euro kan kosten. En dat voor 48 pagina's. Een mooi, dun en vriendelijk boekje over wat christenen nu zo fascineert. Te verkrijgen in alle boekhandels, maar ook te bestellen op interet, of download gratis het eerste hoofdstuk. En hieronder een filmpje dat meedingt naar de Oscar: februari 2008 In CV.Koers een vrolijk essay over taboes: 'Het renoveren van de heilige huisjes'. De strips met Roy Bergsma en Heina Dokter komen op gang, en er is een uitzending geweest! Op tv! januari 2008 Zal de komende maanden bezig zijn met een boek over de kruisiging. Een ongelooflijk complex onderwerp, maar ik had het gevoel dat ik er ongeveer klaar voor was. Om het tenminste ook te durven het niet te begrijpen. december 2007 Er is een nieuw boek uit over 'beleveniscultuur', enkele hoofdstukjes zijn van mijn hand. Het idee is dit soort cultuur helder te beschrijven, met scherpe voorbeelden, en een adequate visie daarop te ontwikkelen. november 2007 Voor 10 euro kunt u een prachtig vormgegeven boek kopen over Aids. Halverwege staat ook een verslag van mijn reis door Ethiopië. Meer informatie… oktober 2007 Er is een luisterboek van Jutten verkrijgbaar. Webwinkel… september 2007 De omslag door Marisa van mijn nieuwste boekje: augustus 2007 Mijn nieuwste boekje Vliegende boom is af, ondertitel: 365 pogingen tot vliegen. Het wordt op dit moment gedrukt, net als deel drie van de serie Remix. Inmiddels is bekend dat ik bijna 50.000 boeken heb verkocht in mijn leventje. Let's call it a bless. juni 2007 Inmiddels ben ik halverwege het kinderboek De verloren dagen van Sigur. Flink doorwerken deze zomer en dan uitgevers lastig vallen! De eerste recensies van Jezus in 2011 zijn erg positief en het boekje stond al in de BCB top 10. CV.Koers schrijft deze maand: '…prikkelend en evenwichtig …de lay-out is een kunststuk op zich… het mooie taalgebruik van Reinier Sonneveld maakt dat kunstwerk af.' mei 2007 Het project The Blessings lijkt grote vertraging op te lopen. Remix 3 is eindelijk af, wat een grote klus was: voor het derde jaar nu 200 stukjes schrijven voor jongeren die net uit bed zijn… Verder een kritisch artikel over de Breakthrough Training van ACCD, en eentje over de 'rockumentary' They Sold their Souls to Rock and Roll. april 2007 Inmiddels zijn er van de serie meer dan 25.000 exp. over de toonbank gegaan, maar nu ligt deel 5 ook in de winkels: Jezus in 2011. maart 2007 De 3e druk van Jutten ligt in de winkels, waarmee er meer dan 10.000 exp. zijn verkocht. En bekijk de nieuwe clip van Ponoka! februari 2007 De scenario's voor The Blessings zijn af. januari 2007 Een clip voor de nieuwe band Ponoka, bij het liedje 'September', 2'58''. Het boekje Jezus in 2011 (met zilver-glimmend omslag; gaat over de actualiteit van het christendom in de 21ste eeuw) is af. Het wordt nu nog gelezen door een paar vrienden, en ligt binnen een paar maanden in de winkel. december 2006 De eerste scenario's geschreven voor het grote project van 2007: The Blessings, een serie van 10 films van 10 minuten, n.a.v. de beruchte zaligsprekingen van Jezus (31 n.Chr.). De bedoeling is mooi drama te maken, met een boodschap, maar niet drammerig. november 2006 Première van de vijf korte films voor de EO. Bezig aan een nieuw boek over Jezus. oktober 2006 Aflevering van een promotiefilm voor The Well Foundation, Wanneer valt een druppel?', 10'21''. Camera door Eljee. september 2006 Editing van de films. augustus 2006 Regie over o.a. Niet de man van 20 miljoen en Waar Jan bleef. Twee lezingen op Flevo Totaal Festival. juli 2006 Voorbereidingen treffen voor de vier korte films die ik zal regisseren voor de Evangelische Omroep, met Annelies Nijboer, Peter van Dijk en Marieke Renes. juni 2006 Trouwen! mei 2006 De première van Een mobieltje van klei eind mei in de bioscoop van Kampen. De meeste regionale omroepen vertonen de film in de loop van het jaar. Binnenkort zijn een trailer, interviews, een making of en documentaire over spelletjes in Afrika hier te vinden. Verder, bekijk nieuwe pagina's uit de strip, getekend door Roy Bergsma. Discussie met Bas Haring verschijnt in Visie, over de verfilming van The Da Vinci Code. april 2006 De nasynchronisatie (door MG.Music) en de nabewerking (door Menno Helmus) van de kinderspeelfilm Een mobieltje van klei is afgerond. Het tweede deel van de serie Remix is ook af. maart 2006 Jutten heeft de Publieksprijs voor het beste christelijke boek gewonnen! Meteen is ook een tweede druk nodig. In Visie kreeg het vijf sterren: '…een sprankelijk boek …heerlijk om te lezen!' februari 2006 Een vijfdelig vervolgverhaal voor het kinderblad ZegguS, mooi geïllustreerd door Liseth van Dongen. januari 2006 Montage van de film Een mobieltje van klei afgerond. december 2005 Jutten is in het Engels vertaald door David S. Turner. Er wordt druk geschreven aan het magazine Hero (werktitel - uitgeverij EB.Media met B&S), waarover ik de hoofdredactie voer. november 2005 Deze maand maak ik een kinderfilm in Congo, met de titel Een mobieltje van klei, script en regie. En... I proposed! In juni 2006 volgt het feest der feesten van Marisa en Reinier. september 2005 Het boekje Jezus© is uit. Verder een tweede druk van Bots en van Wirwar, en de vijfde alweer van Kauwgom. Deze maand zat ik tien dagen in Ethiopië voor enkele reportages. augustus 2005 Een serie van acht verhalen verschijnt in het blad ZeGGuS. Lezing op het Flevo Totaal Festival. Het boek Remix is uit. Lovende recensies over Jutten stromen binnen, zoals van Hilbrand Rozema: 'De sprankelende en dwarse schrijfstijl paart zich aan een hongerige nieuwsgierigheid…' juli 2005 Een uitvoerig essay in het zomernummer van CV.Koers. mei 2005 Interview op Radio 1 over Star Wars, episode III. Uitgevers blijken geïnteresseerd in m'n eerste prentenboekje Zeg mama… (zie elders op deze site). april 2005 Jutten is geboren. De eerste reacties zijn positief. Aad Kamsteeg schreef: ‘In geen enkel ander Nederlands boek werd ik zo getroffen…’ maart 2005 De eerste uitvoeringen van De zon is weggewaaid. Uit een recensie: ‘…een modern en meeslepend meesterwerk…’ Lees verder… februari 2005 Voor het eerst is Bij de bushalte op televisie. Er zullen dit jaar nog zo'n honderd keren volgen. december 2004 Druk bezig met het afronden van Jutten. september 2004 Huh? is verschenen. maart 2004 De paper Zie de mens… is verkrijgbaar op internet; veel uitnodigingen in de media. januari 2004 De serie korte films Bots is uit.